NHỮNG NĂM THÁNG CHIẾN ĐẤU Ở ĐƠN VỊ GIAO THÔNG CHIẾN "S20"
Đoạn kể nói về sự ra đời và chiến đấu của đơn vị giao thông chiến S20 của tỉnh Hải Dương từ năm 1952. Đơn vị chuyên đánh mìn phá giao thông địch, mở đầu bằng trận đánh thắng trên đường 20 và sau đó thực hiện hàng trăm trận đánh, phá hủy nhiều xe, tàu hỏa và tiêu diệt nhiều quân địch, góp phần quan trọng vào phong trào chiến tranh du kích.
Năm tháng trôi qua, mỗi khi hồi tưởng lại những ngày chiến đấu sôi nổi trên chiến trường Hải Dương trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, hình ảnh cán bộ chiến sĩ "S20" lại hiện ra trước mắt tôi. Những câu hát trong bài hát truyền thống của đơn vị lại ngân vang trong lòng tôi:
Anh em ta trong đoàn giao thông chiến,
Là những lớp dân cày nghèo kết đoàn.
Quê hương ta, có sông dài, đường cải rộng,
Bọn giặc Tây kéo nhau về chiếm.
Này xe tăng, kia tàu chiến, lũ quân thù quét càn dân ta.
Ta xung phong, cùng xung kích,
Ghi chiến công đường số 9 oai hùng...
Những câu hát trong bài hát do nhạc sĩ Huy Thanh (văn công Tỉnh đội) sáng tác hồi đó, đã ghi lại một cách sinh động và khái quát về những chiến công vang dội của một đơn vị chiến đấu dũng cảm, sáng tạo, đã nhiều phen làm cho quân thù khiếp sợ.
Từ những năm 1951, 1952 - phong trào đánh phá giao thông địch đã phát triển rộng khắp trên chiến trường Hải Dương. Cùng với những trận đánh tàu trên đường sắt, bộ đội địa phương và dân quân du kích đã tổ chức nhiều trận đánh mìn trên đường bộ, nhằm phá hủy phương tiện vận tải, tiêu hao sinh lực và chặn bước tiến của địch trong các cuộc hành quân càn quét. Trước sự phát triển ngày càng lớn mạnh của chiến tranh du kích, xét thấy cần phải có một đơn vị chiến đấu làm nòng cốt cho phong trào đánh phá giao thông địch, ngày 22-12-1952, Tỉnh ủy và Tỉnh đội Hải Dương đã quyết định thành lập đội "Giao thông chiến" có nhiệm vụ vừa đánh địch, vừa dìu dắt dân quân du kích đánh mìn trên các đường giao thông trong tỉnh.
Từ chủ trương ấy, hơn 30 cán bộ chiến sĩ được tuyển lựa từ các đơn vị có nhiều kinh nghiệm đánh mìn thuộc bộ đội Kim Thành, Cẩm Giàng, Gia Lộc..., tổ chức thành một đơn vị độc lập trực thuộc ban tham mưu Tỉnh đội. Cán bộ chỉ huy, lúc đầu gồm 3 đồng chí: Nguyễn Văn Tuy (tức Tân), bộ đội Cẩm Giàng làm đội trưởng1 (Nguyễn Văn Tuy (Tân) đại tá, nghỉ hưu ở xã Tân Trường (Cẩm Giàng)); Trần Hồng Nguyên, bộ đội Cẩm Giàng làm chính trị viên2 (Trần Hồng Nguyên nghỉ hưu tại Văn Thai, Cẩm Giàng); Nguyễn Huy Trường, bộ đội Kim Thành làm đội phó.
Để mở đầu chặng đường chiến đấu của một đơn vị mới thành lập, vào khoảng trung tuần tháng 2 năm 1953, dưới sự chỉ huy của đồng chí Tân - đội trưởng, chúng tôi đã tổ chức trận đánh đầu tiên tại quãng đường 20 từ Kẻ Sặt đi Phủ Vạc (xã Thái Học ngày nay).
Trận này dùng mìn vỏ bằng kim loại. Để đối phó với máy dò mìn của địch và nắm chắc phần thắng, chúng tôi đã đánh theo chiến thuật "hố không mìn", nghĩa là hố mìn được đào từ đêm trước, được đặt vào đó một vật rắn không có chất kim loại với kích thước tương tự như quả mìn định đánh, rồi ngụy trang như có mìn thật. Sau khi toán quân dò mìn của địch đã đi qua, không phát hiện thấy mìn giả đã chôn, một chiến sĩ hóa trang thành đàn bà đi chợ, mang theo một thúng cám, có giấu quả mìn thật trong đó. Lúc đến hố mìn, người đó giả vờ làm động tác đánh để thúng cám tung tóe trên mặt đường, phải ngồi xuống hót lại, dùng dao găm đem sẵn bên mình, nhanh chóng gạy hố mìn, lấy mìn giả ra, đặt mìn thật vào, ngụy trang lại như cũ và rút về nơi quy định. Trong khoảnh khắc, quả mìn đã được đặt vào vị trí sẵn sàng chờ địch.
Hơn 9 giờ sáng ngày hôm đó, một chiếc xe díp chở hai tên sĩ quan từ Kẻ Sặt chạy về Phủ Vạc vừa tới nơi đặt mìn. Quả mìn do đồng chí Đoàn Văn Ninh vừa đặt, đã nổ tan tác chiếc xe này, diệt gọn 3 tên địch.
Trận đầu đánh thắng, cả đơn vị phấn khởi mừng công. Tỉnh đội gửi tặng bằng khen. Và từ đó, để ghi nhớ trận đánh mở đầu truyền thống chiến đấu của đơn vị, đội "Giao thông chiến" được đặt phiên hiệu "S20". (S là con đường, 20 là đánh thắng trận đầu tiên trên đường 20).
"S20" ra đời trong bối cảnh của phong trào chiến tranh du kích đang phát triển rộng khắp trên địa bàn Hải Dương. Vừa xây dựng, vừa chiến đấu, chẳng bao lâu vai trò nòng cốt của nó đã nổi bật trên mặt trận đánh giao thông địch. Nó đã giải quyết thành công nhiều vấn đề chiến thuật, kỹ thuật đánh mìn; đối phó có hiệu quả với mọi thủ đoạn dò mìn, kể cả máy tìm mìn hiện đại của địch và đã lập nhiều chiến công vang dội trên đường số 5, số 9, 17 và 20.
Chặng đường chiến đấu của một đơn vị mới thành lập, đánh giặc chưa trọn 600 ngày, cán bộ chiến sĩ "S20" đá đánh gần 200 trận mìn lớn nhỏ trên các đường giao thông, diệt và phá hủy 145 xe, có 20 xe tăng, xe bọc thép, lật đổ 17 đầu tàu và 85 toa xe địch trên đường số 5, diệt và làm bị thương hàng ngàn binh lính địch.
Lá cờ Quyết chiến quyết thắng của đơn vị sáng ngời hai tấm huân chương "Quân công hạng 3" và "Chiến công hạng nhất".
Chúng tôi không thể nào quên từng trận đánh, từng chiến công của cán bộ, chiến sĩ "S20” và mãi mãi tự hào đã góp phần cùng quân dân tỉnh nhà viết nên những trang sử vẻ vang trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược, bảo vệ quê hương.
