NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG THỂ NÀO QUÊN

“ Ông có thể giới thiệu về thời gian ông tham gia vào kháng chiến chống Mỹ không ạ?”.

Thời gian ông bắt đầu đi bộ đội từ mùng 9/6/1965. Ông bắt đầu huấn luyện ở bên Hải Phòng, xong bắt đầu từ bên pháo cao xạ, radar 57, từ pháo radar 57 sân bay cát bi. Đến năm 1976, ông chuyển sang tên lửa, bên chác thủ bê tên lửa, xong ông chuyển từ trung đoàn 240 về trung đoàn 361 để bảo vệ Hà Nội ở sân bay thủ đô. Tiếp tục từ sân bay ông vào Vĩnh Ninh- Quảng Bình, Quảng Trị xong bắt đầu đánh thử b52 cái năm 67,68. Sau khi rút ra kinh nghiệm đánh b52 rồi thì tiếp tục là 12 ngày đêm năm 1972 bên trên điều về vì mình đã trực tiếp đánh b52 thí điểm ở bên chỗ Vĩnh Ninh (Quảng Bình) về đường 7 Con Cuông sang Lào đánh thử 12 ngày đêm. Năm 1972 ấy là nó điều về đánh trực tiếp ở trong đấy, rồi rút kinh nghiệm rồi đánh theo kiểu gì đánh theo kiểu nọ đều thử qua hết ở trong đấy xong bên trên mới điều về Hà Nội đánh 12 ngày đêm. Đánh xong thôi Mỹ nó ngừng ném bom rồi thì ông xác nhập vào quân đoàn 1 , từ quân đoàn 1 ấy ông lại tiếp tục đi bảo vệ mặt trận, nghĩa là bộ binh đi đâu thì tên lửa đi theo đến đấy, cứ rồng rắn dài như thế đi lúc đấy nó oai lắm , đi đến đâu dân nó mang nước nó cắm cờ, dừa dứa rồi dưa hấu các kiểu nó cho lên ô tô vì là mình đi toàn bộ là ô tô ấy chứ không phải đi bộ độc kéo tên lửa toàn 10 mấy tấn , 1 cái bệ đấy 12 tấn, xe vận tải cứ bắt đầu rồng rắn đi vào Vĩnh Ninh quảng trị chỗ vĩnh chấp vĩnh hà xong xang bên kia sông bến Hải nghỉ khoảng 2-3 ngày cho lại sức rồi lại tiếp tục đi theo bộ binh , bộ binh đi đâu thì mình theo đấy , đi vào đến Quảng Trị rồi đi qua cầu Hiền Lương rồi vào sân bay Đà Nẵng nghỉ tiếp mấy ngày rồi tiếp tục đi vào sân bay Tân Sơn Nhất xong rồi ở cổng Phi Long, Cổng Nguồn ấy thế là suốt ngày đi chơi với ăn uống nghỉ ngơi ở cổng 1 bên sân bay Tân Sơn Nhất (còn gọi là quận 1 cổng phi Long còn đầu Tây là quận Gò Vấp).

Ông ở Quận 1 ở thành phố Hồ Chí Minh một năm trời, thế bắt đầu nó mới động viên nhau là Ủy ban Quân Quản lúc đấy dân trốn đi hết rồi, độc Quân Quản quản lý thành phố, nó động viên là ở lại thì thằng nào thích ở lại thì nó giao nhà cho, nhưng mà ai cũng chỉ thích về thôi. Lính tráng lúc đấy là đều có nhà hết, toàn biệt thự của bọn sĩ quan quân ngụy, nhà toàn mấy tầng, xong trên còn có cả bề bơi các thứ. Chả thằng nào thích, chúng nó bảo chỉ cần sống cho về thôi chứ giờ mà ở đấy nó giao nhà cho thì ngon, bởi vì Ủy ban Quân Quản lúc đấy chỉ có 1 đội quản lý dân không có ai, thế là suốt ngày ông ra cổng 1 Phi Long chơi thuốc lá sữa, các thứ là cứ 1 kho ở đấy. Rồi lại còn xe, cái xe mà bảo Bộ trưởng đi ấy nó xếp lắm hơn gạo, dàn 1 đường này xong đi chơi cứ xe máy nó xếp 1 hàng cứ như rạ, nên thằng nào thích đi cái nào cứ lấy mà đi. Mà cái thằng nào cũng không biết đi, thằng quản lý bảo: “Lấy xăng đổ vào rồi đi, cứ đi xe đạp như nào thì cái này đi thế”. Có thằng đi thì đi được nhưng mà đến lúc dừng lại thì không biết dừng, thế là nó bảo: “Giờ chỉ đâm vào bụi cái bụi cây xấu hổ, cái bụi cây xấu hổ nó búi như thòng bong này, dám vào đấy chết thì không chết nhưng sứt sát hết người ra, gai nó cào. Xong chui ra được xe thì vất mẹ đấy” . Vứt xe đi lúc đấy nhiều như trấu. Còn đi qua từ chỗ Phan Giang – Phan Thiết mà đi đến Tuy Hòa- Khánh Hòa, gần đến chỗ đánh nhau ác liệt, gọi là chỗ mà dân nó trốn nó theo kia nó ra tàu há mồm, nó về Sài Gòn xong bắt đầu nó cắm trại dọc đường này từ chỗ sân bay Biên Hòa ấy đến Sài Gòn ấy là 18km, dân nó dạt 2 bên nó cứ bảo: “Các ông bộ đội ông cho tôi 2 lít xăng, xe nhà tôi để vệ đường mấy chiếc ông thích lấy cái nào thì lấy”, thế mình bảo “Giờ một bước đi ô tô, một bước đi xe máy thì không biết đi lấy xăng ở ô tô ra, hàng mấy xe chở xăng cái thùng 120 lít”. Xe đi đến đâu là có xăng để hộ tống, xe tăng mà cái loại xe xích mà cả ô tô cũng phải chạy bằng xăng hết thế rồi là bắt đầu nó bảo: “Cho nó 2 lít xăng,nó cho cái xe máy mới tinh”. Mình lấy thì mình để đâu.

Xong rồi là lúc đó về đến sân bay Biên Hòa ở đấy 1 tháng trời, xong từ Biên Hoà về để sân bay Tân Sơn Nhất, rồi mới chốt ở đấy rồi về, coi như là ở đấy 1 năm trời chỉ chơi rồi ăn với uống. Chơi xong ra cổng Phi Long rồi cổng đằng Tây ấy, ở đấy có cái sân đá bóng rồi chiều chiều ra xem các kiểu, rồi ra chợ Bến Thành rồi cầu Công Lý của Nguyễn Văn Chối rồi vào Dinh Độc Lập của Tổng thống ấy.

“Ngày ấy có khó khăn gì không ông?”

À ngày ấy khó khăn đến mức cơm không có mà ăn, toàn ăn độn khoai ở Thanh Hóa, mỗi bữa là có bao nhiêu bát cơm với củ khoai lang. Ngày ấy dân cũng đói nên dân ăn thế nào thì mình ăn theo, dân ăn khoai ăn hột mì – cái hột bôm bo ấy, dai quá ăn không ra cái gì. Mai thằng nào đi vệ sinh ra ngoài là còn nguyên hột ấy, nó không tiêu được, gọi là mì mạc. Cơm thì chả có, rau thì không bao giờ có mà ăn, toàn ăn rau rừng. Nếu mà có thời gian xe hộ cần nó ra Thanh Hoá, coi như là nửa tháng lấy rau bắt lợn, đi chỉ đi chập tối chứ sáng phải vào rừng ẩn nên được vài mớ rau muống về ăn chứ không còn 1 cái lá nào. Coi như là lá nào thối hẳn mới vứt đi, còn hơi đỏ ấu là lôi ra ăn hết, không có rau mà ăn. Rồi thằng nào cũng chỉ có miệng, rồi khoai thì bằng ngón chân cái.

“Vậy còn sự hi sinh thì sao ạ?”.

Có đoạn ông may mắn, 3 thằng bảo vệ cầu Đa Phúc ấy. Lúc đấy ông vẫn còn ở pháo chưa về, tên lửa có thằng Bách ở Hà Nội là 1 thằng cu sĩ ở Vĩnh Phúc này với ông ở Thái Bình này, 3 thằng đứng ở cái ngách nó thả quả bom bi vào, quả bom bi bằng cái nắm tay này nó nổ như ngô, nó thả giày như thóc nó nổ mà tròn như lỗ khoan. Thế là 3 thằng thì 1 thằng gãy tay, 1 thằng gẫy chân, tự nhiên là mình phải băng cho 2 thằng bảo cái thằng cu sĩ bị bom vào chân vào dây thần kinh thì ông phải kéo vào chỗ cách trận địa 500m để dân quân băng lại rồi chở đi bệnh viện rồi còn thằng cu Bách nó bảo: “Sao em không giơ được tay”. Thằng đấy còn trẻ thế thì gãy tay, xong rồi ông lấy băng buộc tay lên cổ, rồi bảo chạy được thì chạy về kia cách 500m, tí dân quân nó đến đưa về.

“Ông có kỉ niệm gì đáng nhớ không ạ?”

. À hồi đấy ông chuyển từ pháo binh sang tên lửa, rồi ở trận địa Chèm ấy ở huyện Đông Anh, ai ở đây sang bên đấy sông ấy. Xong là năm 1968 ngừng ném bom, đấy là lúc mượn được xe đạp là mấy thằng lái nhau đi sang bên kia Hà Nội xem bắn pháo hoa, xem xong thì thằng kia lại quên đường về Chèm, về Đông Anh ai lại đi đường kia về, hỏi dân thì dân bảo đường này về Hà Đông rồi đi được 3km rồi thế phải quay lại. Cái thời gian ấy, ngừng ném bom rồi đi xem pháo hoa mùng 2/9 ông còn đi đánh B52 ở giáp Lào con Cuôm đường 7, sang bên đấy đánh thí điểm ở Quảng Bình Vĩnh Ninh, Vĩnh Chấp, Vĩnh Hà. Ở đấy có 1 thằng ở tiểu đoàn 86 ấy, 1 quả tên lửa 1 phát rơi 2 máy bay nhưng không phải B52 mà là F4 thế thằng đấy sướng quá mới qua bắn rơi F4 thì được gọi về Hà Nội để chia sẻ kinh nghiệm. Hồi đấy không có hố,!chỉ đào linh tinh thôi, thế là ở trong cái hố đấy bổ dưa hấu ăn, thằng cu đấy oai cứ ngửa mặt lên oai lắm, đấy thế mà lại bị F4 phát hiện. Ở đấy là rừng cao su mát không nắng, ông bắc võng nằm thế là ông nghe tiếng máy bay vút qua, ông biết khả năng bị phát hiện rồi ông chạy lại hố luôn, máy bay quay lại lần 2 là cắt bom bi luôn mấy thằng cu đang ăn dưa cũng chạy lại nhảy xuống hố, mà cái hố bé tý. Thằng đang đứng không kịp nằm xuống thế là bị bom nổ xuyên qua ngực luôn, xuyên qua tim thế là được tuyên dương “Anh hùng”, rồi được đưa về chôn ở Nghĩa trang Anh hùng, hồi ấy chết như rạ ấy mà.

“Đối với ông ngày đó trận đánh nào ấn tượng nhất với không không ạ? “. Có chứ, ngày ấy cái chỗ đánh nhau ác liệt nhất là Xuân Lộc, cái xe tăng của mình, xe tăng của nó này cháy hết, coi như là đánh nhau 3 ngày 3 đêm, ngụy của nó phải tưởng tượng như kiểu là nó dồn hết vào chỗ có 3km, nó dồn hết vào, cách Sài Gòn 18km coi như 1 trung đoàn nó chốt ở cái cầu đấy nó không cho về Sài Gòn nữa, về Sài Gòn là ra tàu biển trốn đi nước ngoài. Thế nó dồn xe tăng bọc thép các thứ nó dồn hết vào đấy nó đào hầm đánh nhau với mình 3 ngày, rải chất độc 3 ngày rải 3 lần, nó hủy hết. Coi như là lúc đó lúc đó Mỹ nó về hết rồi, toàn dân Việt mình chống nhau, thế là nó hủy hết cả quân ngụy Sài gòn, mình chết nó chết, nó thua rồi nó rút nó chạy hết rồi toàn ngụy trốn trong hầm thằng nào thằng nấy chết rải rác. Quân ngụy thằng này chết gác chân lên thằng kia,chết như rạ. Ông hay ai bắt đầu đi xem thì đều lấy lọ nước hoa bịt cái khăn để mũi cái hầm mà mình với nó đánh nhau, cái hầm mà bộ binh vào toàn leo lên toàn xe tăng leo lên chôn hết bọn ở dưới, nó cứ xoay 1 vòng là sập hết, còn cái nào không sập thì nó cho bộ binh đến xịt súng phun lửa cứ trước cửa, bắn thằng nào thằng nấy chết như cào cào rang co hết chân tay vào, nom khiếp. Xong trời nắng tháng 6, nó thối, quân mình thì mình đưa về rồi còn độc ngụy thôi. Mình bảo dân họ chôn lúc đó thì dân ở trong khu vực nhà thờ, mấy cái nhà thờ gì ấy. Nói chung nó có ác ôn, ở cửa nó đề là “Quyết tâm chống Cộng sản đến hơi thở cuối cùng”, cứ từ 15 tuổi trở lên là nó cứ cho khẩu súng AER15 – súng tiểu liên cực nhanh của Mỹ. Ấy thế là cũng khó, bộ binh vào cũng bị nó xơi, xong thắng nó rồi nó lại ra nhà thờ tụng kinh. Thế là mình không o phát hiện được là thằng nào vừa đánh với mình, toàn bộ chúng nó mặc áo ra tụng kinh nó cứ đứng chỗ dân nó tỉa mình, mình lại chết chỗ đấy. Bắt đầu đám chỗ sân bay Biên Hòa, chỗ nhà thờ Bùi Chu Phát Diệm, nhà thờ Kè Sặt (Hải Dương), nhà thờ Thái Bình đánh nhau ác liệt. Mình chết thì mình đưa về, rồi còn lại toàn quân. Nó còn cái đồi trồng sắn, nắng tháng 6 lá rụng hết, xong người nằm ở đấy, bảo dân ra chôn mà dân có chôn đâu. Cứ rãnh luống sắn này, nó lấy cái cuốc cào cào qua, lấy cát lấp lên, chìa tay chìa chân này, nắng lên cứ cong cong lại nom khiếp, dân cứ bảo “Hơi đâu đào lỗ”, thằng nào nằm được lấy cuốc lấp mẹ đất lên thế là thằng chìa đầu thằng chìa chân có thằng còn được tý cát lấp lên, thế là cứ phải lấy cái lọ nước hoa với cái khăn bịt mũi. Mỗi khi xe qua lúc, là xe nó dừng ăn cơm á, nếu mà thằng nào ngồi mà vệ cao cao hẳn, mà thằng nào thấp là thấp hẳn chứ đang ăn cơm mà một cái cơn thối nó xộc lên thì thằng đang ăn oẹ ra. Thằng ngồi cao gió thổi đi thì không việc gì, kinh lắm, đấy toàn xác ngụy, còn quân mình là khiêng về hết rồi, mình khiêng mỗi xác còn mũ sắt, mũ cối thì để lại mấy cái mũ.

Ngày xưa công nhận là mũ xịn, ngồi là thành ghế tắm là thành đồ múc nước tắm ,... Giờ làm gì có mũ như đấy, cái thời gian ông về có bọn trẻ cứ sang hỏi: “Ông còn cái mũ đấy không?”, suốt ngày ông đi đánh dậm ngâm nước nó mủi ra hết rồi còn đâu, nhưng công nhận bền.

“Vậy ngày xưa ông có người đồng đội nào đáng nhớ không ạ?”. Đồng đội ở thôn này đi 22 người, nhưng mà giờ mỗi thằng đi 1 nơi, nó chết tản mát hết. 1 là giờ về già chết, 2 chết trên chiến trường.

“Theo ông, thế hệ trẻ hôm nay cần học điều gì từ lớp người đi trước ạ?”. Bài học coi như là học cái tinh thần chiến đấu gan dạ. Như ở cái xã Hải Dương á, chúng nó chết 16 thằng, đi nhặt thịt về bỏ vào cái váng, cứ đầu thằng này bỏ vào là biết tên, còn chân tay bỏ sang kia là thừa. Cái thời gian đánh nhau ấy, không biết là bao giờ về, chỉ biết đi thôi chứ biết ngày nào hoà bình.