Những đứa trẻ lớn lên trong hầm
Những đứa trẻ lớn lên trong hầm Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, khi bom đạn ngày đêm cày xới khắp nhiều vùng quê Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh tuyến lửa miền Trung và miền Nam, hầm trú ẩn đã trở thành nơi sinh sống quen thuộc của biết bao gia đình. Có một thế hệ trẻ em Việt Nam đã cất tiếng khóc chào đời và lớn lên trong lòng đất, giữa tiếng bom rơi, còi báo động và những ngày tháng thiếu thốn đủ bề. Tuổi thơ của các em không có sân chơi rộng lớn hay những đêm yên bình, mà gắn liền với căn hầm tối nhỏ hẹp được đào vội bên hiên nhà, dưới gốc cây hay trong lòng địa đạo. Ở nhiều vùng chiến sự, cứ nghe tiếng máy bay gầm rú là cả xóm lại vội vã chui xuống hầm trú ẩn. Có những gia đình phải sống dưới hầm suốt nhiều tháng trời để tránh bom đạn. Những đứa trẻ lớn lên trong hoàn cảnh ấy dần quen với bóng tối, với mùi đất ẩm và ánh sáng leo lét từ ngọn đèn dầu nhỏ. Đó là thứ ánh sáng hiếm hoi soi lên khuôn mặt non nớt của các em giữa chiến tranh. Có em sinh ra ngay trong hầm trú ẩn giữa tiếng bom nổ rung chuyển mặt đất. Có em những năm đầu đời chưa từng được vui chơi trọn vẹn dưới ánh mặt trời vì chiến tranh quá ác liệt. Đồ chơi của các em chỉ là những viên bi đất, chiếc lon sữa bò cũ hay con quay làm từ mảnh gỗ nhặt được sau mỗi trận bom. Nhưng giữa thiếu thốn và hiểm nguy ấy, tình yêu thương của cha mẹ và sự đùm bọc của xóm làng vẫn luôn chở che các em lớn lên. Trong những căn hầm chật hẹp, người mẹ ru con ngủ bằng lời ru át tiếng bom, người cha tranh thủ kể chuyện cổ tích để con quên đi nỗi sợ hãi. Bà con hàng xóm chia nhau từng bát cháo, củ sắn, cùng nhau bảo vệ trẻ nhỏ mỗi khi địch càn quét. Chính tình làng nghĩa xóm và sự gắn bó giữa con người trong chiến tranh đã trở thành điểm tựa giúp những đứa trẻ ấy vượt qua tuổi thơ đầy gian khó. Dù lớn lên giữa bom đạn, nhiều em vẫn giữ được sự hồn nhiên và tinh thần lạc quan đáng kinh ngạc. Các em tập đọc, tập viết ngay trong hầm trú ẩn, học dưới ánh đèn dầu và tiếng bom vọng xa. Có những lớp học được dựng tạm trong địa đạo hay dưới giao thông hào để việc học không bị gián đoạn. Từ trong gian khó, một thế hệ đã trưởng thành với ý chí mạnh mẽ, lòng yêu quê hương và khát vọng hòa bình sâu sắc. Những đứa trẻ lớn lên trong hầm năm ấy hôm nay đã trở thành những người ông, người bà của thời bình. Ký ức về tuổi thơ dưới lòng đất vẫn còn nguyên trong tâm trí họ như một phần không thể quên của lịch sử dân tộc. Đó là câu chuyện về sự hy sinh, về sức sống mãnh liệt và tinh thần kiên cường của con người Việt Nam trong chiến tranh. Nhìn lại những năm tháng ấy, càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay – một nền hòa bình được đánh đổi bằng biết bao tuổi thơ thiếu vắng tiếng cười vô tư dưới bầu trời yên bình.


