Những ngày giữ cầu Ghềnh, cầu Hóa An

Những cây cầu trên sông Đồng Nai

Cuối tháng 4-1975, khi các cánh quân giải phóng tiến về Sài Gòn, cầu Ghềnh và cầu Hóa An ở Biên Hòa trở thành những vị trí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu giữ được các cây cầu, các lực lượng chủ lực có thể tiếp tục cơ động về phía trước.

Đêm 24, rạng sáng 25-4-1975, các chiến sĩ Tiểu đoàn 23 và Tiểu đoàn 174 thuộc Trung đoàn Đặc công 113 hành quân đến khu vực gần cầu Ghềnh và cầu Hóa An. Sở chỉ huy Trung đoàn được đặt gần cầu Hang, khu vực Hóa An.

Đại tá Đinh Xuân Nghiêm, khi đó là Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn Đặc công 113, tham gia chỉ huy lực lượng trong những ngày chiến đấu này.

Trước trận đánh, đơn vị phải chuẩn bị công sự và bố trí lực lượng sát các cây cầu. Điều đáng chú ý là người dân địa phương cũng tham gia giúp đỡ bộ đội. Một số người đào công sự, thậm chí tháo cánh cửa nhà để dùng làm vật liệu lát công sự cho sở chỉ huy.

Rạng sáng 27-4, trận đánh bắt đầu. Đại đội 1 và Đại đội 3 của Tiểu đoàn 23 đảm nhiệm đánh chiếm cầu Ghềnh và cầu Hóa An.

Trong khoảng thời gian đầu, các mũi tiến công nhanh chóng đánh bật lực lượng đối phương khỏi những chốt đầu cầu. Nhưng chiếm được cầu mới chỉ là bước đầu. Nhiệm vụ khó khăn hơn là phải giữ cầu trước các đợt phản kích.

Đối phương sử dụng pháo binh, bộ binh, xe tăng và máy bay để đánh vào các vị trí của lực lượng đặc công. Cuộc chiến kéo dài nhiều ngày.

Chiều 28-4, lực lượng đối phương chiếm lại cầu Ghềnh. Tuy nhiên, ngay trong đêm, Trung đoàn Đặc công 113 tổ chức phản công và chiếm lại cầu.

Sáng 29-4, đối phương tiếp tục dùng pháo, bộ binh và xe tăng tiến công dồn dập. Các chiến sĩ đặc công phải bám trụ trong điều kiện hỏa lực rất mạnh.

Đinh Xuân Nghiêm sau này nhớ lại nhiều đồng đội đã chiến đấu đến những viên đạn cuối cùng. Một số cán bộ chỉ huy bị bao vây và hy sinh trong trận đánh.

Trong những giờ phút ấy, sự giúp đỡ của nhân dân địa phương cũng trở thành một phần quan trọng của trận chiến. Người dân ven sông Đồng Nai tiếp tế nước uống, lương thực, chăm sóc thương binh và chôn cất những người hy sinh.

Đến trưa 29-4, trước sức tiến công từ nhiều hướng, lực lượng đối phương rút khỏi khu vực cầu. Các chiến sĩ đặc công giữ được những cây cầu quan trọng.

Sáng 30-4, các đơn vị chủ lực tiếp tục tiến về Sài Gòn qua những tuyến đường mà lực lượng đặc công đã giữ trong những ngày trước đó.

Câu chuyện của Đinh Xuân Nghiêm vì thế không chỉ là câu chuyện về một người chỉ huy. Đó còn là ký ức về một trận đánh mà bộ đội và nhân dân địa phương cùng góp sức giữ một tuyến đường quan trọng trong những ngày cuối của chiến tranh.