Những ngày Bình Định chống gom dân, giữ làng, bảo vệ phong trào cách mạng

Cuối năm 1966 đầu năm 1967, chiến trường Bình Định bước vào một giai đoạn vô cùng khó khăn, ác liệt. Sau những cuộc hành quân lớn, Mỹ - ngụy và quân chư hầu tiếp tục đẩy mạnh kế hoạch “bình định”, nhất là ở khu vực phía nam tỉnh. Mục tiêu của chúng là tách dân khỏi cách mạng, phá vùng giải phóng, gom dân vào vùng kiểm soát và làm suy yếu phong trào ở cơ sở. Theo tư liệu lịch sử, ở phía nam tỉnh, địch xúc tiến kế hoạch “bình định” giai đoạn 2 và giai đoạn 3, từng bước đưa dân về vùng trắng. Trong quá trình đó, quân Mỹ, nhất là quân Nam Triều Tiên, giữ vai trò chốt giữ cầu đường, lùng sục, phục kích và hỗ trợ quân ngụy ở vòng trong tiến hành bình định. Ở vòng trong, bọn lính ngụy và quân Nam Triều Tiên trực tiếp thực hiện các thủ đoạn kìm kẹp Nhân dân. Chúng dùng nhiều biện pháp tàn bạo để dồn dân, gom dân như đốt nhà, phá làng, gọi máy bay và pháo binh bắn phá, khiến đồng bào buộc phải rời khỏi nơi sinh sống. Những hành động ấy nhằm biến vùng giải phóng thành vùng trắng, cắt đứt mối liên hệ giữa Nhân dân với lực lượng cách mạng. Trước âm mưu và hành động đánh phá ác liệt của địch, phong trào cách mạng ở các mảng trọng điểm gặp nhiều khó khăn gay gắt. Đặc biệt tại Núi Bà, gần 1 vạn đồng bào và chiến sĩ bị kẹt giữa vòng vây dày đặc của nhiều lớp lính địch. Phần lớn đồng bào phía nam và một bộ phận đồng bào phía bắc bị gom xúc vào các trại tập trung, khu dồn. Ở một số nơi phía nam tỉnh, huyện ủy, xã ủy và lực lượng vũ trang bị bật khỏi dân. Cán bộ, chiến sĩ phải trải qua những ngày gian khổ, thiếu thốn, có lúc phải chịu cảnh đói cơm, lạt muối. Đây là giai đoạn thử thách rất lớn đối với phong trào cách mạng Bình Định. Đến tháng 5/1967, ta mất gần 35 vạn dân đồng bằng. Đoạn tư liệu nhận định đây là tổn thất lớn nhất trong 21 năm chống Mỹ của Bình Định. Con số ấy không chỉ nói lên sự ác liệt của chiến tranh, mà còn cho thấy âm mưu thâm độc của địch trong việc dùng “bình định” để giành dân, phá cơ sở và chia cắt phong trào. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, giai đoạn cuối năm 1966 - đầu năm 1967 là một trang sử đau thương nhưng cũng rất kiên cường của quân dân Bình Định. Dù bị càn quét, gom dân, mất đất, mất dân và gặp muôn vàn khó khăn, cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân vẫn không khuất phục. Chính từ trong gian khổ ấy, ý chí bám dân, bám đất, khôi phục phong trào và tiếp tục đấu tranh của quân dân Bình Định càng được hun đúc mạnh mẽ.