Những ký ức không thể nào quên của thanh niên xung phong Nghệ An ở Điện Biên Phủ
Sinh ra tại mảnh đất Đà Sơn, huyện Đô Lương, người chiến sĩ thanh niên xung phong Phạm Ngọc Hòa nay đã bước sang tuổi 88. Ở độ tuổi đó, ông vẫn khiến cho mọi người nể phục vì tinh thần lạc quan và sự minh mẫn hiếm có.
Có lẽ vì vậy mà Ban Tổ chức của Chương trình gặp mặt tôn vinh, tri ân các Anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ Điện Biên, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến trực tiếp tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ tỉnh Nghệ An đã tin tưởng chọn lựa ông để phát biểu và giao lưu trong chương trình.
Đón nhận sự tin tưởng đó, những ngày này ông đang tìm lại những kỷ vật, những ký ức đã gắn bó với mình trong suốt những tháng năm phục vụ chiến đấu.
Và rồi, cảm xúc của ông như chững lại khi tìm thấy bài thơ viết tặng người mẹ Mường La, bài thơ mà ông đã làm trong nỗi nhớ thiết tha về một người mẹ đặc biệt mà ông đã gặp trong quá trình tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Quay ngược thời gian về tháng 10 năm 1953, khi đó Phạm Ngọc Hòa là một chàng trai 17 tuổi với nhiều ước mơ và hoài bão. Hòa đã cùng với 3 người bạn của mình trong xóm Đà Thị, xã Đà Sơn hăng hái lên đường tham gia lực lượng thanh niên xung phong trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Năm 1953 là thời điểm mà cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta chuyển sang giai đoạn tổng phản công, tuổi trẻ Nghệ An cũng vì vậy mà nuôi trong mình một ý chí quyết tâm phải đánh thắng kẻ thù. Theo sự phân công của tổ chức, 4 thanh niên của mảnh đất Đà Thị ngày đó được nhận nhiệm vụ tại các đơn vị khác nhau, nhưng tất cả đều có chung một niềm hân hoan khi lên đường phục vụ chiến đấu.
Hành quân từ Nghệ An tới huyện Mường La của tỉnh Sơn La, đơn vị của ông Hòa được bản làng của bà con đồng bào Thái cho mượn nhà để nghỉ qua đêm. Ông Hòa và một số đồng đội được ngủ trong căn nhà sàn đơn sơ của một người mẹ đã gần 60 tuổi. Trong đêm tối, chàng thanh niên Phạm Ngọc Hòa vì nhớ nhà, nhớ mẹ nên đã một mình ra ngồi ở hiên nhà, nước mắt lưng tròng.
Thấy vậy, người mẹ đồng bào Thái đã gọi Hòa vào ngồi sưởi bên bếp lửa cùng mình. Thấy vai áo của Hòa bị rách, bà vội vàng đi tìm kim chỉ để may lại cho “con”. Trong ánh lửa bập bùng, đôi mắt, bàn tay bà dịu dàng theo những đường kim, mũi chỉ. Tình cảm của bà dành cho chàng thanh niên xung phong ấy như là của một người mẹ đối với con trai của mình. Khi đã cẩn thận vá xong vai áo, mẹ dịu dàng khoác lại cho Hòa, trong giây phút ấy, nước mắt hai mẹ con chực trào.
“Trong những năm tháng ấy, đồng bào Tây Bắc đã tích cực ủng hộ sức người, sức của cho kháng chiến. Họ luôn coi bộ đội và lực lượng thanh niên xung phong như con em mình và làm tất cả những gì có thể để giúp sức phục vụ kháng chiến.
Đối với tôi, được đón nhận tình cảm của những người mẹ đặc biệt nơi đây là động lực để bản thân mình cố gắng hoàn thành các nhiệm vụ được giao, để đất nước không còn chiến tranh, không còn những mẹ già, những em nhỏ phải chịu sự tổn thương do bom đạn gây nên”.
Cựu thanh niên xung phong Điện Biên phủ - Phạm Ngọc Hòa
Và rồi, 4 chàng trai ở thôn Đà Thị đã cùng nhau giữ vững tinh thần để trải qua những ngày cam go nhất của chiến dịch. Trong đó, 1 người phục vụ chiến đấu tại cầu Tà Vài (xã Chiềng Hặc, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La); 2 người ở cuối chân đèo Pha Đin còn ông Hòa cùng đồng đội của mình tham gia làm đường và phá bom nổ chậm tại Đỉnh đèo Pha Đin.
Trong suốt những ngày “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” đó, ông Hòa cùng lực lượng thanh niên xung phong ngày đêm chiến đấu giành giật với quân địch từng giờ, từng phút. Vừa phá bom nổ chậm, vừa san lấp hố bom khôi phục đường, bằng mọi biện pháp để thông xe đưa hàng ra mặt trận...
Kết thúc chiến dịch, có 2 người đã trở thành liệt sĩ, họ đã mãi mãi nằm lại trong lòng đất mẹ trong độ tuổi đẹp nhất của thanh xuân. 1 người mất sau đó không lâu khi hòa bình lập lại, bởi sức khỏe đã suy kiệt nhiều sau những lần sốt rét ác tính.
Giờ đây, khi cả nước đang hướng về kỷ niệm 70 năm “Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ” cũng là lúc ông Hòa nhớ lại năm tháng đã đi qua. Ông bùi ngùi đọc lại những vần thơ năm đó đã viết tặng cho người mẹ Mường La: “…Áo vá xong con mặc vào thấy ấm/Lòng xốn xao thương mẹ quá đi hoài/Tây Bắc, Điện Biên, Na Sản, Mường La/Có những mẹ già trái tim nhân ái/ Nửa thế kỷ tròn con trở về thăm mẹ/Tin mẹ không còn bỗng trái tim con trống vắng/Trời Tây Bắc, Điện Biên mùa hoa ban trắng/Đất thì thầm nghe mẹ gọi tên con…”.
