Những ngày Bình Định chống càn, giữ làng, giữ đất

Từ tháng 8 đến tháng 10/1965, chiến trường Bình Định bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Trước sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng, Mỹ - ngụy và quân chư hầu ra sức mở các cuộc càn quét, lấn chiếm, nhằm phá vùng giải phóng, khủng bố Nhân dân và giành lại thế kiểm soát ở các địa phương. Theo tư liệu lịch sử, chỉ trong thời gian này, chủ yếu ở các huyện phía nam tỉnh, địch đã mở 448 trận càn, lấn chiếm 4 xã và 34 thôn với khoảng 30.000 dân. Trong các cuộc càn ấy, chúng gây ra nhiều thiệt hại nặng nề: làm 3.222 người thương vong, phá hủy 9.114 nóc nhà, đốt 1.300 tấn lúa, cướp và giết 2.514 trâu bò. Hàng chục xóm thôn bị biến thành vùng trắng đất, trắng dân. Đau thương hơn, lính Mỹ và lính đánh thuê Nam Triều Tiên đã gây ra nhiều vụ tàn sát đẫm máu. Nạn nhân chủ yếu là trẻ em, phụ nữ và người già ở các vùng Tuy Phước, An Nhơn, Bình Khê, Phù Cát, Ngô Mây. Những tội ác ấy cho thấy sự tàn bạo của chiến tranh xâm lược và nỗi đau mất mát mà Nhân dân Bình Định phải gánh chịu trong những năm tháng khốc liệt. Ngày 5/9/1965, tại Vĩnh Quang, Phước Sơn, Tuy Phước, lính thủy đánh bộ Mỹ phun hơi độc xuống hầm trú ẩn của dân, khiến gần 60 người chết và nhiễm độc nặng. Tháng 10/1965, quân Mỹ tiếp tục gây vụ tàn sát ở Nhơn Mỹ, An Nhơn. Đến ngày 22/12/1965, quân Nam Triều Tiên sát hại hơn 50 đồng bào ở Tân Giang, Phước Hòa, Tuy Phước. Chỉ riêng tháng 2/1966, quân Nam Triều Tiên đã tàn sát gần 1.000 người ở các xã Bình An, Bình Hòa, Bình Thuận, Bình Khê và Nhơn Mỹ, An Nhơn. Không chỉ dùng bom đạn và bạo lực, địch còn đẩy mạnh chiến tranh tâm lý. Chúng ra sức phô trương sức mạnh kinh tế, quân sự, gieo rắc lối sống Mỹ, gom quân Nam Triều Tiên, tuyên truyền ảo tưởng hòa bình, đồng thời tăng cường chiêu hồi, chia rẽ giữa Đảng với Nhân dân, khuyến khích các đảng phái và tổ chức chính trị chống cộng hoạt động. Nhưng những thủ đoạn ấy không thể khuất phục được ý chí của quân dân Bình Định. Càng bị càn quét, tàn sát, Nhân dân càng thêm căm thù giặc; càng bị đốt phá, phong trào càng hun đúc tinh thần bám đất, giữ làng, bảo vệ cơ sở cách mạng. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, cuối năm 1965 là một giai đoạn đau thương nhưng cũng rất đỗi kiên cường của Bình Định. Từ trong mất mát, Nhân dân vẫn đứng lên đấu tranh, tiếp tục góp sức cùng lực lượng cách mạng chống lại âm mưu bình định, lấn chiếm và khủng bố của Mỹ - ngụy trên quê hương.