Những lá thư của một thời quân ngũ

anh Mang Phương, Hội viên Hội Cựu chiến binh thôn Sông Cạn tâm sự:

Mỗi khi có dịp gặp gỡ anh em cựu chiến binh trong thôn, chúng tôi thường ngồi lại với nhau để kể về những năm tháng tuổi trẻ đã từng khoác trên mình bộ quân phục và tham gia nghĩa vụ quân sự. Có rất nhiều kỷ niệm mà đến nay chúng tôi vẫn còn nhớ, từ những ngày đầu xa gia đình, những buổi huấn luyện vất vả, những bữa cơm cùng đồng đội cho đến những lần được đơn vị cho nghỉ ngơi sau những ngày làm nhiệm vụ.

Nhưng đối với tôi, điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất vẫn là những lá thư. Ngày ấy điện thoại chưa phổ biến, việc liên lạc với gia đình, bạn bè hay đồng đội ở xa không thuận tiện như bây giờ. Muốn hỏi thăm người thân, muốn kể cho gia đình biết cuộc sống của mình, hoặc muốn giữ liên lạc với những người đồng đội sau khi mỗi người chuyển đến một nơi khác, chúng tôi chủ yếu dựa vào những lá thư viết bằng tay. Mỗi lá thư phải chờ nhiều ngày mới đến được tay người nhận, nhưng chính vì phải chờ đợi nên từng dòng chữ lại càng trở nên quý giá.

Những ngày đầu mới nhập ngũ, điều tôi cảm nhận rõ nhất là nỗi nhớ nhà. Trước khi tham gia nghĩa vụ quân sự, tôi sống cùng gia đình, quen với cuộc sống ở quê, ngày ngày được gặp bố mẹ, anh em và bạn bè. Khi bước vào môi trường quân đội, mọi sinh hoạt đều thay đổi, từ giờ giấc thức dậy, ăn uống, học tập cho đến huấn luyện và nghỉ ngơi đều phải thực hiện theo quy định. Những ngày đầu tôi chưa quen, có lúc sau giờ huấn luyện rất mệt nhưng khi nằm xuống lại không ngủ được vì nhớ gia đình. Tôi nhớ bữa cơm ở nhà, nhớ tiếng nói của bố mẹ, nhớ những người bạn ở quê và nhớ cả những con đường quen thuộc trong thôn. Lúc ấy điện thoại chưa có điều kiện sử dụng như bây giờ, muốn gọi về nhà không phải lúc nào cũng được, vì vậy tôi nghĩ đến việc viết thư.

Tôi lấy giấy và bút, ngồi dưới ánh đèn rồi viết cho gia đình. Tôi hỏi bố mẹ ở nhà có khỏe không, anh em trong nhà thế nào, công việc gia đình có thuận lợi không. Tôi kể rằng mình đã quen dần với cuộc sống trong đơn vị, anh em đồng đội sống với nhau hòa thuận, mọi người giúp đỡ nhau trong học tập và huấn luyện.

Tôi cũng nói rằng mình vẫn khỏe và đang cố gắng hoàn thành nhiệm vụ để bố mẹ yên tâm. Tôi không kể hết những khó khăn, bởi tôi biết bố mẹ ở nhà luôn lo cho con, nếu biết tôi vất vả thì chắc chắn sẽ suy nghĩ nhiều. Viết xong, tôi đọc lại vài lần, gấp thư bỏ vào phong bì, ghi địa chỉ rồi gửi về quê. Sau khi gửi thư, tôi bắt đầu mong chờ hồi âm, bởi ngày ấy một lá thư phải đi qua một quãng đường dài mới đến được tay người nhận.

Tôi vẫn nhớ cảm giác vui mừng khi lần đầu nhận được thư của gia đình. Chỉ cần nhìn thấy nét chữ quen thuộc trên phong bì là tôi đã biết thư từ quê gửi lên. Tôi cầm lá thư trong tay mà thấy trong lòng rất ấm áp, bởi dù chỉ là vài trang giấy nhưng nó giống như một phần quê nhà được gửi đến cho mình. Tôi mở thư ra đọc thật chậm.

Gia đình hỏi tôi có khỏe không, công việc trong đơn vị thế nào, ăn uống có đầy đủ không, có quen với môi trường quân đội chưa. Gia đình cũng kể cho tôi nghe những chuyện ở quê, kể về công việc trong nhà và những người thân vẫn luôn nhớ đến tôi. Đặc biệt, những lời dặn dò của mẹ khiến tôi rất xúc động. Mẹ luôn nhắc tôi phải giữ gìn sức khỏe, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, sống hòa đồng với đồng đội và đừng lo lắng quá nhiều cho gia đình. Những lời ấy rất giản dị nhưng đối với một người đang xa nhà thì có ý nghĩa vô cùng lớn.

Tôi đọc lá thư của mẹ một lần rồi lại đọc thêm lần nữa, có những đoạn tôi gần như thuộc lòng. Tôi cất lá thư thật cẩn thận, những lúc nhớ nhà lại lấy ra đọc. Sau đó tôi tiếp tục viết thư về cho gia đình, kể nhiều hơn về cuộc sống trong đơn vị, về những người đồng đội và những điều mình đã học được trong những tháng ngày quân ngũ. Tôi cảm thấy mỗi lần viết thư giống như một lần được trò chuyện với gia đình, dù không nghe được giọng nói của bố mẹ nhưng từng dòng chữ giúp tôi cảm thấy quê nhà luôn ở bên cạnh mình.

Ngoài gia đình, tôi còn viết thư cho bạn bè ở quê. Trước khi nhập ngũ, tôi có những người bạn thân, chúng tôi thường gặp nhau, cùng nói chuyện, cùng chia sẻ những câu chuyện trong cuộc sống. Khi tôi đi bộ đội, mỗi người một nơi nên việc gặp nhau trở nên khó khăn. Tôi viết thư kể cho bạn bè nghe về những ngày đầu trong quân ngũ, về công việc, học tập và huấn luyện, về những người đồng đội mới và những câu chuyện vui trong đơn vị.

Tôi cũng hỏi thăm cuộc sống ở quê, hỏi gia đình bạn có khỏe không, công việc làm ăn thế nào và những người bạn cũ bây giờ ra sao. Có những lá thư tôi viết khá dài vì có rất nhiều chuyện muốn kể, nhưng cũng có khi chỉ vài trang giấy. Đối với tôi, điều quan trọng không phải lá thư dài hay ngắn mà là trong đó có sự quan tâm và nhớ đến nhau. Có thời gian tôi cũng viết thư cho một người bạn gái ở quê. Những lá thư ấy thường nhẹ nhàng, chủ yếu là hỏi thăm sức khỏe, kể những chuyện trong ngày và động viên nhau cố gắng. Tôi kể rằng cuộc sống trong quân ngũ tuy có những lúc khó khăn nhưng tôi đang dần quen, có anh em đồng đội bên cạnh nên cũng thấy vui.

Tôi cũng nói rằng mình luôn nhớ quê, nhớ gia đình và những người thân quen. Mỗi lần viết xong một lá thư, tôi cảm thấy lòng mình nhẹ hơn, bởi những điều không thể nói trực tiếp thì tôi có thể gửi gắm vào từng dòng chữ.

Trong thời gian quân ngũ, tình cảm với đồng đội cũng là điều tôi luôn trân trọng. Chúng tôi từ những người xa lạ trở thành những người anh em, cùng ăn, cùng ở, cùng học tập, cùng huấn luyện và cùng giúp đỡ nhau trong những công việc hàng ngày. Khi còn ở cùng đơn vị, chúng tôi có thể gặp nhau bất cứ lúc nào, nhưng khi một số đồng đội chuyển đơn vị hoặc hoàn thành nghĩa vụ trở về quê thì việc liên lạc trở nên khó khăn hơn.

Tôi từng viết thư cho một người đồng đội đã chuyển sang đơn vị khác. Tôi hỏi anh đã quen với đơn vị mới chưa, sức khỏe thế nào, công việc có thuận lợi không và anh em trong đơn vị mới có hòa đồng không. Tôi cũng kể rằng ở đơn vị cũ mọi người vẫn khỏe, vẫn nhắc đến anh và vẫn nhớ những kỷ niệm mà chúng tôi từng có. Sau một thời gian, tôi nhận được thư hồi âm. Anh kể về cuộc sống ở đơn vị mới, kể những khó khăn ban đầu và nói rằng sau một thời gian thì đã quen dần.

Anh cũng hỏi thăm tôi và những người đồng đội cũ. Đọc thư của anh, tôi thấy rất vui, bởi dù mỗi người ở một nơi nhưng tình đồng đội vẫn còn nguyên. Chúng tôi tiếp tục giữ liên lạc bằng những lá thư, khi có thời gian thì viết cho nhau vài dòng để hỏi thăm gia đình, sức khỏe và cuộc sống. Những lá thư ấy giúp chúng tôi không quên nhau và cũng giúp những kỷ niệm của những năm tháng quân ngũ được giữ lại.

Thời gian trôi qua, rồi cũng đến ngày tôi nhận được thông báo sắp hoàn thành nghĩa vụ quân sự và chuẩn bị trở về địa phương. Khi nhận được tin ấy, tôi vừa vui vừa có cảm giác bồi hồi. Tôi vui vì sắp được về nhà, được gặp lại bố mẹ, anh em, bạn bè sau một thời gian dài xa quê. Nhưng tôi cũng buồn vì sắp phải chia tay những người đồng đội đã cùng mình trải qua một quãng thời gian đáng nhớ của tuổi trẻ. Tôi nhớ lại ngày đầu nhập ngũ, nhớ những buổi huấn luyện, nhớ những bữa cơm tập thể, nhớ những đêm sinh hoạt và đặc biệt là nhớ những lần ngồi dưới ánh đèn viết thư về cho gia đình. Tôi nhớ những lá thư của mẹ gửi lên, nhớ cảm giác hồi hộp khi nhìn thấy nét chữ quen thuộc trên phong bì, nhớ những lá thư gửi cho bạn bè và những lá thư trao đổi với đồng đội. Trước ngày trở về, tôi viết một lá thư cuối cùng gửi cho gia đình để báo tin mình sắp hoàn thành nghĩa vụ. Tôi kể rằng tôi đã trưởng thành hơn sau những tháng ngày trong quân ngũ, biết sống có kỷ luật hơn, biết tự chăm sóc bản thân và biết trân trọng gia đình hơn.

Tôi cảm ơn bố mẹ vì trong suốt thời gian tôi xa nhà luôn động viên, hỏi thăm và gửi những lá thư đầy tình cảm. Tôi viết rằng chẳng bao lâu nữa tôi sẽ trở về để gia đình không phải mong chờ nữa. Khi viết xong lá thư ấy, tôi có một cảm giác rất khác so với những lần trước, bởi những lá thư trước là để nói rằng tôi đang ở xa, còn lá thư lần này là để báo rằng tôi sắp trở về.

Ngày trở về quê, tôi mang theo rất nhiều kỷ niệm của những năm tháng quân ngũ. Tôi nhớ những người đồng đội đã cùng mình sống và rèn luyện, nhớ những người bạn đã gửi thư hỏi thăm, nhớ những lá thư của mẹ và nhớ những buổi tối ngồi viết thư dưới ánh đèn. Bây giờ cuộc sống đã thay đổi, việc liên lạc trở nên thuận tiện hơn rất nhiều, chỉ cần một chiếc điện thoại là mọi người có thể gọi điện, nhắn tin hoặc nhìn thấy nhau qua màn hình.

Nhưng mỗi khi nhớ lại những năm tháng ấy, tôi vẫn thấy những lá thư có một giá trị rất riêng. Người viết phải ngồi xuống, cầm bút và suy nghĩ từng câu, người nhận phải chờ đợi nhiều ngày mới nhận được, vì vậy mỗi lá thư đều chứa đựng sự mong nhớ và tình cảm chân thành. Với tôi, lá thư gửi gia đình là nơi gửi gắm nỗi nhớ quê, lá thư của mẹ là nguồn động viên giúp tôi vững vàng trong những ngày xa nhà, thư gửi bạn bè giúp tôi giữ lại tình bạn và những lá thư trao đổi với đồng đội giúp tôi giữ gìn tình đồng chí, đồng đội.

Những năm tháng ấy đã qua từ lâu nhưng mỗi khi kể lại, tôi vẫn cảm thấy rất xúc động. Tôi nghĩ rằng thời gian có thể làm thay đổi cuộc sống, những lá thư có thể đã cũ hoặc không còn giữ được, nhưng những tình cảm trong đó vẫn còn ở lại trong ký ức. Đó là những năm tháng tuổi trẻ mà tôi đã sống, đã rèn luyện và đã trưởng thành, cũng là khoảng thời gian cho tôi những người bạn, những người đồng đội và những kỷ niệm mà đến hôm nay tôi vẫn luôn trân trọng. Là một Hội viên Hội Cựu chiến binh thôn Sông Cạn, tôi thường kể lại những câu chuyện ấy cho anh em và thế hệ trẻ, bởi tôi muốn mọi người hiểu rằng dù cuộc sống ngày nay có nhiều phương tiện liên lạc hiện đại, điều quan trọng nhất vẫn là tình cảm chân thành giữa con người với con người. Với tôi, những lá thư của một thời quân ngũ chính là những kỷ niệm giản dị nhưng sâu sắc, nhắc tôi nhớ về gia đình, về bạn bè, về đồng đội và về một quãng đời tuổi trẻ mà tôi sẽ không bao giờ quên.