NHỮNG MÉT PHIM QUAY Ở TRẬN LỘC NINH

Vào chiến dịch mùa khô năm 1972, toàn bộ lực lượng quay phim nhiếp ảnh xưởng phim quân giải phóng Miền được tung ra khắp mặt trận B2. Khác với chiến dịch trước, lần này chúng tôi cùng đi một ngày và được phòng Tuyên huấn Miền tách riêng ra khỏi đơn vị đến một cù lao trên một dòng sông gần Suông Chúp để tập huấn chính trị và giao nhiệm vụ cho từng đội quay phim xuống các đơn vị chủ lực Miền.


Đồng Cam và tôi cùng Vũ Hậu, nhiếp ảnh được xuống mũi chủ yếu của chiến dịch. Ở sư đoàn bộ 5 chúng tôi được chính uỷ Ba Cúc giao nhiệm vụ cụ thể và cho biết quyết tâm chiến dịch, đồng thời "nói nhỏ" sẽ có xe tăng và pháo hạng nặng cùng tham chiến. Đây là trận đánh hiệp đồng binh chủng lớn đầu tiên ở Miền, tạo ra thế và lực mới của cả chiến dịch. Đồng Cam động viên cả tổ quay phim quyết tâm bám sát xung kich, quay bằng được trận đánh lịch sử này.


Đồng Cam khác với tôi và Hậu, là người được giác ngộ tham gia lực lượng vũ trang cách mạng từ trẻ và được đào tạo trở thành quay phim của xưởng phim Quân giải phóng Miền (B2). Anh chưa một lần ra Bắc, chưa được tận mắt thấy uy lực của xe tăng và pháo binh ta. Cả tổ xuống tiểu đoàn chủ công, bám đại đội 2, đơn vị mở cửa, nơi xe tăng ta cùng bộ binh tấn công địch ngay giữa ban ngày. Để đảm bảo bí mật bất ngờ đường hành quân tới căn cứ địch phải đi qua một cánh rừng Khộp rộng lớn, mùa khô không con suối nhỏ nào có nước. Chúng tôi phải mang trên vai cây để làm hầm, nước uống 3 ngày và 5 ngày lương khô. Tổng cộng trên vai anh em chúng tôi cả phim, máy, gạo, gỗ làm hầm mỗi người phải trên 30kg.


Đến khi Đồng Cam, tôi và các đồng chí chỉ huy Đại đội 2 tay chạm vào hàng rào dây thép gai thứ nhất của địch thì ngày tận số của địch coi như đã định. Nhiệm vụ đầu tiên là chúng tôi phải có công sự để trụ lại cửa mở. Đất đỏ mùa khô chai cứng, mỗi làn dùng xẻng, dùng chân dẫm đạp chỉ cuống 2-3 cm. Gần sáng công sự chỉ sâu được 70-80 cm.


5 giờ sáng pháo binh ta bắt đầu bắn vào căn cứ địch. Bộ binh bắt đầu mở hàng rào. Mặt đất rung chuyển. Khói lửa mù trời. Căn cứ địch "quằn quại” trước đòn đánh của ta. Để quay được điểm nổ, Đồng Cam và tôi nhờ chiến sĩ trinh sát pháo binh chỉ giùm vị trí thích hợp. Nhưng rất khó đối với nghề quay phim. Cuối cùng Đồng Cam đề nghị đồng chí trinh sát quan sát địch trong căn cứ còn Cam đứng lên vai tôi dựa vào hàng cây cao su chĩa ông kính máy quay vào trong căn cứ địch. Anh trinh sát chỉ kịp kéo Đồng Cam xuống thì một loạt đạn bắn thẳng đã ghim vào thân cây cao su ứa mủ trắng tinh. Sau đấy Đồng Cam đi quay công binh đặt bộc phá mở hàng rào, quay khẩu đội ĐKZ 75 tiêu diệt hoả điểm địch trong căn cứ. Địch chống trả quyết liệt. Trên trời máy bay thi nhau ném bom. Hoả lực trong căn cứ địch bắn trả vào các vị trí của quân ta. Sau này khi quay lại vị trí cửa mở quanh công sự chúng tôi chừng 3m2 đã có 8 quả ĐKZ của địch bắn vào.


Tổ quay phim và Đại đội 2 trụ 1 ngày 1 đêm tại cửa mở. Sau này tôi được biết để giữ vững cửa mở 2 ngày chờ xe tăng ta xuất kích, bộ binh đã phải chiến đấu anh dũng không cho địch bịt cửa mở, tổn thất của Đại đội 2 thật lớn. Cả Đại đội chỉ còn 6 người không bị thương, 1 trung đội công binh, 1 trung đội đặc công không còn ai lành lặn.


Sáng ngày thứ 3 kể từ khi nổ súng, xe tăng ta xuất kích, bộ binh ào lên. Đồng Cam và tôi cùng Vũ Hậu và Nguyễn Cán nhiếp ảnh Sư 5 theo xe tăng thứ 6. Pháo địch bắn chặn quyết liệt, trên đầu máy bay địch gầm rú, Sau khi chỉ đường cho xe tăng vào thị trấn chúng tôi tranh thủ quay mấy cảnh ngược sáng: xe tăng in trên nên trời hừng sáng, cả tổ lao theo đoàn quân vào căn cứ địch. Chỉ là một phản xạ tự nhiên tôi kịp lăn xuống đất đã thấy trời đất mù mịt như có người vít đầu mình xuống. Biết bị bom nổ gần, tôi cố gắng quan sát thấy bên trái Đồng Cam nằm bất động, tay vẫn ôm chặt máy quay. Tôi vội đến lay gọi. Hai vết thương xuyên qua lồng ngực trào máu. Đồng Cam thều thao: “Cầm máy, quay phim tiếp..." rồi nhắm mắt. Hậu tìm thấy Cán đã hy sinh ngay trên miệng hố hom, hình hài không còn nguyên vẹn, chỉ nhận được chiếc máy ảnh đứt quai rơi ngay bên phần thi thể còn lại… Chúng tôi đưa xác đồng đội xuống hố bom… Tôi và Hậu tiếp tục theo bộ đội vào căn cứ địch và quay tiếp hơn 20m phim. Cả chiến đoàn địch đã bị tiêu diệt, ta bắt hàng nghìn tù binh trong đó có cả cố vấn Mỹ.


Hôm sau Hậu và tôi đưa Đồng Cam và Cán về nơi quy tập và vĩnh biệt các anh, những người phóng viên mặt trận dũng cảm.

Ngày nay, thỉnh thoảng được xem lại những mét phim của đội ngũ những người quay phim Quân giải phóng B2 tôi lại bồi hồi xúc động nhớ tới các anh.

Vô cùng biết ơn các anh, các chị đã ngã xuống trong cuộc chiến tranh hôm qua để chúng ta có cuộc sống hòa bình hôm nay.