Những năm tháng nơi Vị Xuyên

Nông Hương Bài, người con của xã Xuân Hoà, tỉnh Lào Cai. Đến hôm nay, khi mái tóc đã bạc trắng theo năm tháng, tôi vẫn không thể nào quên những năm tháng chiến đấu nơi mặt trận Vị Xuyên – Hà Giang, chiến trường khốc liệt nhất của cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.

Đó là quãng đời mà tuổi trẻ của tôi đã đi qua giữa bom đạn, máu lửa và sự hi sinh của biết bao đồng đội.

Ngày tôi lên đường ra biên giới

Sau những năm tháng đất nước thống nhất, tôi từng nghĩ chiến tranh đã lùi xa.

Nhưng rồi những năm cuối thập niên 70, tình hình biên giới phía Bắc ngày càng căng thẳng. Là người con của vùng núi Lào Cai, tôi hiểu rất rõ rằng quê hương mình đang đứng trước hiểm nguy.

Khi nhận lệnh lên đường tăng cường cho mặt trận Hà Giang, tôi lặng người đi một lúc lâu.

Đêm trước ngày đi, mẹ tôi ngồi bên bếp lửa, lặng lẽ gói cho tôi ít cơm nắm và chiếc áo bông cũ.

Cha tôi nhìn tôi rất lâu rồi nói:

“Bài à, đất nước vừa yên bình chưa được bao lâu, giờ biên giới lại có giặc. Con đi phải giữ lấy từng tấc đất quê hương.”

Tôi chỉ biết gật đầu.

Sáng hôm sau, tôi rời Xuân Hoà trong màn sương dày đặc của núi rừng Tây Bắc, mang theo nỗi nhớ nhà và quyết tâm của người lính.

Vị Xuyên – nơi đất đá cũng thấm máu người

Khi đặt chân đến mặt trận Vị Xuyên, tôi mới hiểu thế nào là chiến tranh thật sự khốc liệt.

Núi non Hà Giang hiểm trở, đá tai mèo dựng đứng, rừng sâu hun hút. Nhưng điều đáng sợ nhất là pháo địch.

Ngày nào pháo cũng dội xuống.

Đất đá bị cày tung lên từng mảng lớn. Có những ngọn đồi vừa ban sáng còn nguyên vẹn, đến chiều đã bị bom phá tan hoang.

Chúng tôi sống trong công sự giữa núi đá. Ban ngày chiến đấu, ban đêm tranh thủ củng cố trận địa.

Có những hôm pháo bắn liên tục đến mức tai ai cũng ù đặc.

Nhiều đồng đội nói vui:

“Sống ở Vị Xuyên quen nghe tiếng pháo hơn tiếng người.”

Nhưng phía sau câu nói ấy là biết bao mất mát và đau thương.

Những ngày giữ chốt

Đơn vị tôi được giao nhiệm vụ giữ chốt trên điểm cao.

Cuộc sống nơi ấy vô cùng gian khổ.

Nước uống hiếm, lương thực tiếp tế khó khăn. Có hôm anh em chỉ ăn lương khô với nước suối cầm hơi.

Mùa đông ở Vị Xuyên lạnh buốt. Sương phủ trắng núi rừng, quần áo lúc nào cũng ẩm lạnh.

Nhưng điều khốc liệt nhất vẫn là những trận pháo kích.

Có những đêm đang ngủ trong công sự thì pháo địch dội xuống như mưa. Đất đá rung chuyển dữ dội.

Chúng tôi bật dậy ôm súng lao vào vị trí chiến đấu.

Lúc ấy, cái chết ở rất gần.

Nhưng không ai nghĩ đến chuyện lùi bước.

Bởi tất cả đều hiểu:

“Sau lưng mình là biên giới Tổ quốc.”

Những người đồng đội mãi mãi không về

Điều khiến tôi đau lòng nhất đến tận hôm nay là sự hi sinh của đồng đội.

Có những người vừa còn ngồi ăn cơm cùng mình, vài giờ sau đã nằm lại giữa núi đá Vị Xuyên.

Tôi nhớ nhất anh Lộc — người bạn thân cùng đơn vị quê Tuyên Quang.

Anh hay cười và thường nói:

“Hết chiến tranh tao sẽ về dựng nhà cho mẹ.”

Nhưng trong một trận pháo kích lớn, anh đã hi sinh khi đang cứu thương binh.

Hôm ấy trời mưa rất to.

Chúng tôi chỉ kịp đưa anh vào mép công sự rồi tiếp tục chiến đấu.

Không có thời gian để khóc.

Bom đạn vẫn trút xuống không ngừng.

Đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ ánh mắt của anh trước lúc nhắm mắt.

Những đêm biên giới không ngủ

Ở Vị Xuyên, gần như không có đêm nào thật sự yên tĩnh.

Tiếng pháo vọng khắp núi rừng. Pháo sáng xé ngang bầu trời tối đen.

Chúng tôi thay nhau gác giữa gió lạnh và màn sương dày đặc.

Những lúc ấy, tôi nhớ quê hương Xuân Hoà vô cùng.

Tôi nhớ tiếng gà gáy sáng, nhớ khói bếp chiều bay lên giữa bản làng, nhớ mẹ già ngồi bên cửa đợi con.

Chính nỗi nhớ ấy giúp tôi mạnh mẽ hơn để tiếp tục chiến đấu.

Ngày tôi trở về

Sau những tháng năm nơi chiến trường Vị Xuyên, tôi may mắn còn sống để trở về quê nhà.

Ngày bước chân về lại Xuân Hoà, tôi thấy mẹ đứng chờ ngoài sân.

Bà ôm tôi thật chặt mà khóc nghẹn.

Còn tôi — người lính từng đi qua núi đá và khói lửa Vị Xuyên — lúc ấy cũng không cầm được nước mắt.

Tôi đã trở về.

Nhưng rất nhiều đồng đội của tôi thì mãi mãi nằm lại nơi biên cương Hà Giang.

Điều tôi muốn nhắn gửi

Giờ đây tuổi đã cao, mỗi lần kể cho con cháu nghe về Vị Xuyên, tôi luôn nói:

“Chiến tranh đau thương lắm. Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu của biết bao người lính.”

Thế hệ chúng tôi năm ấy cầm súng không phải để trở thành anh hùng.

Chúng tôi chiến đấu chỉ với một niềm tin giản dị:

“Còn người thì còn giữ đất nước.”

Và đối với tôi, mặt trận Vị Xuyên sẽ mãi là ký ức không bao giờ phai