Những giai thoại đời thường của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Những giai thoại đời thường vô cùng dung dị và xúc động về Đại tướng Võ Nguyên GiápĐằng sau hào quang của một thiên tài quân sự thế giới và những mật lệnh "thần tốc" làm rung chuyển các chiến trường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong cuộc sống hằng ngày lại là một con người vô cùng giản dị, giàu tình cảm và đậm chất nhân văn. Những câu chuyện đời thường của ông luôn khiến người đối diện cảm thấy ấm áp, kính trọng.1. Món quà sinh nhật đặc biệt của Bác Hồ và ý nghĩa cái tên "Văn"Trong suốt những năm tháng kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường gọi Đại tướng bằng cái tên thân thương: chú Văn. Cái tên này chứa đựng một giai thoại vô cùng sâu sắc về triết lý dùng người của Bác Hồ.Khi giao nhiệm vụ quân sự cho Võ Nguyên Giáp, một người vốn là thầy giáo dạy Sử, Bác Hồ đã chọn bí danh là "Văn" thay vì "Võ". Bác muốn nhắc nhở ông rằng: Làm tướng võ nhưng phải lấy cái "Văn" (nhân văn, đạo đức, trí tuệ) làm gốc.Có một câu chuyện cảm động vào dịp sinh nhật Đại tướng, Bác Hồ đã tự tay chuẩn bị một món quà nhỏ: một chiếc bút mực. Bác trao tặng và dặn dò: "Bác tặng chú chiếc bút này để chú ghi lại những chiến công của quân đội, nhưng nhớ phải viết bằng cái tâm của người làm văn". Cả đời mình, Đại tướng luôn khắc cốt ghi xương lời dạy ấy, luôn tìm mọi cách để giảm thiểu tối đa xương máu của chiến sĩ trong mỗi trận đánh.2. Tiếng đàn dương cầm (Piano) giữa lòng thủ đô Hà NộiÍt ai biết rằng, vị Tổng tư lệnh quân đội thép lại có một tâm hồn nghệ sĩ vô cùng lãng mạn. Đại tướng rất yêu âm nhạc, đặc biệt là nhạc cổ điển của Beethoven, Mozart và các làn điệu dân ca Việt Nam. Ông biết chơi đàn piano từ thời trẻ và vẫn duy trì thói quen này khi về già.Sau ngày đất nước thống nhất, tại căn nhà số 30 Hoàng Diệu (Hà Nội), những người lính cận vệ và con cháu trong nhà vẫn thường nghe thấy tiếng đàn piano trầm bổng vang lên vào những buổi chiều muộn hoặc sau những giờ làm việc căng thẳng.Mỗi khi có các đoàn khách quốc tế hay những người bạn già đến thăm, Đại tướng đôi khi lại ngẫu hứng ngồi vào cây đàn piano để đệm nhạc cho mọi người cùng hát.Đối với ông, âm nhạc không chỉ là cách để thư giãn tâm hồn sau những năm tháng chứng kiến bom đạn khốc liệt, mà còn là minh chứng cho một tâm hồn yêu chuộng hòa bình, hướng tới cái đẹp.
3. "Vị tướng của nhân dân" và bữa cơm đón người lính cũĐại tướng Võ Nguyên Giáp không bao giờ tạo khoảng cách với cấp dưới hay người dân. Đối với ông, bất kỳ người lính nào từng vào sinh ra tử vì Tổ quốc đều là anh em, đồng chí.Có một giai thoại kể rằng, một người cựu chiến binh già từng là chiến sĩ Điện Biên năm xưa, sau nhiều năm lặn lội từ vùng quê nghèo lên Hà Nội với mong muốn được nhìn thấy "Anh Cả" của quân đội một lần. Khi ông đến trước cổng nhà số 30 Hoàng Diệu, các chiến sĩ cảnh vệ thấy ông mặc quần áo sờn cũ, vai mang chiếc ba lô bạc màu nên có chút ái ngại vì Đại tướng đang bận tiếp khách quốc tế.Biết có người lính cũ đến tìm, Đại tướng lập tức xin lỗi các vị khách quốc tế, tự tay ra mở cổng và ôm chầm lấy người chiến sĩ già. Hôm đó, ông đã giữ người lính ấy ở lại, cùng ngồi ăn một bữa cơm gia đình giản dị với rau muống luộc, cà pháo. Đại tướng ân cần hỏi thăm về cuộc sống, sức khỏe và gia đình của người đồng đội cũ như hai anh em ruột thịt xa cách lâu ngày gặp lại.4. Tình yêu sắt son và lời hẹn ước qua hai thế kỷCuộc đời binh nghiệp của Đại tướng chịu nhiều mất mát, trong đó có sự hy sinh của người vợ đầu — nhà cách mạng Nguyễn Thị Quang Thái. Sau này, ông bén duyên cùng bà Đặng Bích Hà (con gái giáo sư Đặng Thai Mai) và hai người đã có một tình yêu thủy chung, son sắt khiến bao người ngưỡng mộ.Suốt hơn 60 năm chung sống, dù ở chiến khu chiến đấu hay khi đã hòa bình, bà Đặng Bích Hà luôn là hậu phương vững chắc, lặng lẽ chăm sóc và sẻ chia mọi vui buồn cùng ông.Những năm tháng cuối đời, khi Đại tướng phải nằm điều trị dài ngày tại Bệnh viện Quân y 108, bà dù tuổi cao sức yếu vẫn đều đặn vào thăm ông mỗi ngày.Khi Đại tướng ra đi vào năm 2013, ước nguyện của ông là được thanh thản nằm lại tại quê hương Quảng Bình. Và khi bà Đặng Bích Hà qua đời vào năm 2024, bà cũng đã được đưa về an táng bên cạnh ông tại Vũng Chùa - Đảo Yến, trọn vẹn lời thề gắn bó bên nhau mãi mãi.
5. Thói quen đọc sách và tấm lòng hướng về thế hệ trẻCho đến những năm tháng cuối đời, khi đã ngoài 90 tuổi, Đại tướng vẫn giữ một thói quen nghiêm túc: đọc sách và làm việc mỗi ngày. Căn phòng làm việc của ông luôn ngập tràn sách về lịch sử, quân sự, khoa học và công nghệ bằng cả tiếng Việt, tiếng Pháp, tiếng Anh.Mỗi khi có các em học sinh, sinh viên đến thăm, mắt ông luôn sáng lên niềm vui. Ông không nói nhiều về các chiến công oai hùng năm xưa mà thường ân cần căn dặn: "Ngày xưa các thế hệ cha anh chịu khổ, chịu hy sinh là để các cháu có độc lập. Ngày nay, chiến trường của các cháu là phòng thí nghiệm, là giảng đường. Các cháu phải học thật giỏi, làm chủ khoa học công nghệ thì mới đưa đất nước đi lên, không chịu thua kém bạn bè quốc tế được".
