NHỮNG LÁ THƯ GỬI ĐẠI TƯỚNG – TÌNH CẢM CỦA NHÂN DÂN DÀNH CHO VÕ NGUYÊN GIÁP
Phạm Ngọc Ly
Ngày 4/10/2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 103 tuổi. Tin ông qua đời nhanh chóng lan rộng và để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng nhân dân cả nước. Trong những ngày sau đó, hàng vạn người đã tìm đến nhà riêng tại 30 Hoàng Diệu, Hà Nội để bày tỏ lòng thành kính và tiễn biệt vị Đại tướng của dân tộc.
Trong dòng người ấy có những cựu chiến binh từng chiến đấu dưới quyền Đại tướng, những người dân bình thường và đặc biệt là rất nhiều người trẻ. Có người ở rất xa Hà Nội, vượt hàng trăm cây số chỉ để được đứng trước ngôi nhà số 30 Hoàng Diệu, đặt một bó hoa và nói lời tiễn biệt.
Những ngày ấy, trước cổng nhà Đại tướng xuất hiện rất nhiều bức thư, dòng chữ và những lời nhắn được người dân viết lại.
Có người viết về những năm tháng chiến tranh.
Có người kể rằng cha hoặc ông của mình từng là người lính trong quân đội dưới quyền Đại tướng.
Có những người trẻ viết rằng họ chưa từng gặp Đại tướng ngoài đời, nhưng qua sách lịch sử và câu chuyện của ông bà, họ biết đến ông từ khi còn nhỏ.
Những lời nhắn ấy có thể rất khác nhau, nhưng đều có chung một tình cảm: sự kính trọng và biết ơn đối với một con người đã dành phần lớn cuộc đời cho đất nước.
Đặc biệt xúc động là hình ảnh những cựu chiến binh đến viếng Đại tướng. Nhiều người đã lớn tuổi, mái tóc bạc trắng, có người chống gậy, có người mang theo những tấm ảnh cũ của đồng đội. Họ đến không chỉ để tiễn một vị tướng mà còn để tiễn một người chỉ huy mà mình từng gắn bó trong những năm tháng chiến tranh.
Có những người từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, có những người từng chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Sau nhiều thập kỷ, họ vẫn nhớ đến người chỉ huy của mình.
Nhưng có lẽ hình ảnh gây ấn tượng nhất chính là những người dân bình thường xếp hàng trong trật tự trước nhà Đại tướng.
Không ai bắt họ phải đến.
Không có một mệnh lệnh nào yêu cầu họ phải đứng dưới trời nắng hay chờ đợi hàng giờ.
Họ đến bởi trong ký ức của họ, Võ Nguyên Giáp không chỉ là một vị tướng. Ông còn là một phần của lịch sử mà họ đã chứng kiến và trải qua.
Đối với thế hệ trẻ, hình ảnh ấy mang một ý nghĩa đặc biệt.
Nhiều bạn trẻ sinh ra khi chiến tranh đã kết thúc, chưa từng trải qua bom đạn và cũng chưa từng gặp Đại tướng. Nhưng họ vẫn tìm đến để tưởng niệm.
Điều đó cho thấy lịch sử không chỉ tồn tại trong những cuốn sách. Lịch sử còn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua ký ức của gia đình, những câu chuyện của ông bà và sự tri ân của cộng đồng.
Sau khi Đại tướng qua đời, lễ tang được tổ chức với nghi thức Quốc tang. Đại tướng được an táng tại Vũng Chùa – Đảo Yến, tỉnh Quảng Bình, quê hương của ông.
Những dòng người đến viếng Đại tướng trong những ngày ấy đã trở thành một hình ảnh khó quên.
Đó không phải là một trận chiến.
Không có tiếng súng.
Không có những đoàn quân ra trận.
Chỉ có những con người bình thường đứng lặng trước ngôi nhà của một vị tướng đã dành cả cuộc đời cho đất nước.
Và chính sự im lặng ấy lại nói lên rất nhiều điều.
Có những người được lịch sử ghi nhớ bằng những chiến thắng. Nhưng có những người được nhân dân ghi nhớ bằng tình cảm. Võ Nguyên Giáp là một trong những người như thế.
Ngày nay, khi chiến tranh đã lùi xa, những lá thư và lời nhắn gửi Đại tướng năm 2013 vẫn có thể được nhìn nhận như một “ký ức thời bình” – nơi thế hệ sau thể hiện lòng biết ơn đối với thế hệ đã đi trước.



