Những "mạch ngầm" dưới chân mẹ

Bác Bảy đưa bàn tay run run chỉ xuống nền nhà lát gạch hoa sạch sẽ, giọng bác nghẹn ngào: "Cháu ạ, hầm bí mật của mẹ bác nằm ngay dưới chân bàn thờ tổ tiên. Mẹ đào hầm một mình vào những đêm mưa gió để tiếng cuốc không lọt ra ngoài. Đất đào lên, mẹ cho vào thúng, giả vờ đi đổ phân chuồng hoặc đem rải ngoài vườn rồi trồng rau đè lên để giấu dấu vết. Đôi bàn tay mẹ nứt nẻ, rướm máu vì đá sỏi nhưng chưa bao giờ mẹ dừng lại. Mẹ bảo: 'Các con đánh giặc bằng súng, mẹ đánh giặc bằng đất'. Cái hầm ấy chỉ rộng chừng 2 mét vuông, là nơi trú ngụ của các chú cán bộ huyện, xã mỗi khi địch đi lùng sục."

Bác Bảy mỉm cười, một nụ cười đầy kính trọng khi nhớ về sự mưu trí của mẹ: "Mẹ bác là 'vọng gác' sống. Mỗi sáng mẹ ra đầu ngõ bán rau, nhưng thực chất là quan sát động tĩnh của đồn địch. Nếu thấy lính đi càn, mẹ sẽ đội nón lá nghiêng về một bên hoặc đặt gánh hàng theo hướng nhất định để báo hiệu cho bộ đội không được vào làng. Có những hôm địch vào nhà khám xét, chúng sục sạo khắp nơi, chọc lê xuống đất. Mẹ vẫn bình tĩnh ngồi bên bếp lửa đun nồi khoai lang, mời chúng ăn để đánh lạc hướng. Dưới chân mẹ, chỉ cách lớp ván mỏng, ba đồng chí cán bộ đang nín thở, tay lăm lăm khẩu súng. Mẹ sẵn sàng hy sinh cả tính mạng để che chở cho 'đàn con' dưới hầm sâu."

Giọng bác Bảy bỗng chùng xuống, bác nhìn ra phía nghĩa trang liệt sĩ xa xa: "Địch nghi ngờ, chúng bắt mẹ lên đồn, tra tấn dã man để bắt mẹ khai ra hầm bí mật. Chúng dùng điện, dùng roi mây, nhưng mẹ chỉ một mực: 'Tui chỉ làm ruộng, không biết chi hết'. Mẹ bị giam cầm, đánh đập đến tàn phế một bên chân, nhưng tuyệt nhiên không một lời khai báo. Khi được thả về, mẹ lại tiếp tục đào thêm những cái hầm mới. Mẹ bảo: 'Mất một cái hầm là mất một đơn vị, mẹ chết cũng được nhưng bộ đội phải còn'. Tấm lòng của mẹ rộng lớn hơn cả đất trời Quảng Nam này cháu ạ."