Những ngày đầu sau năm 1975

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, Mai Chí Thọ được giao một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng tại Sài Gòn – Gia Định. Ông giữ chức Phó Bí thư, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn – Gia Định, đồng thời là Bí thư Đảng ủy và Giám đốc Sở Công an Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là thời kỳ thành phố bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới. Bộ máy quản lý phải được tổ chức lại, đời sống xã hội cần nhanh chóng ổn định và công tác bảo đảm an ninh, trật tự đặt ra nhiều yêu cầu.

Trên cương vị Giám đốc Sở Công an, Mai Chí Thọ có trách nhiệm tổ chức lực lượng và phối hợp với các cơ quan liên quan để bảo đảm trật tự xã hội.

Theo các tư liệu của Công an Thành phố Hồ Chí Minh, ông đã chú trọng xây dựng lực lượng, tổ chức đào tạo cán bộ và củng cố công tác bảo đảm an ninh trật tự trong những năm đầu sau giải phóng.

Một thành phố lớn vừa trải qua chiến tranh cần rất nhiều thời gian để ổn định. Những vấn đề về dân cư, kinh tế, an ninh và đời sống đều có mối liên hệ với nhau.

Trong hoàn cảnh ấy, công tác công an không thể tách rời công tác quản lý xã hội. Người cán bộ lãnh đạo phải hiểu địa bàn, nắm tình hình và phối hợp với chính quyền.

Mai Chí Thọ có lợi thế là đã hoạt động lâu năm tại Sài Gòn – Gia Định. Vì vậy, ông có nhiều kinh nghiệm về địa bàn và con người.

Giai đoạn 1975–1976 là bước chuyển quan trọng trong cuộc đời ông. Từ một cán bộ hoạt động trong chiến tranh, ông bước vào nhiệm vụ xây dựng và quản lý thành phố trong thời bình.

Đây cũng là một trong những giai đoạn cho thấy khả năng thích nghi của người cán bộ trước những nhiệm vụ mới.