NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN

NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN

Có những người lính khi rời quân ngũ đã mang theo một chiếc ba lô đầy kỷ niệm. Có người nhớ thao trường, nhớ những cuộc hành quân; có người nhớ những trận chiến. Nhưng cũng có những người lính mà ký ức sâu đậm nhất lại là những ngày tháng lặng thầm đứng gác, làm nhiệm vụ bảo vệ những nơi mà mình được giao phó.

Phạm Văn Đang, sinh tháng 12 năm 1956, quê ở thôn Bốt, xã Minh Sơn, Thanh Hóa, là một người lính như thế.

Tháng 3 năm 1975, khi mới mười tám tuổi, ông rời quê hương lên đường nhập ngũ. Đơn vị của ông là Lữ đoàn 144, Binh đoàn 32. Từ một chàng trai quê Thanh, ông bước vào cuộc đời quân ngũ – nơi mỗi ngày đều được tính bằng giờ giấc, kỷ luật và trách nhiệm.

Ngày đầu vào đơn vị, điều khiến người lính trẻ cảm nhận rõ nhất có lẽ là sự khác biệt giữa cuộc sống ở quê nhà và đời quân ngũ. Ở quê, buổi sáng thức dậy theo tiếng gà gáy. Vào bộ đội, ngày mới bắt đầu bằng tiếng kẻng. Tiếng kẻng báo thức. Tiếng bước chân vội vã. Tiếng gọi nhau chỉnh trang quân phục. Rồi tập hợp. Mọi việc diễn ra theo điều lệnh, thống nhất và chính xác. Một người lính mới có thể chưa quen với nhịp sống ấy. Nhưng chỉ sau một thời gian, tiếng kẻng trở thành âm thanh quen thuộc. Mỗi người tự biết mình phải làm gì, đứng ở đâu, giờ nào phải có mặt. Đó chính là cách quân đội biến những chàng trai còn xa lạ với kỷ luật thành những người lính biết sống có tổ chức, có trách nhiệm. Với Phạm Văn Đang, những ngày tháng ấy là những ngày đầu tiên ông học cách trưởng thành.

Buổi sáng, sau giờ thức dậy là những công việc quen thuộc: gấp chăn màn, vệ sinh doanh trại, tập thể dục, huấn luyện rồi thực hiện nhiệm vụ theo phân công. Những việc ấy lặp đi lặp lại tưởng như đơn giản. Nhưng chính từ những việc nhỏ nhất, người lính được rèn tính cẩn thận. Một góc chăn phải vuông. Một bộ quân phục phải ngay ngắn. Một vị trí phải đúng quy định. Một ca trực phải đúng giờ. Bởi với người lính làm nhiệm vụ bảo vệ, không có chuyện “tạm được”. Mỗi người phải hiểu rằng mình đang giữ một phần trách nhiệm chung.

Nếu ban ngày doanh trại có tiếng bước chân, tiếng luyện tập và tiếng sinh hoạt, thì ban đêm lại mang một vẻ hoàn toàn khác.Đêm xuống. Doanh trại yên tĩnh. Ánh đèn hắt xuống những khoảng sân. Người lính nhận ca gác đứng vào vị trí của mình. Trong không gian tĩnh lặng ấy, thời gian dường như trôi chậm hơn. Một giờ. Hai giờ. Rồi ba giờ sáng. Có thể người ở nhà lúc ấy đang ngủ say. Nhưng người lính vẫn đứng đó. Không ai nhìn thấy họ. Không có tiếng vỗ tay. Không có ánh đèn sân khấu. Chỉ có người lính và nhiệm vụ của mình. Đó chính là vẻ đẹp thầm lặng của người lính. Đứng gác không chỉ là đứng một chỗ. Đó là đứng thay cho sự bình yên của nhiều người.

Lữ đoàn 144 vốn có truyền thống thực hiện nhiệm vụ bảo vệ những mục tiêu quan trọng và được xây dựng với yêu cầu rất cao về tính kỷ luật, chính xác và trung thành. Vì vậy, với những người lính trong đơn vị, một ca gác tưởng bình thường cũng là một nhiệm vụ phải hoàn thành nghiêm túc. Đằng sau những giờ huấn luyện nghiêm khắc và những ca gác dài là một cuộc sống rất đỗi tình cảm. Những người lính từ nhiều miền quê khác nhau về cùng một đơn vị. Người quê Thanh Hóa. Người quê Hà Nam. Người quê Nghệ An.Người từ đồng bằng, người từ miền núi. Khác quê nhưng cùng mặc một màu áo. Cùng ăn một bếp. Cùng sinh hoạt trong một đơn vị. Cùng chia sẻ những buồn vui rất nhỏ của đời lính. Một lá thư nhà đến cũng đủ làm cả tiểu đội vui lây. Một người đau chân, anh em sẵn sàng giúp đỡ. Một người nhớ nhà, vài câu chuyện quê hương cũng làm lòng người nhẹ lại. Chính trong những điều giản dị ấy mà tình đồng đội được hình thành. Với Phạm Văn Đang, những người từng sống cùng ông trong những năm tháng ấy có lẽ không chỉ là đồng chí, đồng đội. Họ là một phần của tuổi trẻ.

Một dấu mốc quan trọng đến vào năm 1979. Ngày 15 tháng 7 năm 1979, Trung đoàn 144 được phát triển thành Lữ đoàn 144. Đây là bước phát triển mới của đơn vị sau nhiều năm xây dựng và trưởng thành. Đối với người lính, những thay đổi về phiên hiệu đơn vị có thể được ghi bằng một dòng trong lịch sử. Nhưng phía sau dòng chữ ấy là biết bao con người. Là những người lính đang ngày đêm huấn luyện. Là những ca gác nối tiếp nhau. Là những bữa cơm tập thể. Là những người trẻ xa quê. Và là những năm tháng tuổi xuân được gửi vào màu áo lính. Đến tháng 6 năm 1980, Lữ đoàn 144 cùng Trung đoàn 600 và Trung đoàn 597 sáp nhập để thành lập Binh đoàn 32. Trong đội hình mới, nhiệm vụ của Lữ đoàn 144 tiếp tục gắn với bảo vệ Bộ Quốc phòng và các địa bàn, mục tiêu quan trọng. Như vậy, quãng thời gian quân ngũ của Phạm Văn Đang đã đi qua một giai đoạn đặc biệt của đơn vị. Ông không chỉ chứng kiến sự thay đổi của chính mình, từ một thanh niên quê Thanh thành người lính trưởng thành, mà còn chứng kiến những bước chuyển mình của đơn vị.

Từ tháng 3 năm 1975 đến tháng 4 năm 1981. Đó là khoảng thời gian dài đối với tuổi trẻ của một con người. Năm 1975, Phạm Văn Đang bước vào quân ngũ khi chưa đầy hai mươi tuổi. Năm 1981, ông rời quân đội. Sáu năm ấy, ông đã sống trong nhịp sống của người lính: kỷ luật, trách nhiệm, đồng đội và nhiệm vụ. Có những ngày bình thường đến mức sau này nhớ lại tưởng như chẳng có gì đặc biệt. Nhưng chính những ngày bình thường ấy lại tạo nên ký ức sâu sắc nhất.

Tháng 4 năm 1981, Phạm Văn Đang xuất ngũ. Sau sáu năm, người lính trẻ ngày nào trở về quê hương. Con đường về Minh Sơn chắc hẳn vẫn thân thuộc. Nhưng con người đã đổi khác. Người thanh niên bước vào quân ngũ năm nào nay đã trưởng thành qua những năm tháng kỷ luật và trách nhiệm. Và đủ để khi đã trở thành một cựu chiến binh, mỗi lần nhớ về màu áo lính, ông Phạm Văn Đang có thể tự hào rằng:

Tuổi trẻ của mình đã từng đứng trong hàng ngũ.
Đã từng thức qua những đêm dài để làm nhiệm vụ.
Đã từng sống cùng đồng đội bằng tình nghĩa chân thành.
Và đã từng góp một phần nhỏ bé của mình vào sự bình yên của đất nước.

Có lẽ đó chính là vẻ đẹp giản dị mà bền bỉ nhất của người lính.