Khác

NHỮNG NĂM THÁNG ÂM THẦM GIỮ LỬA CÁCH MẠNG-YA NGÓ YA HAI

Nguyễn Trần Bình

Khánh Hòa22/08/2026phường Ngô Quyền (phường Ngô Quyền)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Câu chuyện về ông Ya Ngó Ya Hai – người con quê hương Phước Hòa, Ninh Sơn, Thuận Hải, đã dành 16 năm 5 tháng tham gia hoạt động kháng chiến, âm thầm xây dựng cơ sở và làm nhiệm vụ trong vùng địch kiểm soát.

Có những người đi qua chiến tranh mà dấu ấn để lại không phải là những trận đánh lớn hay những chiến công được kể nhiều trong sách sử. Công việc của họ đôi khi âm thầm đến mức phải giữ kín ngay cả với những người xung quanh. Nhưng chính những con người hoạt động lặng lẽ ấy đã góp phần duy trì ngọn lửa cách mạng trong những năm tháng gian khó.

Ông Ya Ngó Ya Hai, sinh năm 1931, quê quán Phước Hòa, Ninh Sơn, Thuận Hải, là một trong những người đã dành một phần quan trọng của cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Theo hồ sơ, ông có thời gian tham gia hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc 16 năm 5 tháng và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng I.

Những bước chân đầu tiên xây dựng cơ sở

Từ năm 1952 đến năm 1958, ông Ya Ngó Ya Hai tham gia công tác xây dựng phong trào, xây dựng cơ sở.

Trong những năm tháng ấy, công việc cách mạng không phải lúc nào cũng hiện diện bằng những hoạt động lớn lao. Có khi đó là việc bám dân, gây dựng phong trào, củng cố cơ sở và giữ cho mạch hoạt động cách mạng được nối dài.

Sáu năm gắn bó với công tác xây dựng phong trào đã đặt nền móng cho những nhiệm vụ đặc biệt mà ông tiếp tục đảm nhận sau này.

Người cán bộ bí mật giữa vùng địch

Từ năm 1959 đến năm 1961, ông được phân công làm cán bộ bí mật hoạt động bên trong của Đội Mũi Thuận Tây, Bác Ái Tây.

Đây là một công việc đòi hỏi sự thận trọng, kiên trì và khả năng giữ bí mật. Hoạt động bên trong vùng địch kiểm soát đồng nghĩa với việc người cán bộ cách mạng phải luôn đối mặt với những thử thách và nguy hiểm khó lường.

Ông không chỉ thực hiện nhiệm vụ của mình, mà còn phải giữ vững cơ sở, nắm tình hình và duy trì mối liên hệ phục vụ hoạt động cách mạng.

Những năm tháng ấy có lẽ không có nhiều điều có thể kể lại một cách đầy đủ, bởi bản thân công việc đã gắn với hai chữ “bí mật”.

Khi bị lộ, vẫn không rời nhiệm vụ

Đến năm 1961, hoạt động của ông bị lộ. Trước tình hình đó, tổ chức bố trí ông rút ra hoạt động bất hợp pháp tại Đội Mũi Thuận Tây.

Từ năm 1961 đến năm 1975, ông tiếp tục được phân công phụ trách nắm tình hình bên trong, theo dõi hoạt động của địch.

Đây là một nhiệm vụ đặc biệt trong điều kiện chiến tranh. Không trực tiếp đứng ở nơi trận tuyến, nhưng những người làm nhiệm vụ nắm tình hình bên trong có vai trò quan trọng đối với hoạt động của cách mạng. Thông tin được thu thập, tổng hợp và báo cáo chính xác có thể giúp lực lượng cách mạng hiểu rõ hơn tình hình và có phương án phù hợp.

Trong suốt những năm ấy, ông Ya Ngó Ya Hai tiếp tục bám nhiệm vụ.

Từ một cán bộ xây dựng cơ sở, ông trở thành cán bộ bí mật hoạt động bên trong, rồi tiếp tục hoạt động bất hợp pháp sau khi bị lộ. Những chặng đường ấy nối tiếp nhau, tạo thành 16 năm 5 tháng hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc.

Một tấm Huân chương và một chặng đường không thể quên

Những đóng góp của ông đã được Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Kháng chiến hạng I.

Phía sau tấm Huân chương là những năm tháng âm thầm mà không phải ai cũng có thể nhìn thấy: những ngày xây dựng phong trào, những nhiệm vụ bí mật, những lần phải thay đổi phương thức hoạt động khi tình hình thay đổi và cả quãng thời gian dài kiên trì nắm tình hình hoạt động của địch.

Có những đóng góp không được đo bằng những con số lớn lao. Giá trị của chúng nằm ở sự bền bỉ và ở việc người cán bộ vẫn giữ được niềm tin, hoàn thành nhiệm vụ trong hoàn cảnh khó khăn.

Ngọn lửa được giữ qua năm tháng

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về những người từng hoạt động trong vùng địch kiểm soát vẫn có ý nghĩa đặc biệt khi nhìn lại lịch sử.

Câu chuyện của ông Ya Ngó Ya Hai giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc được tạo nên từ rất nhiều con người, nhiều nhiệm vụ và nhiều sự hy sinh thầm lặng. Có người ở tuyến đầu, có người làm công tác hậu cần, có người xây dựng cơ sở và cũng có những người âm thầm hoạt động bí mật, thu thập thông tin trong lòng địch.

Ông Ya Ngó Ya Hai là một trong những người đã chọn cách lặng lẽ giữ ngọn lửa cách mạng qua những năm tháng đầy thử thách.

16 năm 5 tháng – một khoảng thời gian dài của một đời người, cũng là một chặng đường đáng nhớ của lịch sử.

Tấm Huân chương Kháng chiến hạng I hôm nay không chỉ ghi nhận thành tích, mà còn nhắc nhớ về một thế hệ đã từng sống trong những năm tháng gian lao, đặt nhiệm vụ của Tổ quốc lên trên cuộc sống riêng và âm thầm góp sức cho ngày đất nước được hòa bình, độc lập.

Những năm tháng ấy đã đi qua, nhưng câu chuyện về những người giữ lửa cách mạng như ông Ya Ngó Ya Hai vẫn cần được lưu giữ, để ký ức về một thời “hoa lửa” tiếp tục được trao truyền cho thế hệ mai sau.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn