NHỮNG NGÀY CUỐI Ở THÀNH CỔ

Những ngày cuối ở Thành Cổ Quảng Trị là quãng thời gian mà ông Vũ Trọng Rạng nói rằng “không có từ ngữ nào diễn tả hết”. Đó không chỉ là sự khốc liệt của bom đạn, mà còn là sự bào mòn đến tận cùng của thể lực, tinh thần và cả sinh mạng con người.

Khi chiến sự bước vào giai đoạn căng thẳng nhất, Thành Cổ gần như bị san phẳng. Không còn một công trình nguyên vẹn. Tường thành sụp đổ, cây cối cháy đen, mặt đất bị cày xới đến không còn hình dạng ban đầu. Ngày và đêm hòa lẫn vào nhau trong tiếng bom nổ không dứt.

Lương thực cạn dần. Có ngày mỗi người chỉ được vài nắm gạo rang, chia nhau từng ngụm nước đục lẫn bùn đất. Thương binh ngày một nhiều, nhưng cáng không đủ, thuốc không có. Nhiều người bị thương vẫn xin ở lại hầm, không chịu rút ra phía sau.

Ông Rạng nhớ nhất là những ánh mắt đồng đội trong những ngày cuối ấy. Không còn vẻ háo hức của tuổi trẻ, cũng không còn sợ hãi. Chỉ còn sự bình thản lạ thường – bình thản của những người đã chuẩn bị sẵn tinh thần cho điều tồi tệ nhất.

Có đồng chí trước khi ra vị trí chiến đấu đã lặng lẽ gửi lại chiếc khăn tay, mảnh giấy ghi vội tên tuổi. Không ai nói lời chia tay, bởi ai cũng hiểu: có thể đây là lần gặp cuối cùng.

Bom B52 vẫn dội xuống không ngừng. Có ngày Thành Cổ hứng chịu hàng trăm lượt pháo kích. Mỗi lần đất rung lên, người lính lại ôm chặt khẩu súng, áp sát xuống hào, chờ đợi. Sống sót qua một đợt bom đã là điều may mắn hiếm hoi.

Trong những ngày ấy, mệnh lệnh “giữ thành” không còn cần nhắc lại. Nó đã ăn sâu vào suy nghĩ của từng người lính. Giữ thành không chỉ là giữ một vị trí quân sự, mà là giữ lời thề với đồng đội đã ngã xuống, giữ niềm tin của hậu phương, giữ danh dự của người lính Cụ Hồ.

Khi rời Thành Cổ, nhiều người không còn nhận ra nhau vì gầy đi, đen sạm, áo quần rách nát. Nhưng trong ánh mắt họ có một điều không thay đổi: niềm tin rằng sự hy sinh ấy là không vô nghĩa.

Với ông Vũ Trọng Rạng, những ngày cuối ở Thành Cổ là phần ký ức đau đớn nhất, nhưng cũng thiêng liêng nhất trong cuộc đời người lính.