NHỮNG NGƯỜI CHỞ CHIẾN THẮNG - Câu chuyện về dân công hỏa tuyến và xe đạp thồ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ

NHỮNG NGƯỜI CHỞ CHIẾN THẮNG

Câu chuyện về dân công hỏa tuyến và xe đạp thồ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ

Người ta thường nhắc đến Chiến thắng Điện Biên Phủ bằng những trận đánh vang dội, những người anh hùng hay tài thao lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Thế nhưng, phía sau chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" còn có những con người không trực tiếp cầm súng. Họ là những dân công hỏa tuyến – những người ngày đêm vượt núi, băng rừng, đẩy những chiếc xe đạp thồ chở lương thực, đạn dược và thuốc men ra tiền tuyến.

Đầu năm 1954, để chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, đã huy động một lực lượng hậu cần quy mô lớn. Hàng chục nghìn dân công hỏa tuyến cùng thanh niên xung phong, bộ đội công binh và nhân dân các địa phương đã mở đường, sửa đường, vận chuyển lương thực, thực phẩm và vũ khí lên chiến trường. Trong điều kiện phương tiện cơ giới còn rất hạn chế, chiếc xe đạp trở thành "phương tiện vận tải đặc biệt".

Những chiếc xe đạp thồ vốn chỉ dùng để đi lại hằng ngày đã được cải tiến bằng cách gia cố khung, buộc thêm thanh tre, thay yên, tăng độ chắc chắn của bánh xe. Từ chỗ chỉ chở được vài chục ki-lô-gam, nhiều xe có thể vận chuyển hơn 100 kg, 200 kg, thậm chí có chiếc đạt trên 300 kg hàng trong một chuyến đi. Điều tưởng như không thể ấy được làm nên bởi sự sáng tạo, ý chí và sức người.

Con đường đến Điện Biên chưa bao giờ bằng phẳng. Những con dốc cao, những đoạn đường lầy lội sau mưa hay những trận ném bom của đối phương luôn rình rập. Thế nhưng, các đoàn dân công vẫn nối tiếp nhau tiến về phía trước. Có người gùi hàng trên vai, có người dắt ngựa thồ, có người lặng lẽ đẩy chiếc xe nặng gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể mình. Họ không ở tuyến đầu chiến đấu, nhưng mỗi chuyến hàng đến đúng lúc lại tiếp thêm sức mạnh cho những người đang cầm súng ngoài mặt trận.

Lịch sử ghi nhớ những người trực tiếp làm nên chiến thắng, nhưng cũng không quên những con người thầm lặng phía sau. Nếu không có hậu phương bền bỉ, không có những đoàn dân công hỏa tuyến và những chiếc xe đạp thồ vượt núi, vượt suối, thì việc bảo đảm hậu cần cho một chiến dịch kéo dài nhiều tuần giữa núi rừng Tây Bắc sẽ vô cùng khó khăn. Chính sức mạnh của toàn dân đã tạo nên sức mạnh của chiến dịch.

Hôm nay, tại các bảo tàng và khu di tích Điện Biên Phủ, những chiếc xe đạp thồ vẫn được lưu giữ như những hiện vật lịch sử. Chúng không còn lăn bánh trên những con đường đường đất năm xưa, nhưng vẫn kể cho các thế hệ sau câu chuyện về lòng yêu nước, sự sáng tạo và tinh thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam trong kháng chiến.

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ được viết nên bằng tiếng súng nơi chiến hào, mà còn bằng những bước chân bền bỉ trên các tuyến đường hậu cần. Những người dân công hỏa tuyến có thể không để lại tên mình trong từng trang sử, nhưng dấu bánh xe của họ đã in sâu trên con đường dẫn đến chiến thắng. Đó cũng là lời nhắc nhở rằng, trong mọi thắng lợi của dân tộc, luôn có những con người bình dị âm thầm cống hiến, để rồi lịch sử mãi ghi nhớ họ bằng một cái tên giản dị nhưng đầy tự hào: những người chở chiến thắng.

Tài liệu tham khảo

1.     Tài liệu về dân công hỏa tuyến và xe đạp thồ, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

2.     Tài liệu khoa học về Chiến thắng Điện Biên Phủ và công tác bảo đảm hậu cần.