Những năm tháng đi không hẹn ngày về

Chiến tranh không cho người lính một lời hẹn. Khi rời làng, ông tôi không biết mình sẽ đi bao lâu, càng không biết liệu có ngày trở về hay không. Những năm tháng ấy, với ông, là những năm tháng đi không hẹn ngày về.

Ngay từ khi nhập ngũ, ông đã hiểu rằng, đời lính thời chiến không có kế hoạch dài hạn. Ngày mai có thể là huấn luyện, có thể là hành quân, cũng có thể là chiến đấu. Mọi dự định cá nhân đều phải gác lại, nhường chỗ cho nhiệm vụ.

Những năm đầu, nỗi nhớ nhà luôn thường trực. Ông nhớ Tứ Cường, nhớ gia đình, nhớ những điều bình dị của đời sống quê. Nhưng dần dần, chiến tranh cuốn con người đi nhanh đến mức không còn thời gian để nhớ. Mỗi ngày trôi qua đều đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối để tồn tại.

Đi không hẹn ngày về cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro. Mỗi trận đánh có thể là trận cuối cùng. Ông chứng kiến đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh mình. Có những người mới hôm qua còn cùng ăn chung một bữa, hôm sau đã không còn nữa. Chiến tranh dạy người lính cách đối diện với mất mát mà không cho phép họ gục ngã.

Trong những năm tháng ấy, thời gian được tính bằng chiến dịch, bằng vị trí đóng quân, bằng những mốc nhớ rất riêng. Không ai đếm mình đã xa nhà bao lâu. Chỉ biết rằng, càng đi sâu vào chiến trường, ngày trở về càng trở nên mờ nhạt.

Ông kể rằng, có những lúc, điều duy nhất giúp ông đứng vững là nghĩ đến đồng đội bên cạnh. Họ cùng chung số phận, cùng chia sẻ hiểm nguy. Chính sự gắn bó ấy giúp người lính vượt qua nỗi sợ hãi của việc không biết ngày mai ra sao.

Những năm tháng đi không hẹn ngày về cũng làm con người trưởng thành rất nhanh. Ông bước vào chiến tranh khi còn là một chàng trai trẻ, và chỉ sau vài năm, chiến tranh đã để lại dấu vết rõ rệt trong ánh mắt, trong suy nghĩ. Tuổi trẻ của ông trôi qua giữa những trận đánh, không có cơ hội để sống chậm lại.

Khi cuối cùng được đưa ra Bắc công tác năm 1969, ông mới thực sự cảm nhận được khái niệm “trở về”. Nhưng ngay cả khi ấy, chiến tranh vẫn chưa rời khỏi ông. Những năm tháng không hẹn ngày về đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời.

Với tôi, những năm tháng ấy là minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng của một thế hệ. Họ ra đi không đòi hỏi lời hứa, không yêu cầu phần thưởng. Chỉ lặng lẽ đi, làm tròn nhiệm vụ, và hy vọng một ngày nào đó, đất nước sẽ có hòa bình để những cuộc ra đi không còn mang theo nỗi lo không ngày về nữa.