Những ngày cuối trên cương vị người đứng đầu Chính phủ

Sau hơn ba thập kỷ giữ cương vị Thủ tướng, Phạm Văn Đồng trở thành một trong những nhà lãnh đạo có thời gian đảm nhận trọng trách lâu nhất trong lịch sử Việt Nam hiện đại.

Những năm đầu thập niên 1980, tuổi tác ngày càng cao, sức khỏe không còn như trước. Nhưng ông vẫn giữ thói quen làm việc nghiêm túc.

Mỗi sáng, ông vẫn dậy sớm, đọc báo cáo, ghi chú cẩn thận từng vấn đề. Các cán bộ trẻ nhiều lần khuyên ông giảm bớt khối lượng công việc, nhưng ông chỉ mỉm cười.

Một buổi chiều sau cuộc họp kéo dài, khi mọi người đã ra về gần hết, một thư ký trẻ quay lại thì thấy ông vẫn ngồi trước chồng tài liệu.

Người thư ký nói nhỏ: “Thưa bác, bác nên nghỉ.”

Ông ngẩng lên, cười hiền: “Việc nước còn, sao nghỉ dễ được.”

Câu nói ấy khiến người thư ký nhớ suốt đời.

Dù vậy, ông hiểu rằng đất nước cần thế hệ lãnh đạo mới tiếp tục gánh vác trách nhiệm.

Khi chuẩn bị chuyển giao nhiệm vụ, ông dành nhiều thời gian gặp gỡ cán bộ trẻ, chia sẻ kinh nghiệm về quản lý, về đạo đức cán bộ, về trách nhiệm với nhân dân.

Ông thường nhắc: “Làm lãnh đạo không khó bằng giữ mình.”

Câu nói ngắn gọn nhưng chứa đựng cả một đời trải nghiệm.

Ngày rời cương vị Thủ tướng, không có những buổi lễ phô trương. Ông lặng lẽ hoàn thành công việc cuối cùng, sắp xếp lại bàn làm việc, kiểm tra những hồ sơ còn dang dở rồi bàn giao đầy đủ.

Một cán bộ trẻ xúc động hỏi ông có cảm thấy tiếc không.

Ông chỉ nhẹ nhàng đáp: “Chức vụ là việc của tổ chức. Điều quan trọng là mình đã sống thế nào.”

Câu trả lời ấy khiến nhiều người xúc động.

Rời cương vị đứng đầu Chính phủ, Phạm Văn Đồng không rời xa đất nước. Ông tiếp tục đóng góp bằng trí tuệ, kinh nghiệm và những ý kiến thẳng thắn cho các vấn đề lớn.

Ba mươi hai năm trên cương vị Thủ tướng là ba mươi hai năm ông sống gần như trọn vẹn cho nhân dân, cho đất nước.

Và khi rời vị trí ấy, ông vẫn giữ nguyên sự giản dị, khiêm nhường và trách nhiệm như ngày đầu nhận nhiệm vụ.