Những ngày điều trị sau trận Đông Khê

Sau giờ chiến thắng ở Đông Khê, người chiến sĩ quê Cao Bằng được đưa về phía sau cùng những đồng đội bị thương. Con đường rời trận địa không còn tiếng súng dồn dập như đêm tiến công, nhưng mỗi bước đi vẫn nặng trĩu bởi mệt mỏi và những ký ức còn nóng hổi của trận đánh vừa qua.

Cánh tay anh được băng lại cẩn thận hơn, chân cũng được kiểm tra kỹ. Khi nằm trên cáng đi qua những triền núi quen thuộc của Cao Bằng, anh lần đầu tiên có cảm giác mình thật sự đã rời khỏi giờ phút sinh tử.

Nhưng chiến tranh chưa hề rời khỏi anh.

Trong những đêm đầu điều trị, anh thường tỉnh giấc vì vẫn nghe như có tiếng súng vọng đâu đó trong núi rừng. Có lúc anh giật mình tưởng đồng đội đang gọi mình giữ cửa mở. Rồi khi mở mắt ra, anh chỉ thấy mái lán đơn sơ và ánh đèn dầu leo lét.

Người y tá trẻ mỉm cười:

— Đồng chí yên tâm, bây giờ ở phía sau rồi.

Người chiến sĩ quê Cao Bằng khẽ gật đầu, nhưng phải mất nhiều ngày anh mới thật sự tin rằng trận Đông Khê đã ở lại phía sau.

Lán điều trị không lớn. Những chiếc cáng tre đặt cạnh nhau, trên đó là những người lính đến từ nhiều đơn vị khác nhau. Có người bị thương ở tay, có người ở chân, có người còn rất trẻ, gương mặt vẫn chưa hết vẻ học trò.

Điều khiến anh xúc động nhất là dù đau đớn, mọi người vẫn thường hỏi nhau:

— Đơn vị mình tiến đến đâu rồi?

— Anh em còn giữ được đội hình chứ?

Ít ai than vãn về vết thương của mình.

Một buổi chiều, Tân được đưa sang lán bên cạnh. Cánh tay cậu vẫn còn bó chặt, nhưng vừa thấy anh, Tân đã cười:

— Anh còn nhớ câu “cửa mở không được dừng” không?

Người chiến sĩ quê Cao Bằng bật cười theo, rồi cả hai cùng im lặng một lúc lâu.

Họ không cần nhắc lại từng chi tiết của đêm Đông Khê nữa. Chỉ cần nhìn thấy nhau còn sống, còn có thể cười với nhau, đã là một niềm vui lớn.

Những ngày điều trị trôi qua chậm rãi.

Buổi sáng thay băng.

Buổi trưa nghỉ ngơi.

Buổi chiều tập cử động lại cánh tay và chân.

Ban đầu, mỗi lần cử động đều đau buốt. Có lúc anh thấy nản, nghĩ rằng mình sẽ khó trở lại như trước.

Người y tá động viên:

— Vết thương cần thời gian. Quan trọng là đừng bỏ cuộc.

Câu nói ấy khiến anh nhớ đến những ngày mở cửa ở Đông Khê. Khi bộc phá không còn đủ, khi đồng đội bị thương, họ vẫn không bỏ cuộc. Nghĩ vậy, anh lại kiên trì tập từng chút một.

Điều quý giá nhất trong những ngày điều trị không phải là thuốc men.

Mà là tình đồng đội.

Người còn khỏe hơn giúp người yếu hơn lấy nước.

Người biết chữ đọc thư cho đồng đội nghe.

Người vừa đỡ đau đã hỏi thăm người nằm bên cạnh.

Trong gian lán đơn sơ ấy, anh cảm nhận được một thứ ấm áp mà khói lửa chiến trường không thể làm mất đi.

Một buổi tối, tổ trưởng Lâm đến thăm.

Ông ngồi xuống bên cạnh anh, nhìn cánh tay đã băng gọn gàng rồi hỏi:

— Đỡ hơn chưa?

— Đỡ nhiều rồi anh.

Tổ trưởng gật đầu:

— Anh em trong đơn vị vẫn nhắc đến tổ bộc phá.

Người chiến sĩ trẻ im lặng.

Anh không nghĩ đến việc được nhắc đến.

Anh chỉ hỏi:

— Đơn vị còn tiếp tục nhiệm vụ chứ?

Tổ trưởng nhìn anh, ánh mắt vừa nghiêm vừa ấm:

— Còn. Và cậu cũng phải tiếp tục, nhưng trước hết là phải khỏe lại.

Đêm hôm ấy, anh nằm rất lâu không ngủ.

Lần đầu tiên sau trận Đông Khê, anh không nghĩ nhiều đến tiếng súng hay vết thương. Anh nghĩ đến tương lai: ngày trở lại đơn vị, ngày gặp lại những đồng đội còn ở tuyến trước, và ngày trở về bản làng kể cho mẹ nghe về những người đã cùng anh mở con đường trong đêm Đông Khê.

Những ngày điều trị giúp anh hiểu thêm một điều mà chiến trường chưa kịp dạy hết.

Người lính không chỉ cần lòng dũng cảm khi chiến đấu.

Người lính còn cần sự kiên nhẫn để hồi phục, sự lạc quan để vượt qua đau đớn và tình đồng đội để không cảm thấy mình đơn độc trong những ngày yếu đuối nhất.

Khi cánh tay bắt đầu cử động dễ hơn và anh có thể tự bước những bước đầu tiên không cần người đỡ, anh đứng trước cửa lán nhìn dãy núi Cao Bằng xanh thẫm trong nắng chiều.

Gió núi thổi nhẹ qua mái lán.

Anh khẽ mỉm cười.

Trận Đông Khê đã để lại trên cơ thể anh những vết thương.

Nhưng nó cũng để lại trong lòng anh một điều quý giá hơn: niềm tin rằng con người có thể vượt qua đau đớn và trưởng thành nhờ tình đồng đội, ý chí và khát vọng được tiếp tục sống có ích.