Những ngày vận động công nhân Sài Gòn

Sau nhiều năm lao động và trải nghiệm ở nhiều môi trường khác nhau, đồng chí Tôn Đức Thắng trở lại Sài Gòn với nhận thức chính trị ngày càng rõ ràng hơn. Ông không còn chỉ là một người thợ cơ khí lành nghề, mà đã bắt đầu ý thức sâu sắc về vai trò của giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Chính tại mảnh đất Sài Gòn sôi động đầu thế kỷ XX, ông bắt đầu những hoạt động tổ chức đầu tiên trong phong trào công nhân.

Những năm đầu thập niên 1920, Sài Gòn là trung tâm kinh tế lớn của Nam Kỳ. Các xưởng sửa chữa tàu, nhà máy cơ khí, bến cảng luôn tấp nập người lao động. Nhưng phía sau nhịp sống sôi động ấy là cuộc sống vô cùng cơ cực của công nhân bản xứ. Họ làm việc từ sáng sớm đến tối muộn, lương thấp, điều kiện lao động khắc nghiệt, bệnh tật không được chăm sóc, lại thường xuyên bị cai thầu và chủ xưởng chèn ép.

Tôn Đức Thắng quay lại làm việc trong xưởng máy, tiếp tục sống như một người thợ bình thường. Ông không nói nhiều về những năm tháng từng đi xa, cũng không tỏ ra khác biệt. Ban ngày ông làm việc chăm chỉ, tối đến lại tranh thủ trò chuyện với anh em công nhân.

Ông hỏi về hoàn cảnh gia đình họ, về mức lương, về giờ làm việc, về những khó khăn mà họ đang phải chịu đựng.

Nhiều người ban đầu còn dè dặt, nhưng dần dần họ tin ông bởi sự chân thành và giản dị.

Có một người thợ lớn tuổi từng nói: “Cậu Tôn ít nói, nhưng nói điều gì cũng nghĩ cho anh em.”

Từ những cuộc trò chuyện nhỏ ấy, Tôn Đức Thắng dần tập hợp được nhiều công nhân có cùng suy nghĩ. Họ gặp nhau vào buổi tối tại những căn nhà thuê chật hẹp, có khi ở góc xưởng sau giờ làm, để trao đổi về quyền lợi của người lao động.

Ông không kích động, không vội vàng.

Ông kiên nhẫn giải thích rằng công nhân muốn thay đổi cuộc sống thì trước hết phải đoàn kết.

Có lần, một công nhân trẻ hỏi ông: “Nếu mình đứng lên, liệu có bị bắt không?”

Tôn Đức Thắng nhìn thẳng vào người thanh niên ấy rồi đáp: “Nếu ai cũng sợ, thì không ai thay đổi được số phận.”

Câu nói ấy khiến nhiều người suy nghĩ rất lâu.

Năm tháng trôi qua, ảnh hưởng của ông trong giới công nhân ngày càng lớn. Nhiều người tìm đến ông không chỉ để hỏi về công việc, mà còn để chia sẻ những bất công họ gặp phải.

Ông lắng nghe từng người.

Ông ghi nhớ từng câu chuyện.

Ông bắt đầu nghĩ đến việc xây dựng một tổ chức gắn kết những người lao động lại với nhau.

Đó không chỉ là phong trào đòi quyền lợi, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho con đường đấu tranh cách mạng sau này.

Những ngày vận động công nhân ở Sài Gòn là giai đoạn đặc biệt quan trọng trong cuộc đời Tôn Đức Thắng. Chính tại nơi ấy, ông không chỉ trưởng thành về bản lĩnh chính trị, mà còn khẳng định phẩm chất của một người lãnh đạo gần gũi với quần chúng.

Từ những buổi trò chuyện âm thầm trong xưởng máy, từ những cuộc gặp lặng lẽ sau giờ làm, một hạt giống cách mạng đã bắt đầu nảy mầm.

Và hạt giống ấy sau này lớn lên thành một phong trào mạnh mẽ trong lòng giai cấp công nhân Nam Bộ.