Những kỷ vật về Đội du kích Bắc Sơn trong những ngày đầu thành lập
Những kỷ vật về Đội du kích Bắc Sơn trong những ngày đầu thành lậpTrong phần trưng bày lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam giai đoạn 1930 - 1944 của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam có trưng bày nhiều hiện vật quý gắn với sự ra đời của Đội du kích Bắc Sơn. Trong số đó có nhiều hiện vật thể hiện sự giúp đỡ, đùm bọc của nhân dân Bắc Sơn trong những ngày đầu Đội thành lập. Những vật dụng đơn sơ của Đội du kích Bắc Sơn phần nhiều là do nhân dân trong vùng cung cấp cho du kích như: ấm, đĩa, bát, tích, nồi…
Dưới sự lãnh đạo của Đảng hàng nghìn người dân Vũ Lễ, Bắc Sơn gồm đồng bào các dân tộc kinh, Tày, Nùng, Dao đã tiến hành khởi nghĩa, đánh chiếm Mỏ Nhài, chiếm châu lỵ Bắc Sơn, thành lập chính quyền cách mạng. Sau đó, thực hiện chủ trương của Hội nghị Trung ương lần thứ VII (11/1940), ngày 14/2/1941, Đội du kích Bắc Sơn chính thức được thành lập tại khu rừng Khuổi Nọi, xã Vũ Lễ, châu Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Những ngày đầu Đội du kích Bắc Sơn thành lập, mọi thứ đều khó khăn, thiếu thốn. Súng ống, quần áo, thuốc men, lương thực đều do nhân dân chu cấp. Vũ khí trang bị cho đội viên là dao, kiếm, giáo, mác, mã tấu và những khẩu súng kíp do nhân dân Vũ Lễ tự tạo, sử dụng trong sản xuất, tự vệ và săn bắn thú rừng đều đem đến ủng hộ cho du kích…Với các loại vũ khí đó, năm 1940 du kích đã đánh chiếm đồn Mỏ Nhài. Những vũ khí cướp của địch tại đồn Mỏ Nhài lại được bổ sung cho Đội. Các đồng chí Trần Đăng Ninh, ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ, được Trung ương Đảng cử về Bắc Sơn tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng, lập ủy ban cách mạng, tổ chức du kích, xây dựng căn cứ; Đồng chí Hoàng Văn Thụ, Uỷ viên thường vụ Trung ương Đảng, được Trung ương cử đến phổ biến quyết định của Trung ương, trao lá cờ đỏ sao vàng cho Đội du kích Bắc Sơn; Các đồng chí Chu Văn Tấn, Lương Văn Tri những người đã chỉ huy Đội đầu tiên đã liên lạc và báo cáo với cấp trên thông qua những tài liệu được giấu trong bát hương của Đình Bắc Sơn. Những chiếc nồi đồng nhỏ chỉ đủ nấu một, hai bơ gạo, là đồ vật quý giá của các gia đình hồi đó, khi gia nhập du kích, đồng chí Mã Viết Minh, Mã Viết Phấn được gia đình cho mang theo. Các đồng chí đã sử dụng nấu cơm cho du kích tại Khuổi Nọi; Chiếc ấm sành, ấm tích, liễn của ông Dương Công Cao xã Hương Vũ, huyện Bắc Sơn dùng đun nước, đựng nước, đựng thức ăn phục vụ các đồng chí Trung ương: Trần Đăng Ninh, Hoàng Văn Thụ và các đồng chí chỉ huy Đội: Chu Văn Tấn, Lương Văn Tri…Ngoài ra rất nhiều hiện vật khác như bát, dao nhọn, muôi trai, chày giã gạo, ống bương…du kích Bắc Sơn được nhân dân trang bị, ủng hộ đã sử dụng trong những năm 1940-1941. 
Kỷ vật về Đội du kích Bắc Sơn trong những ngày đầu thành lập. Cách đây gần 80 năm, những năm 40 của thế kỷ XX, Vũ Lễ là một xã của châu Bắc Sơn thuộc địa bàn miền núi hiểm trở, đồng ruộng ít, dân cư thưa thớt, hầu hết là đồng bào Tày, Nùng, Dao. Từ lâu, nhân dân nơi đây bị đế quốc, phong kiến bóc lột kiệt quệ, đời sống khó khăn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc nên việc tiếp tế cho Đội du kích Bắc Sơn rất khó khăn. Trong khi đó kẻ địch ra sức khủng bố nhằm cắt đứt liên hệ về mọi mặt giữa quần chúng với quân “Việt Minh". Mặc dù vậy, nhân dân Bắc Sơn đã nhịn ăn, nhịn mặc, quyên góp tiền, của ủng hộ Đội du kích Bắc Sơn. Nhà nào có con, có cháu gia nhập du kích, khi đi gia đình có tiền ủng hộ tiền, không có tiền ủng hộ đồ dùng, lương thực, vũ khí. Nhân dân khéo léo tìm đủ mọi cách bắt liên lạc với du kích trước lưỡi lê, mũi súng của địch để lo tiếp tế lương thực, quần áo, thuốc men và đồ dùng cho du kích. Hồi đó là mùa rét, thấy du kích ở hang sâu, gió lạnh, nhân dân cố xe thêm sợi, dệt thêm vải, may thêm áo cho du kích. Khi thu hoạch lúa, ngô, khoai, sắn trên nương, đồng bào giấu trong những “Lóng” đập lúa, cót phơi lúa, trong các hốc cây, dưới rơm rạ, có khi để lại từng khoảnh cho du kích thu hoạch. Đối với các làng bản bị địch khủng bố gắt gao, nhân dân chuẩn bị sẵn lúa gạo, đêm đêm thả xuống gầm nhà sàn để du kích vào lấy đưa về căn cứ. Nhiều người khi đi làm nương, đi lấy củi cho gạo vào túi rồi quấn quanh người, mặc quần áo phủ bên ngoài đem tiếp tế cho du kích. Có người làm ống bương hai ba đốt, đốt đựng nước, đốt trên đục lỗ thủng đựng gạo, muối tiếp tế cho du kích khi vượt qua vọng gác của địch kiểm soát. Bằng trăm phương ngàn kế, dù cho địch o ép, khủng bố, tàn sát nhưng nhân dân một lòng một dạ hướng về Đảng, Cụ Hồ, không sợ hy sinh, sẵn sàng đem của cải của mình để ủng hộ, giúp đỡ du kích Bắc Sơn trong những năm tháng đầy cam go. Những hiện vật ngày ấy, sau khi đã “đồng hành” cùng những sự kiện lịch sử, bây giờ được đưa về lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam trong đó chứa đựng những giá trị nhân văn cao cả trong cuộc cách mạng chính nghĩa của dân tộc Việt Nam anh hùng, có tác dụng giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc đối với cán bộ, chiến sỹ, nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Chiến tranh qua đi, thời gian xa dần, nhưng những hiện vật đó luôn sống mãi với thời gian bởi nó là những vật chứng lịch sử quý giá./.
Kỷ vật về Đội du kích Bắc Sơn trong những ngày đầu thành lập. Cách đây gần 80 năm, những năm 40 của thế kỷ XX, Vũ Lễ là một xã của châu Bắc Sơn thuộc địa bàn miền núi hiểm trở, đồng ruộng ít, dân cư thưa thớt, hầu hết là đồng bào Tày, Nùng, Dao. Từ lâu, nhân dân nơi đây bị đế quốc, phong kiến bóc lột kiệt quệ, đời sống khó khăn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc nên việc tiếp tế cho Đội du kích Bắc Sơn rất khó khăn. Trong khi đó kẻ địch ra sức khủng bố nhằm cắt đứt liên hệ về mọi mặt giữa quần chúng với quân “Việt Minh". Mặc dù vậy, nhân dân Bắc Sơn đã nhịn ăn, nhịn mặc, quyên góp tiền, của ủng hộ Đội du kích Bắc Sơn. Nhà nào có con, có cháu gia nhập du kích, khi đi gia đình có tiền ủng hộ tiền, không có tiền ủng hộ đồ dùng, lương thực, vũ khí. Nhân dân khéo léo tìm đủ mọi cách bắt liên lạc với du kích trước lưỡi lê, mũi súng của địch để lo tiếp tế lương thực, quần áo, thuốc men và đồ dùng cho du kích. Hồi đó là mùa rét, thấy du kích ở hang sâu, gió lạnh, nhân dân cố xe thêm sợi, dệt thêm vải, may thêm áo cho du kích. Khi thu hoạch lúa, ngô, khoai, sắn trên nương, đồng bào giấu trong những “Lóng” đập lúa, cót phơi lúa, trong các hốc cây, dưới rơm rạ, có khi để lại từng khoảnh cho du kích thu hoạch. Đối với các làng bản bị địch khủng bố gắt gao, nhân dân chuẩn bị sẵn lúa gạo, đêm đêm thả xuống gầm nhà sàn để du kích vào lấy đưa về căn cứ. Nhiều người khi đi làm nương, đi lấy củi cho gạo vào túi rồi quấn quanh người, mặc quần áo phủ bên ngoài đem tiếp tế cho du kích. Có người làm ống bương hai ba đốt, đốt đựng nước, đốt trên đục lỗ thủng đựng gạo, muối tiếp tế cho du kích khi vượt qua vọng gác của địch kiểm soát. Bằng trăm phương ngàn kế, dù cho địch o ép, khủng bố, tàn sát nhưng nhân dân một lòng một dạ hướng về Đảng, Cụ Hồ, không sợ hy sinh, sẵn sàng đem của cải của mình để ủng hộ, giúp đỡ du kích Bắc Sơn trong những năm tháng đầy cam go. Những hiện vật ngày ấy, sau khi đã “đồng hành” cùng những sự kiện lịch sử, bây giờ được đưa về lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam trong đó chứa đựng những giá trị nhân văn cao cả trong cuộc cách mạng chính nghĩa của dân tộc Việt Nam anh hùng, có tác dụng giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc đối với cán bộ, chiến sỹ, nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Chiến tranh qua đi, thời gian xa dần, nhưng những hiện vật đó luôn sống mãi với thời gian bởi nó là những vật chứng lịch sử quý giá./.
