Những ngày đầu trong Quân đội nhân dân

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chính quyền cách mạng ở Nam Bộ phải đối mặt với nguy cơ thực dân Pháp quay trở lại.

Lê Đức Anh lúc này đã tham gia lực lượng vũ trang và được giao những nhiệm vụ quan trọng ở Nam Bộ. Từ kinh nghiệm tổ chức phong trào công nhân và chỉ huy lực lượng trong Tổng khởi nghĩa, ông tiếp tục được thử thách trong hoàn cảnh chiến tranh.

Ông từng giữ cương vị Chính trị viên Chi đội 1, Trung đoàn 301, rồi tham gia công tác chỉ huy và tham mưu ở nhiều địa bàn.

Trong giai đoạn đầu, quân đội cách mạng còn thiếu thốn về vũ khí, trang bị và kinh nghiệm chiến đấu. Vì vậy, nhiệm vụ của cán bộ không chỉ là chỉ huy chiến đấu mà còn phải xây dựng lực lượng, tổ chức bộ đội và vận động nhân dân.

Lê Đức Anh có lợi thế từ những năm hoạt động bí mật. Ông hiểu tầm quan trọng của việc xây dựng cơ sở và giữ mối liên hệ với quần chúng.

Khi cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, ông ngày càng được giao những nhiệm vụ quân sự quan trọng hơn.

Đây là thời kỳ đặt nền móng cho quá trình từ một cán bộ chính trị trở thành một cán bộ chỉ huy và tham mưu quân sự.