NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN

Sơn Hà – mảnh đất miền núi phía tây Quảng Ngãi, nơi những dãy núi trùng điệp nối tiếp nhau, nơi những dòng suối len qua bản làng và đồng bào Hrê bao đời gắn bó với quê hương. Hôm nay, Sơn Hà đang từng ngày đổi thay. Những con đường mới mở ra, những mái trường vang tiếng trẻ thơ, những bản làng ngày càng khởi sắc. Cuộc sống thanh bình hôm nay khiến chúng ta càng trân trọng hơn những năm tháng mà thế hệ cha anh đã đi qua.

Bởi phía sau màu xanh bình yên của núi rừng hôm nay là một quá khứ không thể nào quên. Đó là những năm tháng chiến tranh khốc liệt, khi bom đạn từng cày xới núi rừng, khi những người con Sơn Hà phải rời nương rẫy, bản làng để đứng lên bảo vệ quê hương. Có những người đã trở về, nhưng cũng có những người mãi mãi nằm lại giữa núi rừng. Có những cái tên được ghi vào lịch sử, nhưng cũng có biết bao người dân bình dị đã hy sinh mà không cần ai biết đến.

Tất cả đã tạo nên một trang sử hào hùng của Sơn Hà – những năm tháng không thể lãng quên.

Những năm tháng gian lao của quê hương

Trong những năm chiến tranh, cuộc sống của đồng bào Sơn Hà vô cùng khó khăn. Núi rừng vốn là nơi che chở cho người dân lại trở thành chiến trường. Những bản làng phải đối mặt với bom đạn và những cuộc càn quét. Người dân vừa sản xuất, vừa tham gia phục vụ cách mạng, bảo vệ cán bộ và bộ đội.

Trong hoàn cảnh ấy, lòng yêu quê hương của đồng bào các dân tộc càng trở nên mạnh mẽ. Những người dân bình thường đã trở thành những chiến sĩ. Những chàng trai, cô gái tuổi còn rất trẻ đã tham gia du kích, làm giao liên, vận chuyển lương thực, thuốc men, đạn dược và đưa thương binh vượt qua những con đường rừng hiểm trở.

Núi rừng Sơn Hà trở thành nơi ghi dấu biết bao câu chuyện về lòng dũng cảm và tình đoàn kết.

Người dân hiểu rằng muốn bảo vệ bản làng thì phải cùng nhau đứng lên. Người biết đường rừng dẫn đường cho bộ đội. Người có lương thực chia sẻ lương thực. Người có sức góp sức. Mỗi người một việc, tất cả cùng hướng về một mục tiêu chung là bảo vệ quê hương.

Chính từ những con người bình dị ấy đã xuất hiện nhiều chiến sĩ anh dũng, trở thành những tấm gương tiêu biểu trong lịch sử cách mạng của địa phương.

Đinh Nghít – người chiến sĩ kiên cường

Trong những năm tháng ấy, Đinh Nghít, người con dân tộc Hrê quê ở Sơn Kỳ, Sơn Hà, đã sớm tham gia cách mạng.

Sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn, cha mất sớm, Đinh Nghít sớm được giác ngộ và tham gia kháng chiến. Từ công tác giao liên, ông tham gia du kích rồi trở thành bộ đội huyện. Năm 1961, ông chuyển về Tiểu đoàn 20 thuộc Quân khu 5.

Trên chiến trường, Đinh Nghít nổi tiếng là người gan dạ, bình tĩnh và có khả năng chỉ huy. Ông đã tham gia nhiều trận đánh ác liệt. Tư liệu về ông ghi nhận ông tham gia 59 trận chiến đấu, tiêu diệt 38 tên địch, thu nhiều vũ khí, bắn rơi một máy bay lên thẳng và phá hủy một xe vận tải.

Có những trận đánh, ông được giao nhiệm vụ mở đường cho đơn vị tiến công. Trong trận đánh đồn Ruộng Khoai ở Sơn Hà năm 1965, ông dẫn tiểu đội bộc phá bí mật tiếp cận đồn. Khi trận đánh bắt đầu, ông vừa mở đường vừa chiến đấu, tạo điều kiện cho đồng đội tiến lên.

Điều khiến đồng đội quý trọng Đinh Nghít không chỉ là những chiến công mà còn là tình đồng đội. Trong chiến tranh, khi một người bị thương, những người khác luôn tìm cách đưa họ về nơi an toàn. Đinh Nghít từng cõng một đồng đội bị thương suốt nhiều ngày trong rừng để đưa về đơn vị.

Đó là hình ảnh đẹp của người chiến sĩ trong thời hoa lửa: dũng cảm trước kẻ thù và giàu tình yêu thương đối với đồng đội.

Những người anh hùng không tên

Nhưng Sơn Hà trong những năm chiến tranh không chỉ có những người được ghi tên trong sử sách.

Phía sau mỗi người chiến sĩ là những người mẹ, người vợ, người cha ở quê nhà. Có những người mẹ tiễn con đi rồi chờ đợi trong nhiều năm. Có những người vợ một mình nuôi con khi chồng ra trận. Có những người dân âm thầm mang gạo, mang muối, thuốc men vào rừng cho bộ đội.

Có những người giao liên phải vượt qua những con đường rừng đầy nguy hiểm để đưa thư và chuyển tin. Có những người dân không trực tiếp cầm súng nhưng đã góp phần bảo vệ cách mạng bằng chính sự hy sinh thầm lặng của mình.

Họ chính là những người hùng bình dị.

Nếu những người lính là những bông hoa nở trên chiến trường thì những người dân nơi hậu phương chính là mảnh đất nuôi dưỡng những bông hoa ấy.

Không có sự đoàn kết của nhân dân, những người chiến sĩ sẽ khó có thể đứng vững giữa chiến trường.

Sơn Hà hôm nay

Chiến tranh đã lùi xa.

Những tiếng bom, tiếng súng ngày nào giờ chỉ còn trong ký ức. Những con đường từng in dấu chân người lính nay đã có những tuyến đường mới. Những bản làng từng trải qua nhiều mất mát nay đang từng ngày thay đổi.

Trẻ em Sơn Hà hôm nay được đến trường. Những mái trường mới vang lên tiếng đọc bài, tiếng cười nói của học sinh. Những gia đình có cuộc sống ổn định hơn. Những cánh rừng lại xanh, những dòng suối vẫn chảy qua bản làng.

Nhưng lịch sử vẫn luôn hiện diện.

Nó hiện diện trong những câu chuyện của các thế hệ đi trước. Nó hiện diện trong những di tích, địa danh lịch sử. Và nó hiện diện trong ký ức của mỗi gia đình có người từng tham gia kháng chiến.

Mỗi con đường hôm nay có thể được xây dựng bằng những phương tiện hiện đại, nhưng quê hương đã được gìn giữ bằng biết bao mồ hôi và máu của các thế hệ đi trước.

Vì thế, sống trong hòa bình càng phải biết trân trọng hòa bình.

Bài học từ những năm tháng không quên

Thế hệ trẻ hôm nay không còn phải sống trong chiến tranh. Các em được học tập, vui chơi và lớn lên trong một cuộc sống bình yên. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta được phép quên quá khứ.

Câu chuyện về Đinh Nghít và biết bao người dân Sơn Hà là những bài học quý giá về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng dũng cảm và sự hy sinh.

Những bài học ấy có thể được tiếp nối bằng những việc làm rất giản dị: chăm chỉ học tập, sống có trách nhiệm, yêu thương gia đình, đoàn kết với bạn bè, kính trọng những người có công và biết giữ gìn quê hương.

Đối với mỗi người con Sơn Hà, hiểu về lịch sử quê hương cũng chính là hiểu mình đã được sinh ra và lớn lên từ một vùng đất như thế nào.

Những năm tháng sẽ mãi còn lại

Thời gian cứ trôi. Những người từng chiến đấu năm xưa ngày càng già đi. Có những người đã mãi mãi nằm lại với đất mẹ. Nhưng câu chuyện về họ vẫn còn.

Một ngày nào đó, những người từng chứng kiến chiến tranh sẽ không còn nữa. Khi ấy, những câu chuyện được kể lại sẽ trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại.

Đó là lý do chúng ta cần gìn giữ những ký ức ấy.

Sơn Hà hôm nay đẹp bởi màu xanh của núi rừng, bởi những bản làng bình yên và tiếng cười trẻ thơ. Nhưng vẻ đẹp ấy càng trở nên ý nghĩa khi chúng ta biết rằng nơi đây từng có những con người đã sống và chiến đấu hết mình cho quê hương.

Sơn Hà – những năm tháng không quên không chỉ là câu chuyện về chiến tranh. Đó là câu chuyện về con người. Là câu chuyện về những người con Hrê đã đứng lên từ bản làng của mình, mang theo tình yêu quê hương để đi qua những năm tháng khốc liệt nhất.

Những người như Đinh Nghít đã trở thành những dấu son trong lịch sử quê hương. Bên cạnh họ còn có biết bao người mẹ, người cha, người vợ, người dân bình dị đã âm thầm góp sức.

Họ đã để lại cho Sơn Hà một tài sản vô giá: truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết và lòng tự hào về quê hương.

Hôm nay, đứng giữa Sơn Hà thanh bình, chúng ta có quyền tự hào về quá khứ, nhưng cũng có trách nhiệm với tương lai.

Bởi những năm tháng chiến tranh đã qua, nhưng bài học từ những năm tháng ấy vẫn còn nguyên giá trị.

Sơn Hà sẽ tiếp tục đổi thay. Núi rừng vẫn xanh, bản làng vẫn phát triển, những thế hệ trẻ vẫn tiếp tục lớn lên. Và trong dòng chảy ấy, những năm tháng không quên của quê hương sẽ mãi được nhắc nhớ – như một ngọn lửa truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, để mỗi người con Sơn Hà luôn biết trân trọng hòa bình và yêu hơn mảnh đất quê hương mình.