NHỮNG "NAM CHÂM SỐNG" BÊN BẾN PHÀ LONG ĐẠI

NHỮNG "NAM CHÂM SỐNG" BÊN BẾN PHÀ LONG ĐẠI

(Ghi theo lời kể của Nữ cựu chiến binh Lê Thị Hà, Nguyên Tiểu đội trưởng TNXP, Đại đội 322, Tổng đội 25, Quảng Bình)

Bến phà Long Đại (Quảng Bình) những năm 1967 - 1968 là một trong những "tọa độ chết" thảm khốc nhất trên tuyến đường chiến lược chi viện cho miền Nam. Để ngăn chặn xe ta vượt sông, máy bay Mỹ không chỉ đánh bom phá thông thường, mà chúng còn rải xuống lòng sông hàng ngàn quả bom từ trường – loại bom cực kỳ nguy hiểm, tự động nổ khi phát hiện có khối lượng sắt thép lớn (như vỏ xe tải hoặc phà sắt) đi qua. Nhiệm vụ của tiểu đội thanh niên xung phong của tôi là phải rà phá, kích nổ loại bom độc địa này để khơi thông dòng sông bến vượt.

Vũ khí của chúng tôi lúc đó rất thô sơ, không có máy dò hiện đại. Chúng tôi phải đóng những chiếc bè chuối, phía trên gắn những thanh nam châm lớn hoặc những miếng sắt dày rồi đẩy lao ra giữa dòng sông để làm mồi dụ bom nổ. Đáng sợ nhất là có những quả bom nằm sâu dưới lòng bùn không chịu nổ, buộc chúng tôi phải làm những "nam châm sống" – nghĩa là mặc những chiếc áo giáp sắt tự chế nặng hàng chục ký, trực tiếp lặn xuống lòng sông lạnh ngắt để kích nổ bom bằng tay trần. Mỗi lần lặn xuống là một lần xác định gửi xác lại lòng sông.

Tôi nhớ nhất cô bạn thân cùng tiểu đội tên là Mai, quê ở Ninh Bình. Mai có nước da trắng và giọng hát chèo rất hay. Chiều hôm đó, chiếc phà chở pháo binh chuẩn bị qua sông thì thiết bị phát hiện có bom từ trường nằm ngay sát vách phao bến. Thời gian không còn nhiều, Mai lập tức xung phong mặc bộ áo giáp sắt lặn xuống. Trước khi nhảy xuống dòng nước cuồn cuộn đỏ ngầu, Mai còn quay lại cười, bảo tôi: "Hà ơi, nếu tao có mệnh hệ gì, mày nhớ gửi chiếc lược bí này về cho mẹ tao ở quê nha".

Mai lặn xuống được khoảng mười phút thì một tiếng nổ kinh thiên động địa vang lên từ lòng sông, hất tung cột nước cao hàng chục mét lên trời. Sức nổ của quả bom từ trường đã xé toạc mặt nước sông Long Đại. Chúng tôi điên cuồng lao ra tìm Mai nhưng dòng nước xiết đã cuốn em đi, không một vẹn nguyên thân thể để lại. Chiếc lược bí của Mai vẫn nằm trong túi áo tôi, vấy máu và nước sông. Mai ngã xuống ở tuổi mười chín, thân thể em đã tan vào lòng sông quê hương, nhưng sự hy sinh của em đã giữ cho bến phà Long Đại luôn thông suốt, đưa những đoàn xe thẳng tiến vào Nam giải phóng quê hương.