Những ngày cuối cùng của nữ bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm

Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942, lớn lên tại Hà Nội trong một gia đình có truyền thống ngành y. Năm 1966, sau khi tốt nghiệp Đại học Y khoa Hà Nội, thay vì lựa chọn một cuộc sống bình thường của một bác sĩ trẻ, chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam. Tháng 3/1967, chị đến Quảng Ngãi và được giao phụ trách bệnh xá Đức Phổ.

Ở chiến trường, công việc của Thùy Trâm khác xa những gì một bác sĩ trẻ có thể hình dung khi còn ngồi trên giảng đường. Bệnh xá thường xuyên phải di chuyển để tránh các cuộc càn quét. Thuốc men, dụng cụ y tế đều thiếu thốn. Những người được đưa đến chữa trị có khi là thương binh vừa rời khỏi trận đánh, có khi là người dân bị thương. Trong hoàn cảnh ấy, người bác sĩ không chỉ chữa bệnh mà còn phải tìm cách bảo vệ bệnh nhân.

Điều đặc biệt là Thùy Trâm ghi lại cuộc sống của mình trong những cuốn nhật ký. Những trang viết không chỉ có chuyện chiến đấu mà còn có nỗi nhớ gia đình, tình cảm với đồng đội, những lúc mệt mỏi và cả những suy nghĩ rất đời thường của một cô gái trẻ. Hai cuốn nhật ký thời chiến được ghi từ tháng 4/1968 đến chỉ hai ngày trước khi chị hy sinh.

Ngày 22/6/1970, bệnh xá nơi Thùy Trâm làm việc bị tập kích. Chị hy sinh khi chưa đầy 28 tuổi. Cuốn nhật ký của chị sau đó rơi vào tay một sĩ quan quân báo Mỹ tên Fred Whitehurst. Ông giữ lại những cuốn sổ thay vì tiêu hủy chúng và nhiều năm sau tìm cách trả lại cho gia đình chị. Năm 2005, những trang nhật ký trở về Việt Nam sau 35 năm.

Câu chuyện về Đặng Thùy Trâm vì thế không chỉ là câu chuyện về một người đã hy sinh trong chiến tranh. Đó còn là câu chuyện về một cô gái trẻ sống giữa hoàn cảnh khắc nghiệt nhưng vẫn giữ lại những suy nghĩ, tình cảm và ước mơ của mình. Những trang nhật ký giúp người đọc ngày nay nhìn chiến tranh không chỉ qua những trận đánh mà còn qua cuộc sống, tâm hồn và những mất mát của con người.