Những năm bám chốt nơi biên giới

Những năm bám chốt nơi biên giới

Sau những trận truy quét đầu tiên,
chúng tôi bước vào một giai đoạn khác —
không còn hành quân liên tục,
nhưng không lúc nào được phép lơi tay súng.

Người ta gọi đó là bám chốt.

Chốt giữa rừng

Chốt của chúng tôi nằm trên một mỏm đất cao,
trước mặt là rừng,
sau lưng là một phum nhỏ.

Không có bảng tên.
Không có tọa độ đẹp trên bản đồ.

Chỉ là một vị trí
phải giữ bằng mọi giá.

Ban ngày yên.
Ban đêm rừng thở.

Tiếng côn trùng,
tiếng gió,
tiếng lá khô rơi
— nhiều lúc khiến tim đập nhanh hơn cả tiếng súng.

Ngày nối ngày

Ngày ở chốt trôi chậm.

Sáng gác.
Trưa thay ca.
Chiều củng cố công sự.

Đêm dài nhất.
Không phải vì lạnh,
mà vì không biết điều gì sẽ xảy ra.

Có đêm không một tiếng động.
Có đêm chỉ một cành cây gãy
cũng đủ làm cả tổ căng người.

Chúng tôi học cách
nghe rừng,
không chỉ nghe súng.

Địch không hiện hình

Tàn quân Pol Pot không xuất hiện công khai.
Chúng đi như bóng.

Đánh lén.
Rút nhanh.
Để lại im lặng.

Có khi vài tuần không chạm địch.
Có khi một đêm hai lần báo động.

Không ai nói đến chiến công.
Chỉ nói:

“Đêm qua giữ được chốt.”

Vậy là đủ.

Những cái giá không ghi trong báo cáo

Sốt rét là kẻ thù dai dẳng nhất.
Người gầy đi.
Da sạm lại.

Có đồng đội phải cáng về vì kiệt sức.
Có người không kịp về.

Những mất mát ấy
không có tiếng súng lớn đi kèm,
nên càng khó quên.

Dân và chốt

Phum sau lưng chốt
là lý do chúng tôi ở lại.

Ban đầu,
dân không dám ra ban đêm.

Sau này,
họ bắt đầu nhóm bếp muộn hơn.

Một hôm,
tôi thấy trẻ con chơi ngoài sân lúc chạng vạng.

Không ai nói gì,
nhưng tôi biết:
chốt này đang làm đúng việc.

Thời gian làm con người thay đổi

Ở chốt lâu,
con người bớt nóng nảy.

Nói ít hơn.
Nhìn nhiều hơn.

Chúng tôi không còn đếm ngày về.
Chỉ đếm ca gác.

Thỉnh thoảng,
có thư từ nhà gửi sang.

Đọc xong,
gấp lại rất kỹ.

Chiến tranh lúc này
không còn là xung phong,
mà là chịu đựng.

Một buổi sáng rất thường

Có một buổi sáng,
tôi thức dậy,
rừng yên.

Không có dấu hiệu gì lạ.
Phum phía sau có khói bếp.

Tôi bỗng nhận ra:
đã lâu rồi không nghe tiếng súng ban đêm.

Không ai báo tin thắng lợi.
Nhưng tôi hiểu,
đó là thành quả của rất nhiều ngày
đứng im nơi này.

Lời người lính

Những năm bám chốt nơi biên giới
không có ngày kỷ niệm.

Không có huy chương riêng cho sự kiên nhẫn.

Nhưng nếu hỏi tôi
điều gì khó nhất đời lính,
tôi sẽ nói:

Không phải lúc xung phong,
mà là những năm tháng
đứng yên giữa rừng,
để người khác được sống yên.

Khi rời chốt,
tôi ngoái lại một lần.

Mỏm đất ấy vẫn lặng im.

Nhưng tôi biết,
trong sự im lặng ấy
có rất nhiều mồ hôi,
rất nhiều đêm không ngủ,
và cả một phần đời
đã ở lại.