Những năm tháng không thể quên

Khi ngồi nghe ông Chama Léa Liệu kể lại những năm tháng chiến tranh, chúng tôi nhận thấy rằng ký ức của một người lính không chỉ được tạo nên từ những trận đánh, mà còn từ những địa danh, những con đường và những con người đã cùng ông đi qua một thời kỳ đầy biến động.

Ông bắt đầu nhắc về những năm đầu của thập niên 1960, khi phong trào cách mạng ở Bác Ái còn gặp rất nhiều khó khăn. Đối với một người dân sống trên mảnh đất này, chiến tranh không phải là điều gì xa lạ. Những cuộc càn quét, những lần lực lượng địch tiến vào địa bàn và những ngày tháng phải đối mặt với hiểm nguy đã trở thành một phần trong cuộc sống của người dân nơi đây.

Từ năm 1960, ông Chama Léa Liệu đã tham gia vào lực lượng cách mạng ở địa phương. Những năm tháng ấy, theo lời ông kể, là quãng thời gian tuổi trẻ gắn liền với nhiệm vụ và chiến đấu. Ông cùng lực lượng vũ trang địa phương tham gia chống lại các cuộc càn quét, góp phần bảo vệ cơ sở và phong trào cách mạng trên địa bàn Bác Ái.

Trong câu chuyện của ông, những địa danh như Ma Ty, Tà Lú không chỉ đơn thuần là những cái tên trên bản đồ. Đó là những nơi đã lưu giữ một phần ký ức của người lính. Mỗi địa danh khi được ông nhắc đến dường như lại gợi lên một khoảng thời gian đã rất xa nhưng vẫn còn nguyên trong trí nhớ.

Năm 1967, chiến sự tiếp tục diễn ra gay gắt. Các cuộc càn quét khiến lực lượng cách mạng và nhân dân địa phương phải đối mặt với nhiều thử thách. Ông kể rằng trong hoàn cảnh ấy, lực lượng vũ trang huyện Bác Ái phải vừa chiến đấu, vừa dựa vào sự che chở, hỗ trợ của nhân dân để duy trì hoạt động.

Nghe ông kể, chúng tôi hiểu rằng cuộc chiến khi ấy không chỉ là câu chuyện của những người trực tiếp cầm súng. Phía sau mỗi người lính còn có gia đình, bà con và những người dân cùng sống trên một địa bàn. Chính sự gắn bó ấy đã tạo nên chỗ dựa để lực lượng cách mạng tiếp tục hoạt động trong những hoàn cảnh khó khăn.

Rồi năm 1968 đến.

Đó là thời điểm cuộc kháng chiến bước vào một giai đoạn quyết liệt hơn. Trong ký ức của ông Chama Léa Liệu, Chiến dịch Mậu Thân là một dấu mốc quan trọng, nối tiếp những năm tháng chiến đấu trước đó.

Khi nhắc lại chặng đường từ năm 1960 đến năm 1968, ông không kể bằng những lời quá lớn lao. Ông chỉ chậm rãi nhớ lại những việc mình từng làm, những nơi từng đi qua và những người từng cùng mình chiến đấu.

Chúng tôi ghi lại câu chuyện ấy và nhận ra rằng, đôi khi lịch sử được lưu giữ không chỉ trong những tài liệu lớn, mà còn trong ký ức của những người từng trực tiếp sống qua lịch sử.

Với ông Chama Léa Liệu, những năm tháng ấy đã đi qua hơn nửa thế kỷ. Nhưng Ma Ty, Tà Lú, Phá Kiềng, đường 11, đường 1 và những ngày tháng chiến đấu năm xưa vẫn là những dấu mốc không thể tách rời khỏi cuộc đời ông.

Đó là ký ức của một người lính đã đi qua chiến tranh và mang theo những câu chuyện của một thế hệ.