Những năm đen tối ở Tạ Xá – cơ sở cách mạng vẫn được giữ lại

Sau khi Đảng bộ tỉnh Hải Dương được thành lập tại Tạ Xá, Hợp Tiến ngày 10/6/1940, phong trào cách mạng ở địa phương trở thành mục tiêu đàn áp của thực dân Pháp.

Đặc biệt, trong hai năm 1941–1942, thực dân Pháp và tay sai tiến hành khủng bố, tìm cách tiêu diệt các cơ sở Đảng. Nhưng điều đáng chú ý là cơ sở Tạ Xá vẫn được duy trì.  

Hãy thử hình dung cuộc sống của người dân lúc ấy.

Ban ngày, làng quê vẫn có những người ra đồng, những mái nhà vẫn đỏ lửa nấu cơm.

Nhưng phía sau cuộc sống tưởng như bình thường ấy là một mạng lưới hoạt động bí mật.

Người dân phải hết sức cảnh giác.

Một cán bộ đến làng không thể công khai.

Một cuộc gặp không thể tổ chức tùy tiện.

Tin tức phải được truyền đi kín đáo.

Và quan trọng nhất: không được để lộ cơ sở.

Quân địch càng khủng bố, việc duy trì cơ sở càng nguy hiểm.

Nhưng người dân Tạ Xá vẫn giữ được phong trào.

🔥 Rồi đến tháng Tám năm 1945

Những năm tháng âm thầm ấy cuối cùng cũng dẫn đến một ngày công khai.

Ngày 22/8/1945, Đội tự vệ chiến đấu Tạ Xá cùng đông đảo quần chúng cách mạng tập trung tại sân đình Đầu.

Không còn phải hoạt động trong bóng tối nữa.

Họ tổ chức mít tinh, tuyên bố giải tán bộ máy chính quyền thực dân phong kiến ở Tạ Xá, thành lập Ủy ban Cách mạng lâm thời.

Đình Đầu trở thành trụ sở của chính quyền cách mạng.

Nếu đặt hai thời điểm cạnh nhau, sự thay đổi thật lớn:

1941–1942: bị khủng bố, phải hoạt động bí mật.

22/8/1945: hàng nghìn? Không — đông đảo quần chúng có thể công khai tập hợp để giành chính quyền.

Đó không phải là một sự thay đổi xảy ra trong một đêm.

Nó là kết quả của nhiều năm người dân giữ cơ sở, giữ liên lạc và giữ niềm tin.

🕯️ Điều đáng nhớ nhất

Câu chuyện này không có một nhân vật duy nhất để chúng ta gọi tên.

Và chính điều đó khiến nó đáng kể.

Bởi trong những năm 1941–1942, khi cơ sở Tạ Xá bị truy quét, rất nhiều người dân bình thường đã phải cùng nhau giữ bí mật để phong trào tồn tại.

Tên tuổi của họ có thể không còn được ghi lại đầy đủ.

Nhưng nếu cơ sở Tạ Xá bị phá vỡ hoàn toàn, những sự kiện sau đó ở Hợp Tiến có thể đã rất khác.

Đến nay, chính quyền xã Hợp Tiến vẫn xác định địa phương là vùng đất có truyền thống cách mạng đặc biệt; Tạ Xá là nơi thành lập Đảng bộ tỉnh Hải Dương lâm thời, còn Đình Đầu gắn với sự ra đời của đội tự vệ đầu tiên của tỉnh.

Có những người hùng không để lại tên tuổi. Họ chỉ làm một việc: trong những năm tháng nguy hiểm nhất, họ không để ngọn lửa cách mạng tắt đi.