Những kỷ niệm không phai về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới và chiến trường K

Sau đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, Nhân dân ta bắt tay vào việc xây dựng quê hương, khắc phục hậu quả chiến tranh. Nhưng nào ngờ chiến tranh bắt đầu nổ ra ở biên giới Tây Nam.

Bọn diệt chủng Pol Pot đã đưa đất nước Campuchia vào thảm họa diệt chủng và gây nhiều tội ác dã man đối với đồng bào ta ở các tỉnh biên giới. Trước tình hình trên tỉnh Cửu Long đã thành lập 5 tiểu đoàn, gồm 3 tiểu đoàn chủ lực (Cửu Long 1, Cửu Long 2, Cửu Long 3) và 2 tiểu đoàn du kích, 1 trung đoàn Thanh niên xung phong tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam.

Tiền phương Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cửu Long được Trung ương giao nhiệm vụ bảo vệ tuyến biên giới dài 45km thuộc địa bàn huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp giáp ranh tỉnh Prâyveng Campuchia.

Sau khi cùng các lực lượng phối hợp mở chiến dịch tổng phản công, đánh tan quân xâm lược Pol Pot giúp bạn giải phóng Campuchia vào ngày 7/1/1979, Bộ Chỉ huy Quân sự tiền phương tỉnh Cửu Long tiếp tục được giao nhiệm vụ giúp bạn ổn định lâu dài, nhận nhiệm vụ giúp bạn ở tỉnh Kampong Speu.

Với 2 nhiệm vụ chính, một là truy quét tàn quân Pol Pot, đưa dân về nơi ở cũ, cứu đói, cứu đau, ổn định đời sống. Hai là giúp bạn xây dựng chính quyền, đoàn thể để nhanh chóng bắt tay vào khắc phục hậu quả diệt chủng, xây dựng lại đất nước Campuchia (đến ngày 27/7/1981 Bộ Chỉ huy tiền phương đổi tên là Đoàn quân sự 9901).

Tỉnh Cửu Long cũng đã thành lập Ban chỉ đạo giúp K, gồm lãnh đạo các ngành quân sự, y tế, thủy lợi, thương nghiệp, nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, văn hóa- thông tin, bưu điện, Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Văn phòng UBND tỉnh, có nhiệm vụ nghiên cứu tình hình của tỉnh bạn, dựa trên đề xuất của Đoàn chuyên gia đề xuất với Tỉnh ủy, UBND tỉnh thực hiện vấn đề chi viện giúp tỉnh Kampong Speu.

Ông Nguyễn Chiến Thắng- nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy nhớ lại: Năm 1980 ông là Trưởng Ty Văn hóa- Thông tin tỉnh Cửu Long. Khi tỉnh thành lập Đoàn chuyên gia, đồng chí Tư Kôl- Phó ty được cử sang công tác giúp bạn tại tỉnh Kampong Speu. Việc động viên tinh thần cho bộ đội đóng quân trên đất bạn luôn được quan tâm. Các đồng chí lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể tổ chức đến thăm hỏi, tặng quà, phát động phong trào viết thư gửi bộ đội vào dịp lễ tết. Đội ngũ văn nghệ sĩ, báo chí, quay phim, nhiếp ảnh, sang nắm tư liệu sáng tác, viết bài, phục vụ văn nghệ, tặng sách báo,…

Ông khẳng định vũ khí tinh thần vô cùng quan trọng, giúp cổ vũ động viên cán bộ, bộ đội vượt qua khó khăn, gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ quốc tế cao cả. Riêng ông khi quân tình nguyện hoàn thành nhiệm vụ rút về nước vào ngày 26/9/1989, ông đã đến tỉnh Kampong Speu đón các anh em trở về nước trong không khí chia tay quyến luyến và sự biết ơn của chính quyền, quân đội và nhân dân Campuchia.

Ông Huỳnh Anh Kiệt- nguyên Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh cho biết đã cử họa sĩ Liêu Tử Phong (Phong Ba), lúc bấy giờ là Phó Chủ tịch hội và một số họa sĩ sang Kampong Speu giúp bạn xây dựng Tượng đài Hữu nghị Việt Nam- Campuchia. Ông nhớ đã duyệt phác thảo tượng đài với hình ảnh 2 người phụ nữ.

Người phụ nữ Campuchia với cái cà om đựng nước trên vai, còn người phụ nữ Việt Nam quảy chiếc đòn gánh. Tượng đài thi công với kinh phí của ta và bạn chung lo. Khi hoàn thành nhận được sự trân trọng và thích thú của bạn về ý nghĩa của tượng đài, góp phần ca ngợi tình đoàn kết, chiến đấu giữa hai dân tộc, chung tay xây dựng và bảo vệ cuộc sống hòa bình cho hai đất nước.

Ngoài ra ông Huỳnh Anh Kiệt còn nhận nhiệm vụ đưa hơn 100 thanh niên xung phong sang nước bạn để phục vụ chiến đấu, ông đã tham gia nói chuyện, tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng đã góp phần cổ vũ, động viên anh em an tâm công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.