Những ký ức còn vẹn nguyên

Tháng Bảy, từng đoàn xe từ khắp mọi miền đất nước lại vượt hàng trăm cây số tìm về Vị Xuyên, Thanh Thủy (Tuyên Quang). Họ mang theo những nén hương, những bó hoa và cả ký ức chưa bao giờ nguôi về những người đồng đội đã nằm lại nơi biên cương.

Hơn bốn mươi năm sau cuộc chiến, hành trình trở về không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa người còn sống với những người đã hóa thân vào non sông mà còn là sự tiếp nối ngọn lửa tri ân và lòng yêu nước được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Từ sáng sớm, Nghĩa trang Liệt sỹ Vị Xuyên đã đón hàng nghìn cựu chiến binh, thân nhân liệt sỹ và nhân dân từ khắp mọi miền đất nước về dâng hương tưởng niệm.

Giữa không gian tĩnh lặng, từng dòng người lặng lẽ bước qua những hàng mộ trắng, đặt vòng hoa, thắp nén hương và cúi đầu tri ân những người đã ngã xuống. Không ai bảo ai, tất cả cùng bước thật chậm, nói thật khẽ như sợ làm xao động giấc ngủ của các anh hùng liệt sỹ.

Giữa dòng người về nghĩa trang có những mái đầu đã bạc. Người chống gậy, người được đồng đội dìu từng bước đến bên các phần mộ. Họ lặng lẽ lau tấm bia, chỉnh lại bát hương rồi đứng thật lâu trước từng ngôi mộ, kể cả những phần mộ chỉ khắc dòng chữ "liệt sỹ chưa xác định được thông tin."

Với những cựu binh từng chiến đấu ở Vị Xuyên, đó đều là những người đồng đội đã cùng họ đi qua những năm tháng khốc liệt.

Bước dọc những hàng mộ liệt sỹ, ông Vũ Văn Phú, cựu chiến binh Sư đoàn 313, quê Phú Thọ, lặng lẽ tìm đến từng phần mộ đồng đội. Thắp xong nén hương, ông đưa tay vuốt nhẹ lên tấm bia rồi khẽ nói như gửi gắm với những người đồng đội đã yên nghỉ: "Năm nào còn đi được, tôi cũng sẽ về. Chừng nào còn đủ sức khỏe, tôi còn lên thắp cho anh em một nén hương, còn về để gặp anh em."

Ông Phú nghẹn ngào: "Đồng đội của tôi nằm lại đây nhiều lắm, có người đến nay gia đình vẫn chưa biết nơi yên nghỉ. Chúng tôi trở về để thắp cho anh em một nén hương, để báo với các anh rằng đất nước đã bình yên, biên cương vẫn vững vàng. Chỉ mong những đồng đội còn nằm lại trên mảnh đất này sớm được tìm thấy, trở về với quê hương, với đất mẹ".

Dòng người vẫn nối dài trong sự trang nghiêm. Giữa nghĩa trang, làn khói hương quyện trong gió núi, những cái cúi đầu thật sâu và những phút mặc niệm lặng im như thay cho muôn lời tri ân gửi tới các anh hùng liệt sỹ. Mỗi bước chân tìm về Vị Xuyên trong những ngày tháng Bảy đều mang theo một lời hẹn với quá khứ, một sự biết ơn đối với những người đã gửi trọn tuổi xuân nơi biên cương Tổ quốc.

Ở một góc nghĩa trang, những người lính năm xưa nhận ra nhau giữa mái tóc đã bạc màu thời gian. Những cái bắt tay siết chặt, những vòng ôm nghẹn ngào, rồi họ lại cùng nhắc tên những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường Vị Xuyên. Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, ký ức về đồng đội vẫn vẹn nguyên trong lòng những cựu binh.

Rời Nghĩa trang liệt sỹ Vị Xuyên, những đoàn xe mang dòng chữ "Trở về chiến trường xưa", "Hành trình tri ân đồng đội"... tiếp tục vượt những cung đường quanh co lên Đền thờ các Anh hùng liệt sỹ Mặt trận Vị Xuyên tại Điểm cao 468, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy (Tuyên Quang).

Khi cánh cửa xe mở ra, nhiều cựu chiến binh lặng người hồi lâu. Ánh mắt họ hướng về những dãy núi trước mặt - nơi từng là chiến hào, trận địa và cũng là nơi biết bao đồng đội đã nằm lại. Có người siết chặt tay đồng đội, có người lặng lẽ lau giọt nước mắt vừa lăn trên gò má.

Đứng giữa không gian linh thiêng của Điểm cao 468, ký ức chiến trường như ùa về. Những dãy núi xanh hôm nay, trong tâm trí họ, vẫn còn mịt mù khói lửa. Từ sân đền, các cựu chiến binh chậm rãi chỉ về các điểm cao 685, 772, 1509... Mỗi hướng chỉ tay gắn với một trận đánh, một câu chuyện và cũng là một phần tuổi xuân của những người lính đã mãi mãi gửi lại.

Lặng nhìn về dãy núi phía xa, ông Lê Mạnh Hùng, cựu chiến binh Trung đoàn 7, E87 (Tuyên Quang) xúc động nói: "Đồng đội của tôi nhiều người vẫn nằm lại trên những điểm cao ấy. Núi rừng bây giờ đã xanh, nhưng mỗi lần trở về, tôi vẫn nhớ như in từng gương mặt, từng vị trí chiến đấu. Chúng tôi trở về không chỉ để tri ân những người đã ngã xuống mà còn để nhắc thế hệ hôm nay rằng hòa bình được đánh đổi bằng máu và tuổi xuân của biết bao người lính."