Những ngày đầu sinh hoạt Chi bộ thôn Bất Nạo – Hoạt động bí mật trong lòng địch

Cụ ông Nguyễn Văn Cần (Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng)

Những ngày đầu sinh hoạt Chi bộ thôn Bất Nạo – Hoạt động bí mật trong lòng địch

Chiều cuối thu, nắng vàng rót xuống sân gạch, cụ Nguyễn Văn Cần – mái tóc bạc như sợi lão niên lúa chín – đưa tay vuốt chén trà nóng rồi chậm rãi nói với đứa cháu nội:

“Cháu có biết không… cái ngày ông bước vào Đảng, là bước vào một con đường không có lùi, chỉ tiến thôi, mà tiến giữa vòng vây kẻ thù.”

Cháu bé tròn mắt, hỏi khẽ:

“Ngày ấy ông sinh hoạt Đảng ở đâu ạ?”

Cụ mỉm cười, ánh mắt xa xăm:

“Ở… chuồng trâu, bờ ao, gầm giường, thậm chí trên thuyền nan giữa đồng. Địch đâu cho mình yên mà họp. Pháp và bọn tay sai đi càn suốt. Chi bộ Bất Nạo lúc ấy chỉ có mấy người, nhưng lòng ai cũng đỏ như ngọn lửa trong bếp rơm nhà quê.”

Cụ kể, đôi tay run run nhưng giọng chắc như khi còn tuyên thệ năm xưa.
Hồi ấy, ban đêm, các đảng viên phải đi họp theo ám hiệu. Nếu treo cái rổ úp trên bờ rào, nghĩa là điểm họp ở bờ ao nhà ông Đới. Nếu treo cái nón rách lên cây khế, tức là chuyển họp sang ổ rơm nhà bà Nhự. Mật hiệu địa phương, vừa vụng về, vừa thông minh, chẳng kẻ thù nào tra ra.

“Có lần ông vừa tới nơi họp thì nghe tiếng chó sủa, tiếng giầy đinh lộp cộp tiến lại. Mọi người vội nhảy xuống ao giấu mình dưới bè khoai nước. Nước lạnh cắt da… nhưng ai cũng cắn răng chịu. Địch đi qua rồi, mọi người bò lên, run cầm cập nhưng vẫn họp tiếp.”

Cháu nghe tới đây, há hốc mồm:

“Ông sợ không ạ?”

Cụ cười, giọng trầm:

“Có chứ… nhưng sợ mà vẫn làm. Đảng viên khi ấy là phải thế: bí mật, kiên cường, coi mình như hạt giống nằm trong đất. Đến ngày, sẽ nảy mầm cho dân làng no ấm.”

Cụ bảo, điều quý nhất của thời ấy là niềm tin tuyệt đối vào Đảng. Không có giấy tờ, không có thẻ đảng viên, chỉ có lời thề khắc trong tim. Không cần bàn ghế, chi bộ vẫn bàn chuyện đánh giặc, vận động người dân nuôi giấu cán bộ, quyên góp lương thực, cắt đường liên lạc của địch.

Cụ nhấp ngụm trà rồi nhìn cháu:

“Cháu bây giờ đi học trong lớp đẹp, bàn ghế mới, loa đài sáng choang. Nhưng lớp học của Đảng ngày ấy… là bãi rậm, bờ ao, rơm rạ. Nhưng sao ai cũng quyết tâm làm cho dân làng được đi học, được sống bình yên. Vì Đảng không chỉ là cái tên, mà là lời hứa với nhân dân.”

Cụ xoa đầu cháu:

“Cháu học giỏi, chăm ngoan, không chỉ để thành ông nọ bà kia, mà để xứng đáng với những người đã giữ ngọn đèn đỏ lửa trong đêm tối. Đảng tồn tại được đến hôm nay… là vì những con người sẵn sàng hy sinh, dù chẳng ai biết tên.”

Cháu bé gật đầu, đôi mắt long lanh:

“Cháu hiểu rồi, ông ạ. Cháu sau này cũng sẽ giữ lời hứa của mình với đất nước.”

Cụ mỉm cười, răng đã rụng gần hết nhưng giọng vững như lời thề hôm nào:

“Thế là ông mãn nguyện lắm rồi.”

Liên đội trường Tiểu học Đồng Tiến sưu tầm