Những ngày đầu tham gia kháng chiến của người lính Hoàng Văn Vằng

Tôi là Hoàng Văn Vằng, người con của xã Xuân Hoà, tỉnh Lào Cai. Giờ đây khi tuổi đã cao, mỗi lần ngồi nhìn khói bếp bay lên giữa núi rừng quê hương, tôi lại nhớ về những năm tháng từ 1965 đến năm 1968 — những năm tháng tuổi trẻ của tôi sống trong bom đạn và khói lửa chiến tranh chống Mỹ.

Đó là quãng đời mà tôi không bao giờ quên.

Ngày tôi lên đường

Năm 1965, khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, thanh niên khắp nơi hăng hái lên đường nhập ngũ.

Lúc ấy tôi mới ngoài hai mươi tuổi.

Ngày nhận giấy báo nhập ngũ, lòng tôi vừa háo hức vừa lo lắng. Tôi thương cha mẹ già, thương quê hương nghèo khó của mình.

Đêm trước ngày đi, mẹ tôi ngồi bên bếp lửa vá lại chiếc áo cho con trai. Ánh lửa hắt lên gương mặt mẹ khiến tôi thấy mắt bà đỏ hoe.

Cha tôi vốn ít nói. Ông chỉ chậm rãi bảo:

“Vằng à, trai bản mình sinh ra đúng lúc đất nước chiến tranh thì phải biết đứng lên giữ nước.”

Nghe cha nói, tôi thấy trong lòng mình như có thêm sức mạnh.

Sáng hôm lên đường, sương núi phủ kín lối bản Xuân Hoà. Bà con đến tiễn thanh niên rất đông.

Mẹ dúi vào tay tôi túi cơm nắm còn nóng rồi dặn:

“Đi rồi nhớ giữ sức khỏe… mẹ đợi ngày con về.”

Tôi quay đi thật nhanh vì sợ nhìn thấy mẹ khóc.

Những tháng ngày quân ngũ

Sau thời gian huấn luyện, tôi được điều động vào đơn vị chiến đấu bảo vệ miền Bắc.

Những năm ấy, máy bay Mỹ đánh phá rất dữ dội. Ngày nào cũng có còi báo động. Bom đạn trút xuống cầu đường, nhà ga, trận địa.

Chúng tôi gần như luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Có những đêm thức trắng giữa mưa rét để canh trực. Có hôm vừa ăn cơm chưa xong đã phải lao xuống hầm vì máy bay địch xuất hiện.

Cuộc sống gian khổ vô cùng.

Nhưng không ai chùn bước.

Chúng tôi hiểu rằng:

“Nếu mình lùi bước thì quê hương sẽ bị bom đạn tàn phá.”

Lần đầu đối mặt với bom Mỹ

Tôi vẫn nhớ như in lần đầu tiên nhìn thấy máy bay Mỹ lao tới.

Tiếng động cơ gầm rú trên đầu khiến mặt đất rung chuyển. Rồi bom nổ liên tiếp, khói lửa bốc lên ngùn ngụt.

Lúc ấy tim tôi đập mạnh đến nghẹt thở.

Người chỉ huy hô lớn:

“Bình tĩnh! Giữ vững vị trí!”

Tôi siết chặt khẩu súng mà tay run lên vì căng thẳng.

Nhưng rồi khi nhìn đồng đội bên cạnh vẫn bình tĩnh chiến đấu, tôi tự nhủ mình không được sợ hãi.

Sau trận đánh hôm ấy, tôi hiểu rằng chiến tranh thật sự rất tàn khốc.

Tình đồng đội giữa khói lửa

Trong chiến tranh, điều quý giá nhất với chúng tôi chính là tình đồng đội.

Anh em sống với nhau như ruột thịt. Miếng lương khô cuối cùng cũng chia nhau, ngụm nước cuối cùng cũng nhường nhau uống.

Tôi nhớ nhất anh Lâm — người bạn thân cùng đơn vị quê Nam Định.

Những đêm yên tiếng bom, anh thường kể chuyện quê nhà rồi cười:

“Hết chiến tranh tao sẽ về cưới vợ.”

Nhưng trong một trận ném bom năm 1967, anh đã hi sinh khi đang cứu thương binh.

Ngày đưa anh đi chôn cất, trời mưa rất lớn.

Tôi đứng lặng bên nấm mộ tạm mà nước mắt cứ chảy xuống.

Chiến tranh đã cướp đi tuổi xuân của biết bao người.

Những ngày không thể quên

Từ năm 1967 đến 1968, chiến tranh ngày càng ác liệt.

Máy bay Mỹ đánh phá liên tục. Có những ngày bom đạn dội xuống không ngớt.

Nhưng càng gian khổ, tinh thần anh em càng quyết tâm.

Chúng tôi luôn động viên nhau:

“Còn người thì còn chiến đấu.”

Nhiều đêm nằm trong công sự, nghe tiếng bom vọng từ xa, tôi nhớ quê da diết.

Tôi nhớ mẹ già ở Xuân Hoà, nhớ tiếng suối đầu bản, nhớ những buổi chiều khói bếp bay lên giữa núi rừng.

Chính nỗi nhớ ấy giúp tôi có thêm ý chí để vượt qua tất cả.

Ngày tôi trở về

Sau những năm tháng chiến đấu, tôi may mắn còn sống để trở về quê hương.

Ngày bước chân về lại Xuân Hoà, tôi thấy mẹ đứng trước sân nhà từ rất xa.

Mẹ chạy đến ôm tôi mà khóc nghẹn.

Còn tôi — người lính từng đi qua bom đạn — lúc ấy cũng không cầm được nước mắt.

Tôi đã trở về.

Nhưng nhiều đồng đội của tôi thì mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Điều tôi muốn nhắn gửi

Giờ đây, khi tuổi đã cao, tôi thường kể cho con cháu nghe về những năm tháng chiến tranh.

Không phải để kể công, mà để các con hiểu rằng:

Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao người lính.

Thế hệ chúng tôi năm ấy ra đi với một niềm tin giản dị:

“Dù gian khổ đến đâu cũng phải bảo vệ quê hương, đất nước.”