Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

NHỮNG NGÀY ĐẦU VÀO TRƯỜNG SƠN

Sinh năm: 1934 Quê quán: Phong Chương, Phong Điền, Thừa Thiên- Huế Thường trú: 12, Ngõ 281, Phương Mai, Kim Liên, Đống Đa, Hà Nội Cán bộ Viện Thiết kế Bộ GTVT chuyển sang Quân đội tháng 5 năm 1965 Điện thoại: 04.38524577 - 0126.6026424 Nguyên Đội trưởng Đội Khảo sát Công binh, Đại uý Phó phóng Thiết kế, Cục TMCB, Bộ Tư lệnh 559 Nguyên Giám đốc Công ty 98, Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn

Lai Châu12/02/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ
Tôi đang khẩn trương tham gia khảo sát thiết kế đoạn đường sắt Vinh đi Sa Lung thì có giấy triệu tập về Viện Thiết kế Giao thông.

Vừa về đến Viện, anh Nguyễn Nam Hải, Phó Viện trưởng gọi lên thông báo cho biết tôi sẽ vào công tác ở Trường Sơn.

Tháng 4 năm 1965, tôi cùng một số cán bộ Viện Thiết kế nhận quyết định của Bộ Giao thông vận tải biệt phái vào Bộ Tư lệnh 559, tham gia mở đường Trường Sơn. Đoàn chúng tôi gồm phần lớn là các đồng chí cán bộ kỹ thuật của Viện và một số ít các đồng chí ở đơn vị khác cùng đi. Tôi được giao nhiệm vụ làm trưởng đoàn đẫn cán bộ công nhân vào nhận nhiệm vụ. Đoàn chúng tôi được giao áp tải 12 xe Gatz 63 chở hàng hậu cần giao cho Công trường 128 bên đất Lào. Tôi chỉđịnh các trưởng xe, phổ biến nội quy hành quân, quy định địa điểm trú quân cho mỗi ngày. Được phổ biến địch đã mở rộng đánh phá ra toàn miền Bắc, nhiều cầu phà trên đường số 1 đã bị đánh sập, đoàn xe chúng tôi phải lắp đèn gầm chạy đêm. Ngày nghỉ đêm đi, lấn sáng lấn chiều mà cũng phải mất 7 đêm mới đến “R” tại Khe Ve đầu đường 12, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình.


Vào căn cứ, chúng tôi được Tư lệnh Đoàn 559, thiếu tướng Phan Trọng Tuệ trực tiếp giao nhiệm vụ. Ông nói ý nghĩa chính trị, tầm quan trọng của tuyến đường, động viên chúng tôi cố gắng hoàn thành sớm nhiệm vụ được giao, đồng sức đồng lòng “vì miền Nam ruột thịt". Ông chân tình căn dặn chúng tôi: nhân dân nước bạn còn nghèo nhưng tinh thần chống Mỹ cao, Việt và Lào phải đoàn kết trong nhiệm vụ chung, phải tôn trọng giúp đỡ nhân dân nước Bạn để cùng chung tay đánh Mỹ. Tư lệnh còn dặn dò, chỉ bảo cho chúng tôi các chặng đường đi tới công trường bộ, nhắc nhở qua địa phận Seng Phan phải tranh thủ đi thật nhanh tránh nước lũ, đường ngập không đi được. Tư lệnh dặn dò thật tỉ mỉ, chúng tôi như cảm nhận được rằng ông vừa đi kiểm tra thực tế về. Gần gũi thân tình như không còn khoảng cách. Tôi thay mặt anh em hứa với Tư lệnh sẽ phấn đấu làm tròn nhiệm vụ cấp trên giao.


Hôm sau, theo đường 12 đến Cha Lo trời đã có mưa. Vượt đèo Mụ Giạ qua đất Lào mưa to hơn, đường đã trơn trượt, qua Seng Phan đến Xóm Péng thì đường đã lầy lội, xe không đi được. Chúng tôi phải hành quân bộ hơn 20 ki lô mét nữa mới đến được Tha Pa Chôn, nơi công trường bộ đóng quân, bàn giao xe hàng cho hậu cần và nhận nhiệm vụ do công trường giao.


Tôi và anh em cán bộ kỹ thuật công nhân Viện Thiết kế cùng đi chuyến xe nhận nhiệm vụ thành lập một tổ khảo sát đoạn từ Xóm Péng đi Tha Pa Chon, tiếp nối với tổ khảo sát anh Trần Văn Cư và tổ anh Nguyễn Tiến Duy đang ở phía ngoài.


Đã vào chính mùa mưa. Mưa ở Lào thật khó tả, mưa không giống nơi nào ở đất Việt. Mưa liên tục suốt ngày đêm, vừa mưa to vừa gió lớn. Cành cây khô ải mục, nhiều cành cây tươi vẫn gãy đổ xuống rừng, đã có tai nạn do đổ cây như vậy. Đường sá lầy lội đi lại khó khăn vất vả, nhưng nhờ lời động viên của Tư lệnh, thiếu tướng Phan Thanh Xuân (mật danh của Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ ởchiến trường), anh em chúng tôi vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, sớm giao được đồ án cho đơn vị thi công.


Khi công trường mở thông đến Lùm Pùm, đạt 2/3 chiều dài đoạn đường Công trường 128 đảm nhận, tôi được gọi lên Phòng Công Binh đoàn 559 nhận nhiệm vụ mới. Thượng tá Nguyễn Văn Nhạn, Tham mưu phó phu trách công binh giao cho đồng chí Nguyễn Xuân Tiểu, nguyên là Chỉ huy phó Công trường 113, Trưởng phòng kỹ thuật Công trường 128 và tôi có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra và trực tiếp giúp đỡ kỹ thuật cho các tổ khảo sát của Công trường 128 và Công trường 20 lúc này gồm 6 tổ rải quân khảo sát từ Phong Nha, Quảng Bình (Việt Nam) đến Lùm Pum, Khăm Muộn (Lào). Đồng chí Nhạn cho chúng tôi biết tuyến đường 20 là tuyến đường khó về mặt kỹ thuật, địa hình phức tạp, nhiều đèo dốc cao, suối sâu, khối lượng đá lớn, nhiều cầu cống. Tư lệnh đã chỉ thị cho cơ quan Tham mưu công binh phải chọn cán bộ kỹ thuật có kinh nghiệm đảm nhiệm việc này. Một lần nữa tôi lại thấy Tư lệnh quan tâm đến cả những vâri đề kỹ thuật cụ thể như vậy.


Chúng tôi ra Phong Nha, kiểm tra kỹ thuật khảo sát, duyệt thiết kế từ đông sang tây đường 20. Các tổ khảo sát phía đỏng làm việc rất khẩn trương, không kể mưa gió dốc đèo Địa hình cả 4 tổ khảo sát phía đông rất phức tạp, nhưng phức tạp nhất vẫn là đoạn giữa từ Ba Thang đến Cà Roòng.


Hai tổ phía tây, khó khăn nhất vẫn là đoạn cua Chữ A, đường lên xuống ngầm Ta Lê và đèo Phu La Nhích. Nhờ có cán bộ kỹ thuật được lựa chọn từ ban đầu có chất lượng chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm cao, công trình phức tạp khó khăn đến mấy cùng có thể hoàn thành.


Hai công trường 20 và 128 đã hoàn thành nhiệm vụ thi công tuyến đường 20, tuyến cửa khẩu thứ hai từ hậu phương sang chiến trường, tránh được túi nước Seng Phan ngập lụt trong nhiều tháng. Những năm sau đó, suốt cả thời gian vận chuyển hậu cần, binh khí kỹ thuật phục vụ cho các chiến trường, đường 128 và đường 20 đã phát huy tác dụng là hai trục tuyến đường, một trục dọc, một trục ngang quan trọng nhất trong hệ thống tuyến đường Trường Sơn.


Ngày 25 tháng 11 năm 1965, sau khi hoàn thành khảo sát hai tuyến đường này, Đội Khảo sát Công binh trực thuộc Cục Tham mưu Công binh Bộ Tư lệnh 559 được thành lập tập hợp được các kỹ sư, cán bộ kỹ thuật làm công tác khảo sá tthiết kế từ Bộ Giao thông vận tải biệt phái vào Đoàn 559.


Sau đó, khi thành lập Cục Tham mưu Công binh Phó Viện trưởng Viện thiết kế Giao thông vận tải Nguyễn Nam Hải chuyển sang làm Phó Cục trưởng, trực tiếp chỉ đạo công tác khảo sát thiết kế và mở đường mới trên khắp chiến trường. Đến năm 1975, mạng đường cơ giới Trường Sơn đã có 5 trục dọc, 21 trục ngang với hơn 20.000 ki lô mét.


Như mong ước của Đảng và Nhà nước và Quân đội phải mở tiếp, mở nhiều đường cơ giới thông tuyến vào tận chiến trường mà Tư lệnh Phan Trọng Tuệ được giao trọng trách cùng Bộ Tư lệnh 559 thực hiện từ đầu năm 1965. Từ những chiến tích ban đầu đó, những năm sau bộ đội Công binh Trường Sơn, với nhiều trung đoàn, sư đoàn thiện chiến, có tay nghề cao, đã mở được một hệ thống đường ngang, trục dọc thông suốt để xe vận chuyển vật chất, binh khí kỹ thuật vào chiến trường đánh to thắng lớn.


Đặc biệt, mùa xuân năm 1975, đại quân ta, xe tăng, pháo binh từ miền Bắc thần tốc rầm rộ theo con đường Trường Sơn vào giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn