Những món quà nhỏ nhưng đầy ý nghĩa

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Chiến thắng Điện Biên Phủ là một mốc son chói lọi, thể hiện ý chí chiến đấu và khát vọng độc lập của cả dân tộc. Để làm nên chiến thắng ấy, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã phải vượt qua vô vàn khó khăn, gian khổ. Trong số những người đã góp phần tạo nên thắng lợi lịch sử ấy, Anh hùng, liệt sĩ Trần Can là một tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh cao cả.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Những năm tháng đầu tiên trong quân đội đã giúp ông trưởng thành cả về bản lĩnh chiến đấu lẫn khả năng chỉ huy. Ông luôn thể hiện tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ và không ngại khó khăn.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209. Trong trận đánh ở Bản Hoa, ông được giao nhiệm vụ xung kích. Với sự gan dạ, ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng của địch, tạo điều kiện cho đồng đội tiến lên.

Khi tiểu đội bị thương vong nhiều, Trần Can không lùi bước. Ông phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác, tổ chức lực lượng và trực tiếp dẫn đầu một tổ chiến đấu. Tổ của ông đã tiêu diệt ba ụ súng, đánh thẳng vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng các loại.

Những chiến công đó giúp Trần Can trở thành một trong những tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để ông bước vào một trong những chiến dịch lớn nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Cuối năm 1953, quân ta bắt đầu chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ mở đường và kéo pháo vào trận địa. Công việc tưởng như chỉ là hậu cần nhưng thực tế vô cùng gian khổ. Những khẩu pháo nặng phải được hàng trăm chiến sĩ dùng sức người kéo qua những con đường rừng núi hiểm trở, trong khi máy bay địch liên tục đánh phá.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo vào trận địa. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa đến nơi. Tuy nhiên, sau khi Bộ Chỉ huy Chiến dịch quyết định chuyển phương án từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, quân ta phải kéo pháo ra.

Trong quá trình rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách gặp nguy hiểm. Máy bay địch phát hiện và ném bom napalm khiến khu vực xung quanh cháy dữ dội. Đồng thời, pháo địch liên tục bắn chặn đường rút.

Trước tình hình đó, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ thấy người chỉ huy đi đầu cũng lập tức lao tới hỗ trợ. Trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, họ đã phối hợp để đưa các khẩu pháo vượt qua đoạn dốc và trở về nơi tập kết an toàn.

Sau nhiệm vụ kéo pháo, Trung đoàn 209 chịu tổn thất lớn với 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương. Những mất mát ấy cho thấy sự gian khổ và cái giá phải trả trong quá trình chuẩn bị cho chiến dịch. Với thành tích nổi bật, Đại đội 366 được Tổng tư lệnh Chiến dịch Võ Nguyên Giáp tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 13-3-1954, trận Him Lam mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Đúng 17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa vào cứ điểm.

Sau khi pháo chuyển làn, bộ binh tiến lên. Các chiến sĩ sử dụng bộc phá để phá hàng rào, mở đường vào cứ điểm. Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên, sau đó hai mũi tiến công phát triển lên mỏm 3.

Đến khoảng 18 giờ 30 phút, quân ta đã chiếm được một phần mỏm 3 nhưng gặp sự chống trả quyết liệt từ lô cốt số 6. Trần Can cùng đồng đội vẫn kiên quyết tiến lên. Với sự phối hợp của các lực lượng, quân ta từng bước làm chủ cứ điểm Him Lam.

Khi cứ điểm bị đánh chiếm, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Khoảnh khắc ấy trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất của trận mở màn Điện Biên Phủ, thể hiện quyết tâm giành thắng lợi của quân đội ta.

Sau trận Him Lam, Trần Can tiếp tục chiến đấu trong các trận đánh tiếp theo. Ông đã có mặt trong nhiều thời điểm quan trọng của chiến dịch. Nhưng đến ngày 7-5-1954, khi chiến thắng cuối cùng đã đến rất gần, ông hy sinh.

Trần Can không kịp chứng kiến trọn vẹn giây phút khải hoàn, nhưng những gì ông đóng góp đã trở thành một phần của thắng lợi lịch sử. Từ một người lính trẻ, ông trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu và trở thành một người chỉ huy được đồng đội tin tưởng.

Cuộc đời Trần Can là câu chuyện về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh vì Tổ quốc. Hình ảnh ông cùng đồng đội chiến đấu tại Him Lam sẽ mãi nhắc nhở thế hệ sau về những con người đã dành tuổi trẻ và cả cuộc đời mình cho nền độc lập của dân tộc.