Những năm tháng chiến đấu cùng đồng đội
ại ngàn miền Tây và phía Bắc Khánh Hòa (vùng căn cứ Khánh Bắc) không chỉ mang vẻ đẹp thâm u, hùng vĩ của những dốc núi cao ngang mây, mà còn là vùng "đất thánh" của cách mạng. Nơi đây từng chở che cho biết bao cơ quan đầu não, nuôi giấu những đoàn quân chủ lực trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước khốc liệt nhất. Và trên mảnh đất đẫm máu và hoa ấy, đồng bào dân tộc Raglai đã viết nên những huyền thoại kiên trung. Trong lớp thanh niên gan góc của buôn làng ngày đó, ông Bo Bo Chia hiện lên như một biểu tượng của lòng dũng cảm, một người lính, một thương binh đã cống hiến tuổi thanh xuân rực rỡ nhất để bảo vệ quê hương.
Người Raglai ở Khánh Hòa có một niềm tin sắt son vào Đảng, vào Bác Hồ. Cái tên Bo Bo Chia, giống như nhiều người họ Bo Bo, họ Cao, họ Pi Năng khác trên dãy Trường Sơn, là một cái tên mang theo lời thề sinh tử đi theo cách mạng. Khi tuổi đời còn mười tám, đôi mươi, mang trong mình dòng máu quật cường và sức vóc khỏe như cây lim, cây sến giữa rừng, Bo Bo Chia sớm rời bỏ những đêm hội đánh mã la yên bình để gia nhập đội du kích buôn làng.
Hoạt động ở vùng căn cứ Khánh Bắc ngày ấy là đối mặt với cái chết cận kề. Kẻ thù ráo riết thi hành chính sách "tát nước bắt cá", trút hàng ngàn tấn bom đạn, rải chất độc hóa học hòng phát quang mầm sống, biến xóm làng thành "vành đai trắng". Giữa vòng vây sinh tử, Bo Bo Chia cùng những người đồng đội thân thiết của mình bám trụ lại với núi rừng. Đội du kích của các anh mang trọng trách bảo vệ an toàn tuyệt đối cho cơ quan Tỉnh ủy, đồng thời mở đường, gùi cõng vũ khí, lương thực tiếp tế cho lực lượng chủ lực.
Những ngày bám chốt ở đại ngàn là những ngày "nếm mật nằm gai" đúng nghĩa. Có những đợt mưa rừng thối đất thối cát kéo dài cả tháng trời, quần áo trên người mục nát, các anh phải lấy vỏ cây rừng che thân, chống chọi với muỗi vắt và sốt rét. Lương thực cạn kiệt, những người chiến sĩ Raglai và cán bộ người Kinh phải chia nhau từng củ sắn lùi, từng ngọn măng đắng, "hạt muối cắn đôi, cọng rau bẻ nửa". Thế nhưng, chưa bao giờ trong ánh mắt của Bo Bo Chia và đồng đội vương chút sợ hãi hay chùn bước. Đêm đêm, quanh bếp lửa le lói dưới hầm chữ A ẩm ướt, tiếng mài rựa, tiếng vót chông tre vẫn vang lên đều đặn. Các anh lấy đá suối, lấy tre rừng để chế tác vũ khí, gài thế trận thiên la địa võng chờ giặc.
Một trong những ký ức bi tráng và chân thật nhất trong cuộc đời hoạt động của ông Bo Bo Chia là trận đánh chống càn bảo vệ căn cứ diễn ra vào một ngày mùa khô năm ấy. Từ mờ sáng, khi sương mù còn ấp ôm những tán cây cổ thụ, tiếng động cơ trực thăng đã gầm rú xé toạc bầu không gian tĩnh lặng. Địch huy động một tiểu đoàn quân ngụy, với hỏa lực yểm trợ mạnh mẽ từ trên không, mở cuộc hành quân chớp nhoáng hòng đánh úp, thọc sâu vào khu vực đóng quân của cơ quan đầu não.
Nhận lệnh chiến đấu, tiểu đội du kích của Bo Bo Chia lập tức dàn trận. Với lợi thế thông thuộc từng hốc đá, khe suối, các anh nhanh chóng vào vị trí phục kích tại một hẻm núi độc đạo. Bo Bo Chia trực tiếp chỉ huy tổ giật bẫy đá – một phương thức tác chiến thô sơ nhưng mang sức mạnh hủy diệt đáng sợ được đồng bào Raglai sáng tạo ra.
Khi toán lính địch nghênh ngang lọt thỏm vào trận địa, tiếng súng lệnh nổ vang. Từ trên các vách núi cao chót vót, Bo Bo Chia cùng đồng đội đồng loạt giật tung dây rừng. Hàng tấn đá hộc ầm ầm trút xuống như sấm sét giáng thẳng vào đội hình giặc. Tiếng đá va đập, tiếng la hét hoảng loạn vang động cả một góc rừng.
Tuy nhiên, sau phút chấn động, ỷ vào quân số đông và hỏa lực mạnh, địch điên cuồng sốc lại đội hình và bắn trả. Đạn đại liên quạt như mưa rào vào các vách đá khiến đá dăm văng tung tóe. Trong làn đạn rát mặt, Bo Bo Chia dũng cảm nhô cao khỏi công sự, dùng súng ngắm bắn chuẩn xác, hạ gục tên chỉ huy cầm đầu để yểm trợ cho tổ phía sau rút lui, đưa đồng bào đi sơ tán an toàn.
Giữa lúc trận chiến đang độ ác liệt nhất, một tiếng nổ xé tai vang lên ngay cạnh chiến hào. Một quả đạn cối của địch rơi trúng vị trí của Bo Bo Chia. Khói bụi mù mịt. Ông ngã gục xuống. Máu ứa ra ướt đẫm mảnh áo bà ba đã bạc màu sương gió. Một phần cơ thể ông bị mảnh đạn cày xới, cơn đau thấu xương thấu thịt ập đến.
Thấy người đồng đội ngã xuống, một chiến sĩ bên cạnh định lao lên ứng cứu, nhưng Bo Bo Chia vội nghiến răng, gắng gượng chút sức tàn hét lớn: "Đừng lên! Chỗ này lộ rồi, lùi về tuyến sau bảo vệ vòng trong, để tao cản đường chúng!". Bất chấp máu đang tuôn chảy, ông kiên cường lấy phiến đá làm điểm tựa, tì khẩu súng rực lửa, tiếp tục nổ những loạt đạn đanh thép về phía quân thù, thu hút toàn bộ hỏa lực địch về phía mình cho đến khi ngất lịm. Sự hy sinh quên mình của ông đã câu kéo đủ thời gian vàng ngọc, giúp quân chủ lực của ta kịp thời vòng ra phía sau đánh thọc sườn, bẻ gãy hoàn toàn cuộc hành quân càn quét của địch.
Trận đánh ác liệt ấy đã bảo vệ an toàn tuyệt đối cho căn cứ, nhưng cũng để lại trên thân thể Bo Bo Chia những vết thương vĩnh viễn. Ông được đồng đội băng bó, cứu sống từ cõi chết. Trở thành một thương binh mang tỷ lệ thương tật cao, nhưng tinh thần người lính Cụ Hồ trong ông chưa một ngày tắt lửa. Ngày non sông liền một dải, những người lính Raglai năm xưa cất khẩu súng sặc mùi thuốc bồi, trở về với nương rẫy, với tiếng đàn chapi. Ông Bo Bo Chia mang theo những vết sẹo chiến tranh trở về buôn làng. Những mảnh đạn thi thoảng vẫn hành hạ thân thể ông mỗi khi trái gió trở trời, nhưng ông chưa bao giờ hối tiếc về tuổi thanh xuân đã dâng hiến.
Hơn bốn mươi năm chiến tranh đã lùi xa, những vạt rừng cháy đen vì bom napalm năm xưa ở vùng núi cao Khánh Hòa nay đã phủ xanh màu no ấm. Ông Bo Bo Chia giờ đây là một cây cổ thụ vững chãi giữa buôn làng, ngày ngày vẫn kể cho con cháu nghe về một thời hoa lửa. Câu chuyện chân thật về ông và những người đồng đội mãi mãi là một khúc tráng ca bất diệt. Khí phách kiên trung của những người con núi rừng Raglai đã hòa vào hồn thiêng sông núi, thắp sáng mãi ngọn lửa tự hào trong trái tim thế hệ trẻ quê hương.
