Những hồi ức đã cũ (1)

Những hồi ức đã cũ

Chiều cuối đông, nắng nhạt phủ lên mái hiên, cụ bà Tư Lành ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ, nhấp chén trà nóng. Mái tóc bạc phơ, đôi bàn tay run nhẹ theo nhịp gió, nhưng trong đôi mắt ấy vẫn có ánh sáng của một thời tuổi trẻ rực lửa.

Cụ chậm rãi kể cho lũ cháu đang ngồi quanh:

“Ngày xưa, bà cũng như tụi bây bây giờ, còn trẻ lắm. Mười bảy tuổi, bà theo đơn vị thanh niên xung phong mở đường Trường Sơn. Mỗi đêm là một trận chiến với bom đạn, với cái đói, cái rét… nhưng lạ lắm, bà chưa bao giờ thấy mình yếu đuối.”

Cụ khẽ mỉm cười, nụ cười hiền hòa mà có chút xa xăm.

“Có những hôm trời mưa tầm tã, đường vừa vá xong lại bị bom đánh sập. Cả đội ôm cuốc xẻng chạy vào, bùn ngập đến đầu gối. Mệt thì mệt lắm, nhưng nghĩ tới bộ đội đang chờ thông đường, ai cũng hăng làm. Bà nhớ hoài câu chị đội trưởng nói: ‘Đường thông – lòng mình cũng thông.’”

Nói đến đây, cụ đưa tay vuốt nhẹ tấm khăn trên gối, giọng trầm lại:

“Tuổi xuân của bà nằm lại ở những cung đường ấy nhiều lắm. Bạn bè, đồng đội… có người không bao giờ trở về. Nghĩ tới họ, bà thấy cuộc sống hôm nay quý biết bao.”

Bọn trẻ im lặng, chăm chú lắng nghe. Một đứa hỏi nhỏ:

“Bà có tiếc tuổi trẻ không bà?”

Cụ Tư Lành nhìn xa ra cánh đồng ngập nắng, chậm rãi đáp:

“Không, bà không tiếc. Bà tự hào nữa. Vì bà đã sống những năm tháng đẹp nhất của đời người – biết yêu quê hương, biết sống vì người khác, biết thế nào là tình đồng đội.”

Cụ quay lại nhìn các cháu, ánh mắt trìu mến:

“Bây giờ, bà chỉ mong tụi bây sống tử tế, chăm học, biết thương người. Đất nước mình mạnh lên không chỉ nhờ chiến tranh hay hòa bình, mà nhờ những con người biết giữ lòng mình sáng.”

Gió nhẹ thổi qua hiên nhà, mang theo hương trầu dịu ngọt và câu chuyện của người nữ thanh niên xung phong năm nào. Trong khoảnh khắc ấy, tuổi trẻ của cụ như sống dậy – bình dị, gian lao mà đẹp đến kỳ lạ.