Những năm tháng ở U Minh

Sau Khởi nghĩa Nam Kỳ, Phan Văn Hòa được điều động về hoạt động tại vùng Rạch Giá, trong đó có địa bàn U Minh. Đây là vùng đất đặc biệt với những cánh rừng tràm rộng lớn, sông rạch chằng chịt và địa hình khó khăn. Trong hoàn cảnh thực dân tăng cường đàn áp, U Minh trở thành một địa bàn quan trọng để cán bộ cách mạng xây dựng cơ sở và duy trì phong trào. Từ năm 1941 đến năm 1945, Phan Văn Hòa hoạt động trong tổ chức Tỉnh ủy Rạch Giá. Công việc của ông khi ấy không đơn giản là truyền đạt chủ trương mà phải trực tiếp đi đến cơ sở, gặp gỡ nhân dân, xây dựng lực lượng và giữ gìn mạng lưới hoạt động bí mật. Những chuyến đi trong vùng rừng nước giúp ông hiểu hơn về cuộc sống của người dân miền Tây. Chính nhân dân là những người che chở, cung cấp thông tin, lương thực và hỗ trợ cán bộ trong những thời điểm nguy hiểm. Qua thực tiễn đó, Phan Văn Hòa nhận ra rằng sức mạnh của cách mạng không chỉ nằm ở tổ chức mà còn nằm ở sự tin tưởng của nhân dân. Những năm tháng ở U Minh cũng là thời kỳ ông trưởng thành về khả năng lãnh đạo. Từ một cán bộ trẻ, ông từng bước đảm nhận những công việc quan trọng hơn và có kinh nghiệm xử lý tình huống trong điều kiện thiếu thốn. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 diễn ra, những cơ sở được xây dựng trong nhiều năm đã trở thành nền tảng để lực lượng cách mạng giành chính quyền tại địa phương. Sau này, khi đã trở thành một nhà lãnh đạo cấp cao, Võ Văn Kiệt vẫn giữ phong cách sâu sát thực tế. Ông thường muốn biết một chính sách khi đến với người dân sẽ tạo ra thay đổi gì trong cuộc sống. Tinh thần đó có thể bắt nguồn từ chính những năm tháng ở U Minh, nơi ông từng sống giữa nhân dân và hiểu rằng mọi hoạt động cách mạng cuối cùng đều phải hướng tới con người.