Những ngày cuối đời ở Nghĩa Hành

Cuối năm 1946, sau khi tình hình đất nước chuyển sang giai đoạn kháng chiến, Huỳnh Thúc Kháng rời Hà Nội vào miền Trung. Ông được giao nhiệm vụ thay mặt Chính phủ đi kinh lý, động viên đồng bào và chiến sĩ.

Ông đến Quảng Ngãi và làm việc tại Trụ sở Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ, khi đó đặt tại Chợ Chùa, Nghĩa Hành. Địa điểm này hiện thuộc thôn Phú Bình Trung, xã Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi.

Tuổi cao và sức khỏe suy giảm nhưng Huỳnh Thúc Kháng vẫn tiếp tục công việc. Tháng 4/1947, ông lâm bệnh nặng. Ngày 14/4/1947, trên giường bệnh, ông đọc cho thư ký ghi bức thư gửi Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong thư, ông nhắc đến ước nguyện suốt nhiều năm về một nước Việt Nam độc lập và một chế độ dân chủ.

Ngày 21/4/1947, Huỳnh Thúc Kháng qua đời tại Nghĩa Hành. Ông được an táng tại núi Thiên Ấn.

Cuộc đời của Huỳnh Thúc Kháng khép lại tại miền Trung, nơi ông đã dành những ngày cuối cùng để tiếp tục công việc vì đất nước. Từ nhà khoa bảng, chí sĩ Duy Tân, người tù Côn Đảo, nhà báo, nghị sĩ đến Bộ trưởng và Quyền Chủ tịch nước, cuộc đời ông trải qua nhiều giai đoạn lịch sử quan trọng của Việt Nam đầu thế kỷ XX.