Những ký ức không bao giờ cũ

Điều ông nhớ nhất là trận đánh ở An Hòa. Đơn vị được giao bí mật phối hợp với cơ sở nội tuyến, chờ đúng thời điểm đổi gác để mở cổng cho lực lượng ta tiến công. “Đến giờ gác, anh em mở cửa. Chúng tôi nhanh chóng khống chế các vị trí, yêu cầu chỉ huy địch tập hợp binh lính. Đúng lúc ấy pháo đồng loạt nổ, trận đánh diễn ra rất nhanh”, ông kể.

Nhưng điều đọng lại sâu sắc hơn cả không phải là chiến thắng mà là cách người lính Việt Nam đối xử với tù binh. Trong số những người bị bắt có một sĩ quan Pháp từng tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai, bị mất một cánh tay. Ông Lân nhớ mình đã nói: “Các anh cứ yên tâm. Chúng tôi đã bắt các anh thì có trách nhiệm bảo vệ tính mạng của các anh”. Chính sự nhân văn ấy khiến viên sĩ quan nhiều lần bày tỏ sự khâm phục đối với quân đội Việt Nam. Với ông, đó mới là phẩm chất làm nên hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ: Quả cảm trong chiến đấu nhưng vẫn luôn giàu lòng nhân ái.

Giọng kể của ông Lê Văn Lân lại chùng xuống khi ông nhắc đến những đồng đội đã mãi mãi nằm lại và hai lần bản thân bị địch bắt giam sau khi cơ sở bị lộ. Những trận tra tấn khiến hai cánh tay gần như tê liệt nhiều năm. Có lần, để thoát khỏi vòng vây, ông cải trang thành người dắt trâu băng qua cánh đồng. “Tôi chỉ nghĩ, nếu chúng phát hiện thì mình nhảy xuống hói nước. Có chết cũng chấp nhận”, ông nhớ lại.

Chiến tranh khép lại, người lính năm xưa lại bước vào một mặt trận khác - mặt trận của tri thức. Từ những lớp học bổ túc văn hóa, ông trở thành giảng viên đại học, rồi Phó Giáo sư, Tiến sĩ. Với ông, chiến tranh dạy biết hy sinh, còn hòa bình dạy phải tiếp tục học để cống hiến. Điều còn lại sau những năm tháng khói lửa không chỉ là chiến công, mà còn là nghị lực vượt lên nghịch cảnh và khát vọng phụng sự đất nước đến trọn cuộc đời.