NHỮNG LÁ THƯ VƯỢT QUA THỜI CHIẾN
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những kỷ vật thời chiến vẫn được các cựu chiến binh, các bà, mẹ lưu giữ cẩn thận mấy chục năm qua. Trong đó nổi bật hơn cả là những lá thư viết vội nơi chiến hào vương đầy khói súng, hay dòng tâm sự, động viên của các mẹ, người vợ, bạn gái từ hậu phương gửi ra chiến trường. Chính những dòng thư thời chiến ấy đã góp phần tạo nên sức mạnh để các mẹ cùng nhiều phụ nữ nơi hậu phương chăm lo sản xuất và các chiến sỹ ở chiến trường kiên cường chiến đấu góp phần giải phóng miền Nam, Thống nhất Đất nước vào ngày 30/4/1975.
55 năm kể từ ngày liệt sĩ Trần Minh Tiến hy sinh, mọi kỷ vật thư, ảnh…của ông được người yêu cũ - bà Vũ Lưu Liên giữ gìn cẩn thận. Câu chuyện minh chứng rằng, chuyện tình của bà Liên và liệt sĩ Tiến đã thực sự vượt qua chiến tranh và chiến thắng cả cái chết.
Suốt 55 năm qua, những kỷ vật của người yêu - liệt sĩ Trần Minh Tiến như chiếc áo bộ đội, nhẫn đính ước, cùng hàng trăm lá thư cùng cuốn nhật ký được bà Liên gìn giữ cẩn thận như "báu vật".
Người phụ nữ đó là bà Vũ Thị Lui (thường gọi Vũ Lưu Liên), sinh năm 1946, trú ở phường Hà Cầu, quận Hà Đông, Hà Nội. Còn liệt sĩ Trần Minh Tiến, sinh năm 1945, ở thôn Cầu Đơ, xã Hà Cầu, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội). Sau 55 năm, hiện bà Liên đang sống cùng chồng tại nhà riêng ở phường Hà Cầu.
Có thể nói, trải qua các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc,… đã có hàng triệu chàng trai ưu tú ngã xuống để bảo vệ Tổ quốc. Nhưng ít người may mắn được bạn gái, người yêu trân trọng giữ gìn di vật như trường hợp của liệt sĩ Trần Minh Tiến.
Hiện bà Liên đang lưu giữ 109 lá thư của liệt sĩ Trần Minh Tiến viết gửi cho bà trong thời gian từ năm 1965 đến 1968. Trong đó, thống kê năm 1965: 12 lá; năm 1966: 27 lá; năm 1967: 51 lá và năm 1968: 19 lá.
Ngoài ra, còn có thêm 5 lá thư của bà Vũ Lưu Liên viết và gửi cho liệt sĩ Trần Minh Tiến.
Trò chuyện với phóng viên Dân trí, bà Liên nhớ lại, hơn nửa thế kỷ trước, sau ngày liệt sĩ Trần Minh Tiến hy sinh tại mặt trận Khe Sanh - Quảng Trị (31/5/1968), nhận được tin buồn và giấy báo tử người yêu, bà Liên khủng hoảng tinh thần như phát điên. Ông Nguyễn Doãn Hùng (SN 1944) đã đến với bà Liên, vì đồng cảm với mối tình yêu chân thành, muốn bù đắp cho bà, nhưng bà từ chối.
Bà kể, một đêm nọ, anh Tiến về báo mộng, khuyên bà hãy lấy anh Hùng làm chồng, thì anh Tiến mới yên tâm ra đi. Bà Liên miễn cưỡng đồng ý.
"Trước khi cưới ông Hùng, tôi có nói rõ như này: Trước hết là giờ tôi chưa yêu anh, nhưng tôi hứa nếu cưới nhau tôi sẽ làm người vợ tốt, người mẹ tốt, còn tình yêu thì để thời gian trả lời và phải đồng ý cho tôi tiếp tục gìn giữ kỷ vật của liệt sĩ Trần Minh Tiến. Ông Hùng đồng ý điều kiện đó của tôi và chúng tôi làm lễ cưới vào cuối năm 1969. Ông Hùng nói rằng, rất hiểu tình cảm người lính, nên ông chia sẻ, tôn trọng và rất yêu tôi cho đến tận ngày hôm nay", bà Liên kể.
Bà chia sẻ thêm, mỗi lần nhận được thư của người yêu, liệt sĩ Trần Minh Tiến đều rất vui và anh bảo, ở đơn vị mỗi lần ngồi võng đọc xong thư của người yêu, bước ra khỏi võng làm việc gì cũng xong. Điều đó minh chứng qua lá thư liệt sĩ Trần Minh Tiến viết gửi bà Liên mà chúng tôi lược ghi dưới đây:
Lá thư của người lính viết bao giờ cũng không hết ý. Anh nhận được 2 lá thư của em. Mừng vui khôn xiết, tuy chúng mình cách xa nhau nhưng mọi hành động ý nghĩ vui buồn chúng mình đều có nhau. Đúng vậy! Những giờ phút nghỉ là chúng mình dành cho nhau…
Sinh nhật tới anh tròn 21 tuổi và bước sang tuổi 22, bọn anh đã chuẩn bị rồi, không biết hoàn cảnh có cho phép không? Anh đang thực hiện ý định của em là bỏ thuốc, khó khăn nhưng anh sẽ làm. Em trách anh nhiều thì lần này trừ đi nhé. Anh mong những cái đó mở cho ta một lối đi rộng rãi hơn, thắt chặt hơn chúng mình vào cuộc đấu tranh sinh tử. Tình yêu của chúng mình phải trong sạch, nghiêm túc, nhưng không thiếu tính lãng mạn của tuổi trẻ. Thời chiến! Người lính chờ đợi hy vọng và chiến đấu.
(Ngày 9/9/1966)
Trong trận lụt khủng khiếp tại miền Bắc đầu thập kỷ 70, gia đình bà Liên phải sơ tán đồ đạc về Quốc Oai - Hà Tây. Khi lo chạy lụt, ông Nguyễn Doãn Hùng đã bỏ lại tư trang quần áo của mình và nhiều tài sản đắt tiền khác trôi theo dòng nước, mà chỉ lo thu vén, mang bằng được cái vali đựng kỷ vật thư, nhật ký, ảnh,… của liệt sĩ Trần Minh Tiến về cho bà Liên. Ông Hùng lo, nếu làm thất lạc chiếc vali vợ mình sẽ buồn.
Bà Liên nhớ chính xác là đầu tháng 8/1971, chồng bà đã rất vất vả vượt qua ngập lụt mang chiếc vali đó đến cho bà. Thấy thế, bà ngạc nhiên hỏi: "Sao anh không mang đài, quạt là tài sản đắt tiền hơn và cả quần áo của anh nữa? Thì anh Hùng bảo ngay: Những thứ đó trôi mất thì còn mua được, còn vali kỷ vật này mà lỡ mất, thì em giận anh cả đời". Thế là bà ôm ông Hùng và bật khóc. Họ đã thực sự trở thành vợ chồng thương yêu nhau từ ngày đó.
Câu chuyện trên minh chứng rằng, chuyện tình của bà Vũ Lưu Liên và liệt sĩ Trần Minh Tiến đã thực sự vượt qua chiến tranh và chiến thắng cả cái chết.
