Những ký ức về cuộc tiến công cứ điểm Him Lam
Trong ngôi nhà ở làng Đắc Cốc, xã Yến Sơn, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Tuy tuổi đã 90, nhưng ông còn rắn rỏi, nhanh nhẹn, trí nhớ minh mẫn. Ông Đường Minh Tỵ là bố đẻ của Trung tướng Đường Minh Hưng - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Với giọng nói cởi mở, chân tình, ông trò chuyện với tôi mà như đang ôn lại quãng đời thanh xuân đẹp nhất. Cái tuổi được lên đường đi một chiến dịch lớn, tạo bước ngoặt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Pháp để mang lại hòa bình, độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam. Chúng tôi ngồi bên bàn trà. Sáng mùa xuân trời còn se lạnh, ông tâm sự: Tôi sinh ra ở một làng quê có truyền thống yêu nước, cách mạng. Năm 1952, đến tuổi trưởng thành, theo lời kêu gọi thanh niên hăng hái lên đường tòng quân, đánh đuổi đế quốc, tôi xung phong vào bộ đội. Tôi được bổ sung cho lực lượng thông tin của Trung đoàn 209, Sư đoàn 312.
Tháng 9/1953, được lệnh hành quân lên Điện Biên. Lần đầu tiên tôi được chứng kiến khí thế đi chiến dịch hối hả, bí mật, sẵn sàng như thế nào... Trước khi vào chiến dịch, chỉ huy lệnh: 18h tập trung tại một khu rừng. Đến 18h30', Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến, trực tiếp giao nhiệm vụ cho tiểu đoàn đánh cứ điểm Him Lam. Sau lệnh của Đại tướng, mỗi cán bộ, chiến sĩ viết quyết tâm thư, thể hiện ý chí dũng cảm, đánh thắng kẻ thù. Mọi công việc như đào hầm, hào, kéo pháo, phương châm là phải tuyệt đối giữ gìn lực lượng, bí mật bất ngờ. Tất cả cho trận mở đầu chiến dịch đánh cứ điểm đồi Him Lam. Đúng 17h ngày 13/3/1954 lệnh khai hỏa đánh cứ điểm Him Lam. Sau khi ta pháo kích dữ dội từ chân đồi, chúng tôi nhìn lên, cứ điểm địch bị trúng rất nhiều đạn pháo, lửa cháy ngùn ngụt rực trời, càng tin tưởng tuyệt đối ở thắng lợi của chiến dịch. Đồi Him Lam dốc thoai thoải, qua Him Lam mới vào được Mường Thanh. Khi đường dây liên lạc bị đứt, chiến sĩ Sâm được giao nhiệm vụ đi nối lại và không thấy trở về, tiểu đội trưởng giao cho tôi tiếp tục công việc. Trời tối, tôi đi dò tìm chỗ đường dây bị đứt, phát hiện thấy Sâm đã hy sinh, đang nằm sấp, trên tay anh là hai đầu dây chưa kịp nối... Nối dây xong, tôi vận động dưới làn đạn pháo và pháo sáng của địch về báo cho tiểu đội.
Trận đánh Him Lam diễn ra chỉ trong vòng một ngày, một đêm, quân ta đã hoàn toàn làm chủ cứ điểm. Với chúng tôi, quá trình thực hiện nhiệm vụ trong các trận chiến, có lúc căng thẳng, hiểm nguy đến tột đỉnh, nên chỉ có ý chí, niềm tin là phải chiến thắng bằng mưu trí, gan dạ, dũng cảm và nỗ lực cao nhất... Đánh xong Him Lam, theo mệnh lệnh của chỉ huy chiến dịch, chúng tôi tiếp tục đánh chiếm các cứ điểm khác trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ...
Kỷ niệm chiến dịch đáng nhớ nhất trong cuộc đời chiến đấu của tôi là được nghe Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra mệnh lệnh giao nhiệm vụ. Được nhìn tận mắt tướng Đờ Cát cùng đám tướng lĩnh ra đầu hàng, mặt mày thất thần, thảm bại. Vũ khí, khí tài... vứt bỏ lại, tất cả chất như đống củi.
