NHỮNG MẮT XÍCH THÉP TRÊN ĐẠI LỘ 915

Tôi là Đỗ Trung Nam, hiện đang là sinh viên năm thứ nhất tại Khoa Cơ khí. Chỉ mới trải qua hai học kỳ đầu tiên, cuộc sống của một "tân binh" kỹ thuật như tôi vẫn còn quay cuồng giữa những công thức Giải tích phức tạp, những định luật Vật lý đại cương và những bản vẽ hình họa bập bẹ đầu tay. Thú thật, đôi khi ngồi trong thư viện nhìn đống lý thuyết khô khan, tôi thấy hai chữ "lịch sử" dường như là một khái niệm gì đó rất xa vời, nằm ngoài tầm hiểu biết của một thằng sinh viên mới chỉ đang tập tành làm quen với những đường kẻ và con số.

Nhưng mọi suy nghĩ của tôi đã thay đổi vào một buổi chiều khi dừng chân trước Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đại đội 915 tại phường Gia Sàng. Dưới góc nhìn của một sinh viên năm nhất đang bắt đầu học cách tư duy về kỹ thuật, tôi chợt nhận ra có những bài học không nằm trong giáo trình đại cương. Ở trường, chúng tôi học về con số, về sự cân bằng và cấu trúc. Nhưng tại Ga Lưu Xá năm xưa, trước tượng đài 60 liệt sĩ Thanh niên xung phong, tôi bỗng hiểu ra một loại "định luật" khác: đó là sức bền của tinh thần con người trước sức ép của bom đạn.

Đêm Noel năm 1972 định mệnh đó, khi cả thế giới đang hướng về sự bình yên, thì bầu trời Gia Sàng lại rực lửa bởi bom B-52 của Mỹ. Những người trẻ tuổi của Đại đội 915 khi ấy hầu hết mới chỉ 18, 20 tuổi – đúng bằng cái tuổi của tôi bây giờ. Nhưng thay vì được ngồi dưới ánh đèn điện để ôn thi hay loay hoay với những trận game giải trí như bây giờ, thì họ lại chọn đứng giữa làn mưa bom để giải tỏa hàng tấn hàng hóa chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Họ không có máy móc hiện đại để hỗ trợ, chỉ có đôi vai gầy và một ý chí sắt đá vượt lên trên mọi giới hạn vật lý thông thường. 60 con người đã ngã xuống khi nhiệm vụ chưa kịp hoàn thành, để lại những bát hương nghi ngút khói ngay trên mảnh đất mà hàng ngày tôi vẫn đi bộ qua để đến giảng đường.

Tôi đặc biệt ấn tượng khi tìm hiểu về bác Lương Thị Ly – người Đội trưởng năm xưa và là một trong những nhân chứng sống sót sau trận bom kinh hoàng ấy. Đọc những dòng hồi ức của bác, tôi không thấy những lời lẽ đao to búa lớn, chỉ thấy những câu chuyện "đời" và chân thực đến nao lòng. Bác kể về những ngày đói cơm, thiếu muối, về những đồng đội vừa mới cười nói đấy thôi mà phút chốc đã hóa thân vào đất mẹ. Đối với một thằng sinh viên đôi khi còn thấy nản lòng vì một môn học khó hay một kỳ thi căng thẳng, tôi thấy mình thật nhỏ bé trước sự bền bỉ của thế hệ cha anh. Họ là những "mắt xích" quan trọng nhất giữ cho mạch máu giao thông của dân tộc không bị đứt đoạn, dù cái giá phải trả là cả thanh xuân và mạng sống.

Nhiều người nói dân kỹ thuật thường khô khan, nhưng tôi tin rằng chính sự thực tế của nghề nghiệp giúp chúng tôi trân trọng hơn những giá trị lịch sử. Mỗi kỷ vật, mỗi hố bom tại khu di tích này không chỉ là những dấu tích của quá khứ, mà còn là bài học về trách nhiệm của người trẻ. Đứng trước đền thờ, nhìn 60 cái tên được khắc trang trọng trên đá, tôi hiểu rằng trách nhiệm của một sinh viên năm nhất không chỉ là nỗ lực vượt qua đống lý thuyết đại cương, mà còn là học cách để trở thành một phần có ích cho xã hội, giống như những mắt xích không rỉ mà thế hệ Đại đội 915 đã từng gây dựng.

Dù chỉ mới bập bẹ làm quen với những bản vẽ kỹ thuật và chưa thực sự được sờ vào máy móc ở xưởng, nhưng tinh thần của Đại đội 915 đã tiếp thêm cho tôi động lực rất lớn. Thép có thể rỉ, máy móc có thể hỏng theo thời gian, nhưng tinh thần của con người Việt Nam trên cung đường 915 thì mãi mãi trường tồn như một định luật bất biến. Tôi xin hứa sẽ nỗ lực học tập, bắt đầu từ những môn học cơ bản nhất, để sau này có thể dùng kiến thức kỹ thuật đóng góp cho sự phát triển của đất nước, xứng đáng với sự hy sinh của những người đã ngã xuống khi tuổi đời mới chỉ mười chín, đôi mươi.