Những mùa trồng rừng nơi đất Hà Tuyên – ký ức của cựu TNXP Đoàn Thị Chỉ

Nhắc lại những năm tháng tuổi trẻ, cựu thanh niên xung phong Đoàn Thị Chỉ, sinh năm 1960, vẫn còn nguyên vẹn ký ức về những ngày lên đường đi trồng rừng tại tỉnh Hà Tuyên vào năm 1978. Khi ấy, bà mới tròn 18 tuổi — cái tuổi còn rất trẻ, nhưng đã sẵn sàng rời quê nhà, mang theo nhiệt huyết của tuổi thanh xuân để góp sức xây dựng đất nước.

Theo lời bà Chỉ kể lại, thời điểm đó, việc đưa lực lượng thanh niên xung phong lên Hà Tuyên là một chủ trương lớn của Nhà nước nhằm khôi phục và phát triển rừng sau chiến tranh. Những vùng đất trống, đồi trọc bị tàn phá trước đó cần được phủ xanh trở lại để giữ đất, giữ nước và bảo vệ nguồn rừng đầu nguồn. Không chỉ vậy, việc trồng rừng còn nhằm cung cấp nguyên liệu cho ngành lâm nghiệp như gỗ xây dựng và nguyên liệu cho sản xuất giấy. Đồng thời, đây cũng là cách để khai hoang mở đất, kết hợp trồng rừng với sản xuất nông nghiệp, tạo việc làm và rèn luyện lực lượng thanh niên. Những nhiệm vụ ấy trở thành một phần quan trọng trong phong trào trồng rừng và xây dựng kinh tế miền núi sôi nổi của những năm cuối thập niên 1970.

Những ngày đầu đặt chân đến vùng đồi núi Hà Tuyên, bà Chỉ cùng đồng đội bắt tay ngay vào công việc phát dọn đất trồng rừng. Khu vực trồng rừng khi đó còn hoang hóa, cỏ dại mọc dày, cây bụi chen chúc khắp sườn đồi. Hằng ngày, bà cùng các chị em dùng dao phát chặt cỏ, phát cây bụi, chặt những cây nhỏ và dọn thực bì. Những gốc cây lớn phải dùng cuốc đào bật lên khỏi mặt đất, sau đó gom lại thành từng đống để đốt dọn bãi trồng. Công việc diễn ra liên tục dưới cái nắng gắt của vùng đồi, khiến ai cũng mồ hôi ướt đẫm lưng áo, nhưng không ai than vãn.

Sau khi đất được dọn sạch, công việc tiếp theo là đào hố trồng cây — một công việc vừa nặng nhọc vừa đòi hỏi sự kiên trì. Bà Chỉ kể rằng mỗi người được phân công đào hàng chục, thậm chí hàng trăm hố mỗi ngày. Những chiếc cuốc, chiếc xẻng cắm sâu xuống lớp đất cứng trên sườn đồi dốc, từng nhát cuốc vang lên đều đặn từ sáng đến chiều. Có những hôm đất khô cứng như đá, đào một hố cũng mất rất nhiều sức, nhưng ai cũng cố gắng hoàn thành phần việc của mình để kịp tiến độ chung.

Khi những hố đất đã được đào xong, bà và đồng đội bắt đầu bước vào giai đoạn trồng và chăm sóc cây rừng. Những cây giống được đưa đến từng khu vực, rồi cẩn thận đặt xuống hố. Mỗi cây đều được lấp đất kín gốc, nén chặt để cây đứng vững trước gió. Sau khi trồng xong, công việc vẫn chưa kết thúc. Bà Chỉ cùng đồng đội còn phải thường xuyên làm cỏ, vun gốc để giữ ẩm cho cây. Những cây nào không sống được thì phải trồng dặm lại để đảm bảo mật độ rừng theo yêu cầu.

Nhìn lại quãng thời gian ấy, bà Chỉ nhớ rõ từng mùa trồng rừng nối tiếp nhau. Từ những sườn đồi trọc ban đầu, sau nhiều tháng lao động miệt mài, từng hàng cây non đã dần phủ xanh đất đồi. Đó không chỉ là thành quả của công việc, mà còn là niềm tự hào của tuổi trẻ — khi mỗi người thanh niên đều góp một phần nhỏ bé vào công cuộc dựng xây đất nước.

Giờ đây, khi đã bước sang tuổi xế chiều, mỗi lần nhắc lại những ngày trồng rừng nơi đất Hà Tuyên, cựu thanh niên xung phong Đoàn Thị Chỉ vẫn không giấu được niềm xúc động. Với bà, đó là quãng thời gian gian khó nhưng đầy ý nghĩa, nơi tuổi trẻ được rèn luyện giữa núi rừng, nơi từng nhát cuốc, từng hố đất và từng cây giống được trồng xuống đã góp phần phủ xanh những vùng đồi trọc năm xưa — để hôm nay, những cánh rừng ấy vẫn tiếp tục lớn lên theo năm tháng.