Bài viết

NHỮNG NGÀY GIỮ BIỂN CỦA “XÊ GÁI”

NHỮNG NGÀY GIỮ BIỂN CỦA “XÊ GÁI”

Quảng Trị12/08/2026Chi đoàn Trường TH&THCS số 1 Ngư Thuỷ (Đoàn Xã Sen Ngư)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

NHỮNG NGÀY GIỮ BIỂN CỦA “XÊ GÁI”

Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy – từ những cô gái làng biển đến những người lính anh hùng

Có những vùng đất khi nhắc đến, người ta nhớ ngay đến một câu chuyện.

Nhắc đến Ngư Thủy, người ta nhớ đến biển.

Nhớ những làng quê ven biển.

Nhớ những con người chịu thương chịu khó.

Và đặc biệt, nhớ đến một đơn vị rất đặc biệt trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ:

Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy – “Xê gái”.

Ngày 20-11-1967, đơn vị được thành lập với 37 nữ dân quân địa phương, được trang bị 4 khẩu pháo 85 ly. Những cô gái tuổi đôi mươi ấy có nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ vùng biển quê hương, chống lại các hoạt động đánh phá từ ngoài biển.

Họ không phải những người lính chuyên nghiệp được đào tạo từ nhiều năm.

Họ là những cô gái của làng biển.

Nhưng chính những cô gái ấy đã viết nên một chương đặc biệt trong lịch sử quê hương.


1. Ngư Thủy – vùng đất tuyến lửa

Những năm chiến tranh, Quảng Bình là địa bàn chịu nhiều bom đạn.

Ngư Thủy nằm ở vùng ven biển phía nam tỉnh Quảng Bình, trở thành một trong những địa bàn đối đầu trực tiếp với hoạt động đánh phá từ biển.

Mỗi ngày, người dân phải sống trong cảnh đề phòng.

Tiếng máy bay.

Tiếng bom.

Tiếng tàu chiến ngoài khơi.

Chiến tranh hiện diện ngay trước mắt.


2. Những người con gái của làng biển

Những nữ dân quân Ngư Thủy sinh ra và lớn lên từ chính vùng đất ấy.

Họ quen với biển.

Quen với những con thuyền.

Quen với gió mặn.

Quen với cuộc sống lao động.

Họ không nghĩ mình sẽ trở thành những người nổi tiếng.

Nhưng lịch sử đôi khi được tạo nên bởi những con người bình dị nhất.


3. Ngày đơn vị ra đời

Ngày 20-11-1967 trở thành dấu mốc không thể quên.

Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy chính thức được thành lập.

37 nữ dân quân được tổ chức thành một đơn vị chiến đấu.

Bốn khẩu pháo 85 ly trở thành vũ khí của họ.

Từ đây, cuộc đời những cô gái ấy bước sang một trang mới.


4. Bốn khẩu pháo giữa vùng biển

Bốn khẩu pháo không chỉ là vũ khí.

Chúng trở thành biểu tượng cho ý chí của những người dân Ngư Thủy.

Phía trước là biển.

Phía sau là làng quê.

Và ở giữa là những cô gái có nhiệm vụ bảo vệ quê hương.


5. Những ngày huấn luyện

Trước khi bước vào chiến đấu, họ phải trải qua quá trình huấn luyện.

Học cách sử dụng pháo.

Học cách xác định mục tiêu.

Học cách phối hợp giữa các vị trí.

Học cách giữ bình tĩnh.

Học cách chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn.

Mỗi ngày, họ tiến bộ thêm một chút.


6. Biển là trường học

Đối với những nữ pháo thủ, biển chính là trường học đặc biệt.

Họ quan sát từng hướng di chuyển của tàu.

Theo dõi từng thay đổi của thời tiết.

Luyện tập trong những điều kiện gần với thực tế.

Những gì biển dạy họ không có trong sách vở.

Đó là kinh nghiệm.

Là bản lĩnh.

Là khả năng thích nghi.


7. Không có điều kiện vẫn có thể sáng tạo

Chiến tranh khiến mọi thứ đều thiếu thốn.

Nhưng thiếu thốn không đồng nghĩa với bất lực.

Những nữ pháo thủ đã tận dụng phương tiện đơn sơ để luyện tập bắn mục tiêu di động trên biển.

Chính sự sáng tạo ấy góp phần giúp họ nhanh chóng làm chủ kỹ thuật chiến đấu.


8. Hai tháng sau ngày thành lập

Chỉ sau một thời gian huấn luyện, những cô gái ấy phải đối mặt với thử thách thực sự.

Ngày 7-2-1968.

Trận đánh đầu tiên.

Theo tư liệu của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Bình, sau khoảng hai tháng huấn luyện, các nữ pháo thủ đã lập chiến công đầu tiên khi bắn cháy tàu chiến mang số hiệu 013 trên vùng biển quê hương.


9. Tiếng pháo đầu tiên

Tiếng pháo vang lên giữa biển.

Đó không chỉ là tiếng nổ của một khẩu pháo.

Đó là tiếng nói của một vùng quê:

Ngư Thủy không khuất phục.

Những cô gái tuổi còn rất trẻ đã chứng minh rằng họ có thể hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu.


10. Khi trận địa bị phát hiện

Sau khi khai hỏa, trận địa của đơn vị bị đối phương phát hiện.

Nguy hiểm lập tức xuất hiện.

Bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào.

Nhưng những nữ pháo thủ vẫn bám trận địa.

Họ hiểu rằng phía sau mình là quê hương.


11. Bám trận địa

“Bám trận địa” là một cụm từ rất ngắn.

Nhưng nó chứa đựng rất nhiều ý nghĩa.

Bám trận địa là không bỏ vị trí.

Không bỏ nhiệm vụ.

Không bỏ đồng đội.

Và không để nỗi sợ chiến thắng mình.


12. Những chiến công tiếp nối

Chiến công đầu tiên không phải là điểm kết thúc.

Đó là sự khởi đầu.

Trong những năm chiến đấu, đơn vị tiếp tục tham gia các trận đánh bảo vệ vùng biển.

Theo Báo Nhân Dân, đơn vị đã có nhiều chiến công, trong đó có tám lần bắn cháy tàu chiến Mỹ.


13. “Xê gái” – một cái tên thân thương

Người dân gọi đơn vị bằng cái tên thân thương:

“Xê gái”.

Một cách gọi giản dị.

Nhưng theo thời gian, cái tên ấy trở thành một biểu tượng.

Khi nhắc đến “Xê gái”, người ta nghĩ đến những cô gái Ngư Thủy kiên cường.


14. Những người phụ nữ trong chiến tranh

Chiến tranh thường được kể bằng những câu chuyện về người lính nam.

Nhưng “Xê gái” cho thấy phụ nữ cũng là những người trực tiếp gánh vác nhiệm vụ chiến đấu.

Họ cầm pháo.

Họ trực chiến.

Họ chịu bom đạn.

Họ bị thương.

Và có người đã hy sinh.


15. Đằng sau sự dũng cảm

Những nữ pháo thủ không phải những con người không biết sợ.

Họ cũng có cha mẹ.

Có anh chị em.

Có người thương.

Có những ước mơ riêng.

Có những lúc nhớ nhà.

Nhưng khi nhiệm vụ đến, họ vẫn đứng lên.

Đó mới là bản chất của lòng dũng cảm.


16. Tình đồng đội

Trong chiến tranh, một người không thể chiến đấu một mình.

Mỗi khẩu pháo cần sự phối hợp.

Mỗi trận đánh cần cả tập thể.

Và mỗi người lính cần một điểm tựa.

Đối với “Xê gái”, điểm tựa ấy chính là đồng đội.


17. Cùng nhau vượt qua hiểm nguy

Khi một người gặp khó khăn, những người khác giúp đỡ.

Khi một người bị thương, đồng đội chăm sóc.

Khi một người mệt mỏi, những người còn lại động viên.

Từ đó, những cô gái trở thành một gia đình lớn.


18. Những mất mát không thể quên

Lịch sử của “Xê gái” không chỉ có những chiến công.

Có cả những mất mát.

Có những người bị thương.

Có những người hy sinh.

Có những gia đình mãi mãi không còn được nhìn thấy người con gái của mình trở về.

Vì vậy, niềm tự hào luôn đi cùng lòng biết ơn.


19. Khi cả nước biết đến Ngư Thủy

Những chiến công của đơn vị nhanh chóng được biết đến.

Năm 1968, đơn vị được Bác Hồ gửi thư khen ngợi.

Đối với những cô gái của một vùng quê ven biển, đó là niềm động viên vô cùng lớn.


20. Danh hiệu Anh hùng

Ngày 25-8-1970, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Một đơn vị nhỏ.

Những cô gái rất trẻ.

Nhưng đã trở thành một đơn vị anh hùng.


21. Vì sao họ trở thành anh hùng?

Không phải vì họ không biết sợ.

Không phải vì họ mạnh hơn tất cả mọi người.

Mà bởi khi đứng trước lựa chọn giữa an toàn cá nhân và trách nhiệm với quê hương, họ đã lựa chọn trách nhiệm.


22. Một thế hệ trưởng thành trong chiến tranh

Chiến tranh lấy đi tuổi trẻ của họ.

Nhưng cũng rèn luyện họ trở thành những con người kiên cường.

Họ học được cách chịu đựng.

Cách đoàn kết.

Cách hy sinh.

Cách đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.


23. Những ngày sau chiến thắng

Sau những trận đánh, cuộc sống vẫn tiếp tục.

Họ lại sửa sang trận địa.

Kiểm tra vũ khí.

Chăm sóc đồng đội.

Chuẩn bị cho trận chiến tiếp theo.

Không có thời gian để ngủ quên trên chiến thắng.


24. Người lính luôn phải sẵn sàng

Chiến tranh không báo trước.

Có thể hôm nay bình yên.

Nhưng ngày mai lại có máy bay.

Có thể buổi sáng luyện tập.

Buổi chiều đã phải chiến đấu.

Vì vậy, họ luôn trong trạng thái sẵn sàng.


25. Tuổi trẻ bị thử thách

Những cô gái ấy đã trải qua tuổi trẻ trong những hoàn cảnh mà thế hệ hôm nay khó hình dung.

Không có điện thoại.

Không có mạng xã hội.

Không có những tiện nghi hiện đại.

Chỉ có trận địa, đồng đội và nhiệm vụ.


26. Nhưng họ vẫn có những nụ cười

Điều đặc biệt là trong những bức ảnh tư liệu, chúng ta vẫn thấy những nụ cười.

Bởi con người dù trong chiến tranh vẫn cần niềm vui.

Một câu chuyện hài.

Một lời động viên.

Một khoảnh khắc nghỉ ngơi.

Những điều nhỏ bé ấy giúp họ tiếp tục.


27. Sau chiến tranh, họ trở về

Đại đội hoạt động từ năm 1967 đến năm 1977 thì giải thể.

Những nữ pháo thủ trở về cuộc sống đời thường.

Họ lại làm những công việc quen thuộc.

Lại chăm sóc gia đình.

Lại sống giữa làng quê.


28. Những người anh hùng rất bình dị

Có một điều đáng trân trọng:

Họ không sống như những người nổi tiếng.

Họ trở về và tiếp tục cuộc sống giản dị.

Danh hiệu Anh hùng không khiến họ xa cách với quê hương.

Trái lại, họ vẫn là những người phụ nữ của làng biển.


29. Thời gian thay đổi mọi thứ

Những cô gái ngày nào giờ đã trở thành những người bà.

Mái tóc đã bạc.

Bàn tay đã có những dấu vết của thời gian.

Nhưng những ký ức về tuổi trẻ vẫn còn.


30. Một bức ảnh có thể kể cả lịch sử

Đôi khi, chỉ cần nhìn một bức ảnh cũ, chúng ta có thể hình dung rất nhiều điều.

Những cô gái đứng cạnh khẩu pháo.

Những bộ quân phục.

Những khuôn mặt trẻ.

Phía xa là biển.

Đó chính là một phần lịch sử được lưu giữ bằng hình ảnh.


31. Ký ức và nhân chứng

Những cựu nữ pháo thủ chính là những nhân chứng sống.

Lời kể của họ giúp thế hệ sau hiểu rằng lịch sử không phải những con số khô cứng.

Lịch sử là những con người thật.

Những cảm xúc thật.

Những mất mát thật.


32. Học lịch sử từ quê hương

Một học sinh Ngư Thủy có thể học lịch sử ngay từ nơi mình sống.

Không cần đi thật xa.

Không cần bắt đầu bằng những câu chuyện lớn lao.

Chỉ cần tìm hiểu:

Quê hương mình từng trải qua điều gì?


33. Một bài học về lòng biết ơn

Biết rằng những người đi trước đã hy sinh sẽ giúp chúng ta biết trân trọng hiện tại.

Một ngày đến trường.

Một bữa cơm gia đình.

Một buổi chiều nhìn biển.

Tất cả đều trở nên đáng quý.


34. Một bài học về trách nhiệm

Những nữ pháo thủ đã hoàn thành trách nhiệm của thế hệ mình.

Thế hệ hôm nay có trách nhiệm khác:

Học tập.

Lao động.

Sáng tạo.

Bảo vệ môi trường.

Xây dựng quê hương.


35. Tiếp nối không có nghĩa là lặp lại

Chúng ta không cần cầm pháo như thế hệ trước.

Chúng ta cần cầm lấy tri thức.

Công nghệ.

Kỹ năng.

Trách nhiệm.

Đó chính là cách tiếp nối truyền thống phù hợp với thời đại mới.


36. Biển Ngư Thủy hôm nay

Ngày nay, biển vẫn là một phần quan trọng của cuộc sống nơi đây.

Người dân vẫn ra khơi.

Những thế hệ trẻ vẫn lớn lên bên biển.

Nhưng tiếng pháo chiến tranh đã không còn.


37. Âm thanh đẹp nhất

Tiếng sóng biển hôm nay chính là một âm thanh đẹp.

Bởi phía sau tiếng sóng là sự bình yên.

Và sự bình yên ấy nhắc chúng ta về những người từng chiến đấu để bảo vệ quê hương.


38. Những “bông hoa thép”

“Xê gái” đã trở thành hình ảnh đẹp về người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Họ là những bông hoa.

Nhưng là những bông hoa có ý chí thép.

Họ mềm mại trong cuộc sống.

Nhưng kiên cường khi Tổ quốc cần.


39. Câu chuyện chưa bao giờ cũ

Chiến tranh đã lùi xa.

Nhưng câu chuyện về “Xê gái” vẫn có ý nghĩa.

Bởi lòng yêu nước không bao giờ lỗi thời.

Tinh thần đoàn kết không bao giờ lỗi thời.

Lòng dũng cảm không bao giờ lỗi thời.

Và khát vọng hòa bình càng không bao giờ lỗi thời.


40. LỜI KẾT: GIỮ BIỂN BẰNG TUỔI XUÂN

Có một thời, những cô gái Ngư Thủy đứng bên biển với bốn khẩu pháo.

Họ nhìn ra phía chân trời.

Phía trước là biển.

Phía sau là quê hương.

Và giữa hai phía ấy là trách nhiệm của họ.

37 cô gái ban đầu đã trở thành những nữ pháo thủ.

Họ luyện tập.

Họ chiến đấu.

Họ chịu đựng bom đạn.

Họ bảo vệ trận địa.

Họ cùng nhau vượt qua những năm tháng khốc liệt.

Ngày 7-2-1968, chiến công đầu tiên vang lên trên vùng biển quê hương.

Những chiến công tiếp tục được ghi nhận.

Năm 1968, họ được Bác Hồ gửi thư khen.

Ngày 25-8-1970, họ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng điều đáng nhớ nhất không phải là những danh hiệu.

Điều đáng nhớ nhất là tuổi xuân.

Những năm tháng đẹp nhất của đời người đã được họ gửi lại nơi trận địa.

Họ đã đứng bên biển để giữ lấy quê hương.

Để hôm nay, biển Ngư Thủy vẫn xanh.

Làng quê vẫn bình yên.

Trẻ em vẫn đến trường.

Những gia đình vẫn sum họp.

Và những con thuyền vẫn ra khơi.

Có thể những người phụ nữ ấy không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ trở thành huyền thoại.

Họ chỉ làm điều mà họ cho là cần làm.

Nhưng chính những hành động bình dị ấy đã làm nên lịch sử.

Vì vậy, mỗi khi nhắc đến Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy, hãy nhớ đến họ không chỉ như những người đã lập chiến công.

Hãy nhớ đến họ như những người con gái đã dùng tuổi xuân của mình để bảo vệ quê hương.

Hãy nhớ đến họ như những người mẹ, người vợ, người bà đã mang theo ký ức chiến tranh suốt cuộc đời.

Và trên hết, hãy nhớ rằng:

Biển Ngư Thủy hôm nay bình yên bởi đã từng có những con người đứng lên bảo vệ nó.

Những cô gái ấy đã đi qua chiến tranh.

Nhưng câu chuyện của họ vẫn còn ở lại.

Trong ký ức của quê hương.

Trong những trang lịch sử.

Trong những thế hệ học sinh hôm nay.

Và trong tiếng sóng biển Ngư Thủy:

rì rào – như một lời kể mãi không ngừng về những người con gái anh hùng năm ấy.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn