Những khoảnh khắc không phai

hắm thoát mà đã 57 năm trôi qua, anh em Quân báo ngày xưa bây giờ kẻ còn người mất, nhưng những khoảnh khắc ghi dấu trong cuộc đời chiến đấu không thể nào phai nhạt. Xuân Mậu Thân năm 1968 là một dấu ấn đáng nhớ trong cuộc đời.

Bị thất bại nặng nề trong chiến lược chiến tranh đặc biệt đầu năm 1965, Đế quốc Mỹ chuyển sang chiến lược chiến tranh cục bộ, đưa quân Mỹ và chư hầu vào Việt Nam, nhằm tiêu diệt phong trào Cách mạng ở miền Nam với nhiều phương thức, thủ đoạn mới.

Trên lĩnh vực truyền tin, Mỹ - Ngụy đã thay bản khóa cũ (mật mã) sử dụng bản mã khóa mới chúng gọi là “An ninh khóa”, gọi tắt là ANK có độ mật cao hơn các bản mã khóa trước đây. Việc nắm địch của ta phục vụ cho chiến trường gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi lực lượng Trinh sát Kỹ thuật phải khắc phục mọi khó khăn mở cho được bản mã ANK của địch phục vụ yêu cầu chiến trường.

Tuy bước đầu gặp khó khăn, nhưng sau một thời gian, bằng phát huy trí tuệ của tập thể, tìm kiếm những kẽ hở của bản mã khóa, nên ta đã khai thác được những điểm chính yếu trong bản mã khóa mới, nắm được địch chính xác kịp thời, hạn chế được những tổn thất trên chiến trường Bến Tre. Mặt khác, ta còn giúp Quân Khu 8 và các tỉnh bạn kinh nghiệm của tỉnh Bến Tre trong khai thác bản mã khóa của địch.

Để thực hiện chiến lược chiến tranh cục bộ ở miền Nam, Mỹ - Ngụy triển khai chiến lược “Hai gọng kềm bình định và tìm diệt”.

Đối với chiến trường Bến Tre, Mỹ chưa đưa quân Mỹ trực tiếp tham chiến, nhưng chúng bắt đầu thực hiện: “Bình định có trọng điểm” ở địa bàn huyện Ba Tri.

Trên địa bàn Châu Thành phải hứng chịu pháo từ căn cứ Bình Đức, các huyện ven biển thì máy bay, pháo hạm Mỹ ngày đêm bắn phá kềm chế cả khu vực địa bàn rộng lớn, làm cho nhân dân ngán ngại bom, pháo địch không dám bám trụ vùng giải phóng.

Đầu năm 1966, tình hình diễn biến giữa ta và địch càng trở nên gay gắt, Mỹ tăng cường hỏa lực và cường độ chiến tranh ngày càng khốc liệt. Đối với địa bàn ven biển, sau khi có chuyến “tàu không số” (tàu vận tải chở vũ khí từ miền Bắc chi viện chiến trường miền Nam) bị mắc cạn buộc phải hủy tàu để vũ khí không rơi vào tay địch. Sau lần đó, địch tăng cường phong tỏa vùng biển hết sức nghiêm ngặt; trên bầu trời luôn có phi cơ trinh sát thám thính; dưới đất có mạng lưới do thám, gián điệp dò la tin tức và sau đó chúng sử dụng máy bay B52, chất độc hóa học, đánh bom rải thảm hủy diệt địa hình địa bàn căn cứ hòng tìm kiếm, phá hủy kho vũ khí của ta cất giấu.

Địch sử dụng lực lượng Thủy quân lục chiến càn quét vùng nầy với tên gọi “Sóng thần 5”, nhưng qua công tác Trinh sát kỹ thuật bên ta không nghe được tiếng Mỹ, nên không nắm được chính xác các mũi tiến quân địch. Tuy nhiên, trên cơ sở những kinh nghiệm nắm địch trước đây, Quân báo đã nhận định, đánh giá đúng kế hoạch hành quân càn quét của chúng, giúp Tỉnh ủy, Tỉnh đội chỉ đạo các lực lượng đánh trả làm thất bại cuộc hành quân của địch.

Cuối năm 1967, quân Mỹ thực hiện chiến thuật “Hạm đội nhỏ trên sông”. Ở Bến Tre, chúng “chốt” nhiều nơi trên sông như: Quanh căn cứ Đồng Tâm, thả neo trên sông Hàm Luông, Cổ Chiên… hỗ trợ cho quân ngụy càn quét thực hiện kế hoạch bình định cấp tốc.

Lúc nầy trên hệ thống truyền tin địch Trinh sát kỹ thuật phát hiện nhiều làn sóng điện đài của bọn Mỹ trực tiếp liên lạc với nhau, nhưng ta không hiểu được chúng trao đổi vấn đề gì. Mặt khác, các mã khóa truyền tin của quân ngụy cũng thay đổi gây cho ta những khó khăn, phức tạp mới.

Những cuộc hành quân lớn, chúng không phát lệnh trên sóng mà phổ biến bản đồ trao tay trong đó có ghi điểm chuẩn, việc điều hành hướng tiến quân địch chỉ truyền tin ra lệnh: Sang trái, sang phải hoặc lên xuống. Đồng thời do tính chất bảo mật, chúng không phát lệnh ở máy thoại, mà chỉ phát sóng truyền tin morse ở máy GRC9, nên việc thu nhận đối với các đồng chí Trinh sát kỹ thuật đi độc lập là rất khó khăn.

Vì vậy, bước vào cuộc đọ sức nầy, với chiến thuật mới và phương tiện hiện đại của Mỹ, đã làm lực lượng Quân báo của ta “ăn không ngon ngủ không yên” luôn trăn trở tìm cách giải quyết vấn đề bức xúc đang đặt ra đó là: “Phải biết tiếng Mỹ để phục vụ đánh Mỹ”.

Với quyết tâm nghe được truyền tin Mỹ ngụy, bằng kết hợp các phương pháp nắm địch, lần mò tìm mã khóa mới của Mỹ ngụy, đã giúp Trinh sát kỹ thuật tìm ra “dấu vết” các cuộc càn quét lớn ở Bến Tre qua những công điện của khu chiến thuật Tiền Giang điện cho Bến Tre “khoanh vùng” không cho ngụy quân rời khỏi đồn bót. Từ đó, ta xác định địch sẽ đánh phá càn quét khu vực đã “khoanh vùng”, để chủ động phòng tránh.

Lúc nầy quân Mỹ trực tiếp chiến đấu ở nhiều nơi, đưa quân ngụy về đồng bằng sông Cửu Long, đẩy mạnh đôn quân, bắt lính, đưa lực lượng tham chiến ở Bến Tre lên đến 13.600 quân được trang bị phương tiện, vũ khí Mỹ hiện đại. Ngoài ra, còn có Sư đoàn 9 bộ binh Mỹ thường trực ở căn cứ Đồng Tâm, Bình Đức, Mỹ Tho sẵn sàng đương đầu với lực lượng của ta.

Để chuẩn bị chiến dịch xuân Mậu Thân 1968, Bến Tre phát triển nhiều đơn vị vũ trang, các binh chủng để đủ sức đánh địch. Nhiệm vụ của Quân báo là phải nắm tình hình âm mưu của địch (kể cả trong và ngoài tỉnh). Trong nắm địch, phải nắm điểm đóng quân, bố phòng, trang bị hỏa lực từng đơn vị và lực lượng yểm trợ của chúng khi có chiến sự.

Do vậy, lực lượng Quân báo phải tổ chức sắp xếp nhiều tổ đi độc lập, phục vụ cho nhiều đơn vị và từng đồng chí chỉ huy, lãnh đạo đi riêng lẻ…Vì vậy, đơn vị phải cấp tốc đào tạo tại chức 40 đồng chí về “nghe thoại” để đáp ứng được yêu cầu nêu trên.

Vào chiến dịch, đơn vị bố trí mỗi cánh một tổ, chủ yếu là các đồng chí Trinh sát kỹ thuật kết hợp với cán bộ vị trí, Quân báo huyện và thị xã để nắm địch từng khu vực. Ta dốc toàn lực phục vụ tiền tuyến, cử người theo Bộ Chỉ huy thống nhất chỉ để lại một ít đồng chí bảo vệ căn cứ.

Đội Trinh sát chiến đấu, phân công phục vụ Bộ Chỉ huy và các cánh, phân tán từng trung đội, tiểu đội phục vụ từng khu vực, theo sự phân công của Tham mưu - Tác chiến.

Trong lúc ta đang chuẩn bị chiến dịch tổng công kích, vào lúc 7 giờ sáng ngày 3/2/1968, các hệ thống truyền tin của địch chuyển đổi sử dụng máy truyền tin loại mới PRC25 của Mỹ với tần số mới.

Do đó, đã gây lúng túng cho ban Quân báo và các tổ kỹ thuật, việc nắm địch rất khó khăn. Ban đã chỉ đạo trinh sát vị trí, điệp báo và một số trinh sát chiến đấu bám chặt mọi diễn biến của địch trong thị xã và địa bàn có liên quan, nắm chắc tình hình phục vụ cho chỉ huy, Trinh sát kỹ thuật tiếp tục nghiên cứu giải quyết những vấn đề khó khăn trong việc nắm địch trên hệ thống truyền tin.

Trinh sát kỹ thuật theo dõi các cuộc liên lạc của địch để phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ huy nắm địch và đánh địch. Ảnh TL

Lúc 19 giờ đêm 31/01/1968 (tức mùng 1 rạng 2 âl Tết Mậu Thân 1968 ), các cánh quân theo kế hoạch tiếp tục triển khai trên nhiều hướng vào thị xã. Trinh sát kỹ thuật nhận được tin của tiểu khu Kiến Hòa thông báo cho các chi khu và các đồn trong tỉnh với nội dung:“Việt cộng tràn ngập thị xã Buôn Mê Thuột, các nơi phải đề phòng”; nhưng sau đó, địch không có phản ứng gì, đa số binh sĩ rời đơn vị về vui tết với gia đình.

Đến hơn 2 giờ sáng lực lượng ta đồng loạt nổ súng tiến công thị xã Bến Tre, địch bị bất ngờ đối phó lúng túng, nhưng thực lực chúng quá đông, ta không có khả năng tiêu diệt, tiêu hao cùng một lúc, sau khi hoàn hồn chúng cố gắng tổ chức phản công ngăn chặn các mũi tiến công của ta.

Sáng 01/2/1968 (mùng 2 tết), Trinh sát kỹ thuật phát hiện đại đội Bảo an đóng quân ở Rạch Vong đang chuẩn bị rút chạy về thị xã, Bộ Chỉ huy ra lệnh cho Tiểu đoàn 516 truy kích đánh tiêu diệt gọn. Ngày mùng 2 tết cối ta bắn trúng vào Sở chỉ huy Trung đoàn 10, diệt tên Trung tá Viễn - trung đoàn trưởng, bắt sống trung tá Huệ và một số sĩ quan tham mưu, làm cho địch càng lúng túng, tê liệt chỉ huy.

Suốt thời gian từ giao thừa cho đến ngày mùng 2 tết, Trinh sát kỹ thuật nắm rất chắc mọi diễn biến di chuyển hoạt động của từng đơn vị ngụy quân, phục vụ kịp thời cho Bộ Chỉ huy mặt trận chủ động điều động lực lượng tiến công địch có hiệu quả.

Nhưng, đến 7 giờ sáng ngày mùng 3 tết, địch chuyển hệ thống liên lạc sang máy PRC25 sóng của máy nầy ngoài tầm theo dõi của Trinh sát kỹ thuật. Trong khi chiến sự diễn ra quyết liệt giữa ta và địch, khắp chiến trường bom đạn địch đánh phá rất ác liệt, kể bắn cả vào nhà lồng chợ thị xã, Thánh thất Cao Đài…Quân báo không thể trả lời được với Bộ Chỉ huy mặt trận thực trạng tình hình và ý đồ của địch. Đây là vấn đề bức xúc, là trách nhiệm rất nặng nề mà Quân báo phải giải quyết.

Chiều ngày mùng 3 tết, Trinh sát chiến đấu báo cáo quân Mỹ đổ quân bằng trực thăng xuống sân bóng đá, nhưng không thể tiếp đất được do gặp phải lưới lửa phòng không của ta rất mạnh, nên buộc phải quay lên đổ quân ở sân bay Tân Thành.

Sáng ngày 4 ta bức hàng 1 đồn ở xã Phú Hưng thu 01 máy STS (siêu tần số ), bộ phận Trinh sát kỹ thuật khai thác phát hiện đây là loại máy địch trang bị cho các đồn xung quanh thị xã và chi khu Trúc Giang chúng thông báo: “Hai Râu sắp xuống, binh sĩ ở đồn không được ra khỏi đồn”.

Theo nguồn tin nầy, Quân báo nhận định: sẽ có từ 02 đại đội, đến 02 tiểu đoàn quân Mỹ sắp được trực thăng vận đổ quân xuống cánh đồng Phú Hưng để đánh phía sau lưng quân ta, kết hợp với quân Mỹ từ Tân Thành đánh xuống để tiêu diệt và đánh bật ta ra khỏi thị xã. Bộ Chỉ huy cũng thống nhất với nhận định trên và chủ động bố trí lực lượng chờ địch.

Đúng như nhận định của ta, địch dùng trực thăng đổ quân Mỹ xuống cánh đồng Phú Hưng, nhờ bố trí sẵn lực lượng ta chặn đánh tiêu diệt 01 đại đội, tiêu hao nặng 2 đại đội khác.

Đây là trận đánh quân Mỹ đầu tiên của lực lượng vũ trang tỉnh Bến Tre, trong đó có sự đóng góp của ngành Quân báo. Đặc biệt, trong số các chiến lợi phẩm ta thu được trong trận đánh Mỹ có 01 máy truyền tin loại PRC25. Trang bị liên lạc hiện đại nầy được Bộ Chỉ huy giao cho Quân báo sử dụng khai thác.

Có thể nói đây là nỗi vui mừng không sao kể xiết của lực lượng Trinh sát kỹ thuật, khi được giao nhiệm vụ dùng vũ khí địch để đánh địch. Qua nghiên cứu tìm tòi của đồng chí đội trưởng đội Kỹ thuật, sáng mùng 5 âl máy sử dụng tốt và đã nắm chắc được các tần số liên lạc của tiểu khu, chi khu, tiểu đoàn chủ lực của địch, giúp cho lực lượng vũ trang tỉnh hiểu địch, đánh đúng vào chỗ yếu của chúng giành thắng lợi trên chiến trường.

Sau cao điểm I, Mậu Thân 1968, để chủ động nắm chắc địch, Quân báo - Trinh sát Bến Tre đã cử đồng chí Phạm Văn Châu (Bảy Duy) và tôi thuộc bộ phận Trinh sát kỹ thuật về Khu 8 để trao đổi kinh nghiệm với Quân báo Quân khu mở các bản Mật mã của Mỹ, trong đó, có bản mật mã ANK mà ở Bến Tre đã mở được.

Nắm địch bằng phương pháp theo dõi âm mưu, hoạt động của chúng trên sóng truyền tin, phân biệt đâu là tin thật, tin giả, chẳng những giúp ta nắm vững âm mưu có tính chiến lược của địch mà ta còn nắm chính xác từng trận càn quét, oanh kích, pháo kích kể cả hoạt động ném bom của pháo đài bay B52 của Mỹ. Chẳng hạn như:

Đối với Pháo binh mỗi năm địch bắn phá hàng ngàn quả đạn pháo các loại vào nhiều mục tiêu trong tỉnh, nhưng trên 95% tọa độ đạn pháo rơi đã được Trinh sát kỹ thuật phát hiện trước, mà kịp thời phòng tránh không bị bất ngờ, do vậy địch không gây ra thiệt hại đáng kể.

Mỗi năm máy bay địch oanh kích gần 200 phi vụ, nhưng Trinh sát kỹ thuật phát hiện trước tọa độ sẽ bị đánh bom. Sau Mậu Thân 1968, Mỹ đưa pháo đài bay B52 về hỗ trợ Tiểu khu Kiến Hòa; mỗi năm B52 Mỹ đánh bom xuống các lõm thuộc vùng ta làm chủ khoảng trên dưới 10 phi vụ, mỗi phi vụ từ 2 đến 6 lượt chiếc nhưng ta chỉ bị bất ngờ lần đầu, về sau Trinh sát kỹ thuật phát hiện trước nên đủ thời gian để đưa dân và lực lượng Cách mạng ra khỏi khu vực B52 rải thảm…

Sau khi hai đồng chí từ Khu trở về, đã triển khai thêm nhiều kênh nắm địch như: Khai thác thông tin của Bộ Tổng Tham mưu quân đội Sài Gòn, Sư đoàn 4 Không quân ở Cần Thơ…vì thế ta đã nắm được tọa độ đổ quân bằng trực thăng vận của địch và tọa độ B52 rải thảm, ở tất cả các tiểu khu thuộc 4 Vùng chiến thuật của Mỹ Ngụy. Mặt khác, ta còn nắm được các phóng đồ hành quân đơn phương, hành quân phối hợp của các Ty, Chi, Cuộc Cảnh sát Quốc gia thuộc Tiểu khu Kiến Hòa, giúp cho lực lượng Cách mạng đi vào vùng địch tạm chiếm hoạt động tránh xa những điểm địch phục kích, nhằm bảo toàn lực lượng, tránh thương vong.

Kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12 nhắc lại những khó khăn gian khổ, cùng những đóng góp hy sinh thầm lặng của Trinh sát kỹ thuật - Quân báo phục vụ công tác lãnh đạo chỉ huy, nắm địch để đánh địch hiệu quả, góp phần vào chiến công của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.