.Những ngôi làng mới ở Lạc Sơn

“Trở về sau chiến tranh, lại mang di chứng chất độc hóa học trong người, đã có những gia đình cựu chiến binh bị ảnh hưởng tới thế hệ thứ ba và hoàn cảnh hết sức khó khăn. Thế nhưng, được sự quan tâm của các cấp hội, đời sống của họ thay đổi từng ngày”, ông Phạm Xuân Khóa, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình cho biết.

Nhiều bạn bè, họ hàng đến chung vui với vợ chồng ông Bùi Văn Phòng ở xóm Hổ 2, xã Yên Nghiệp, huyện Lạc Sơn trong ngày khánh thành căn nhà mới khang trang. 45 năm trước, sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở chiến trường Tây Nguyên, ông Phòng được phục viên. Do bị ảnh hưởng chất độc da cam tỷ lệ thương tổn cơ thể 61%, ông đã bị liệt nhiều năm nay. Mới đây, sau một trận ốm nặng, ông cũng không thể nói chuyện được nữa. Bà Bùi Thị Riềng-vợ ông Phòng cho biết: “Do ông Phòng bị nhiễm chất độc hóa học nên vợ chồng tôi không có con. Bố mẹ mất sớm, anh em đều ở xa, tôi thì sức yếu không thể làm gì nên nguồn sống đều dựa cả vào tiền trợ cấp của ông. Tôi không dám tin có ngày vợ chồng tôi được ở trong căn nhà kiên cố như thế này. Đã vậy, ông nhà tôi còn được Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện tặng cả chiếc xe lăn để di chuyển thuận tiện hơn. Chúng tôi biết ơn nhiều lắm!”.

Cách nhà ông Phòng không xa là gia đình ông Bùi Văn Kin ở xóm Riềng, xã Yên Nghiệp-một trong những hộ đặc biệt khó khăn ở huyện Lạc Sơn, có 6 người đều bị di chứng chất độc da cam. Mới đây, vợ ông Kin cũng vừa phát hiện bị bệnh ung thư. Đón chúng tôi từ đầu ngõ là người con thứ tư may mắn khỏe mạnh của ông Kin. Trong khi đó ở căn buồng nhỏ, ông Kin đang chăm sóc người con gái thứ hai Bùi Thị Hương, bị ảnh hưởng chất độc da cam nặng nhất trong số các con, cháu của ông. Nhìn người đàn ông luống tuổi, trên mình chi chít vết sẹo-di chứng của những ngày ở chiến trường-lấy khăn lau mặt rồi vụng về vén từng lọn tóc lòa xòa trước trán buộc lại cho con gái đã gần 50 tuổi khiến ai cũng ngậm ngùi xót xa.

Lo cho con xong, ông đưa chúng tôi lên nhà trên uống nước. Căn nhà mới được lát đá hoa tạo cảm giác mát mẻ như xua tan cái oi bức của những ngày nắng nóng đỉnh điểm ở miền Bắc. Mừng vì được các cấp hội và đồng đội hỗ trợ xây nhà mới, lại được tặng bò giống để phát triển kinh tế, ông sẵn sàng trải lòng về cuộc đời mình. Ông kể rằng mình nhập ngũ tháng 10-1970 khi 18 tuổi, rồi được điều vào Mặt trận Tây Nguyên. Cùng đồng đội ở Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 28 của mặt trận, ông đã trải qua những trận đánh khốc liệt. Ông không biết mình đã nhiễm chất độc da cam như thế nào, chỉ nhớ có lần, trong một trận chiến, ông và một số đồng đội phải lao vào hố bom để tránh đạn địch. Từ ấy, những cơn sốt rét và những nốt mụn nhọt lở loét thi nhau hành hạ cơ thể cho đến ngày ông được xuất ngũ trở về địa phương.

Năm 1975, ông lập gia đình rồi sinh được 5 người con. Gia đình 7 người ở trong căn nhà tranh vách nứa rộng 18m2. Thật không may, con gái thứ hai, thứ ba từ khi sinh ra đã hay đau yếu, cũng có hiện tượng cơ thể lở loét giống bố. Ngoài ra, việc đi lại của cô con gái thứ hai cũng khó khăn, thường xuyên phải nằm một chỗ. Ông Kin đã đưa các con đi chạy chữa nhiều nơi mà không tìm ra nguyên nhân. “Năm 1995, khi được các bác sĩ giám định, tôi mới biết mình bị nhiễm chất độc da cam/dioxin. Không chỉ hai người con gái của tôi bị di chứng mà đến thế hệ thứ ba trong gia đình là 3 cháu nội của tôi cũng chịu những di chứng của chất độc này”, ông Kin bùi ngùi.

Cuộc sống khốn khó, ăn bữa nay lo bữa mai của gia đình ông tưởng chừng sẽ chẳng bao giờ qua đi. Nhưng năm 2014, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Lạc Sơn đã trao tặng ông con bò giống trị giá 10 triệu đồng, năm 2015 thì đứng ra vận động các cơ quan, đoàn thể trao tặng ông số tiền 75 triệu đồng và góp ngày công xây dựng căn nhà kiên cố giúp gia đình ông ổn định cuộc sống. Từ con bò giống được trao tặng, ông đã phát triển đàn bò của mình thành 10 con. Gia đình ông Kin đã thoát nghèo. Nhiều năm nay, ông Kin cũng tích cực tham gia Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin xã Yên Nghiệp để chung tay xoa dịu nỗi đau da cam ở địa phương.

Theo ông Phạm Xuân Khóa, trước năm 2015, nạn nhân chất độc da cam của huyện có hơn 50% gia đình thuộc hộ nghèo, đến nay đã có sự chuyển biến rõ rệt. Toàn huyện không còn nạn nhân đặc biệt khó khăn, mức sống của gia đình họ đã ngang bằng với mức sống của nhân dân địa phương. Kết quả đó có được từ những nỗ lực của các cấp hội và sự quan tâm của chính quyền địa phương.