NHỮNG NGƯỜI CON BÁCH KHOA VÀ MÙA XUÂN “XẾP BÚT NGHIÊN”

THỜI HOA LỬA – NHỮNG NGƯỜI CON BÁCH KHOA VÀ MÙA XUÂN “XẾP BÚT NGHIÊN”

Mùa xuân năm ấy, trong những giảng đường của Hà Nội, có những người trẻ đang sống những tháng ngày đẹp nhất của tuổi thanh xuân.

Họ là sinh viên Bách khoa – những chàng trai, cô gái đang say mê với sách vở, máy móc, những bài toán kỹ thuật và ước mơ trở thành kỹ sư, góp phần xây dựng đất nước.

Nhưng chiến tranh đã đặt trước họ một câu hỏi lớn hơn tất cả những bài thi và những kỳ kiểm tra:

Khi Tổ quốc cần, mình sẽ làm gì?

Và họ đã có câu trả lời.

Một mùa xuân, những người sinh viên ấy tạm gác giảng đường.

Xếp bút nghiên.

Rời những trang giáo trình, họ khoác ba lô lên vai, bước vào quân ngũ.

Có người chưa kịp hoàn thành khóa học.

Có người còn dang dở những đồ án.

Có người vẫn còn giữ trong ba lô những cuốn sách, những trang vở ghi bài.

Nhưng trước mắt họ lúc ấy không còn là một kỳ thi.

Mà là chiến trường.

Đối với những sinh viên Bách khoa, máy móc và kỹ thuật vốn là thế giới quen thuộc. Họ học cách tính toán, thiết kế, chế tạo, vận hành những hệ thống kỹ thuật.

Khi bước vào chiến tranh, những kiến thức ấy lại được họ mang theo.

Có người trở thành chiến sĩ.

Có người làm công tác kỹ thuật.

Có người tham gia thông tin, công binh, hậu cần.

Những kiến thức tưởng như chỉ dành cho giảng đường nay trở thành hành trang phục vụ cuộc chiến.

Nhưng chiến trường không giống giảng đường.

Ở đó không có bảng đen, không có phòng thí nghiệm và cũng không có cơ hội làm lại một bài toán nếu tính sai.

Ở đó có bom đạn.

Có những cuộc hành quân dài trong rừng.

Có những đêm ngủ bên chiến hào.

Có những người bạn cùng lớp hôm qua, hôm nay đã trở thành đồng đội.

Những sinh viên Bách khoa bước vào chiến tranh với tuổi đời còn rất trẻ.

Họ mang theo sức sống của tuổi hai mươi, mang theo những ước mơ còn dang dở và cả niềm tin rằng một ngày nào đó họ sẽ trở lại giảng đường.

Nhưng không phải tất cả đều trở về.

Có những người đã nằm lại trên những chiến trường xa xôi.

Tên của họ có thể được khắc trên bia tưởng niệm.

Nhưng phía sau mỗi cái tên ấy là một câu chuyện về một chàng trai từng ngồi trong giảng đường, từng có gia đình chờ đợi, từng có những ước mơ về tương lai.

Họ đã chọn đặt tương lai của riêng mình phía sau tương lai của đất nước.

Đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của hai chữ “xếp bút nghiên”.

Không phải họ từ bỏ tri thức.

Cũng không phải họ từ bỏ ước mơ.

Họ chỉ tạm gác ước mơ cá nhân để bảo vệ một ước mơ lớn hơn – ước mơ về một đất nước độc lập và hòa bình.

Mỗi người lính sinh viên khi ấy đều mang theo một lời hẹn trong lòng:

Ngày trở về, sẽ tiếp tục học.

Nhưng chiến tranh không cho tất cả những lời hẹn ấy một cơ hội thành hiện thực.

Có những người trở về sau chiến tranh với những vết thương trên cơ thể.

Có người trở lại giảng đường và tiếp tục con đường học tập còn dang dở.

Có người trở thành những kỹ sư, nhà khoa học, nhà quản lý, góp phần xây dựng đất nước trong thời bình.

Và có những người mãi mãi dừng lại ở tuổi thanh xuân.

Những giảng đường Bách khoa hôm nay vẫn đầy tiếng nói cười của sinh viên.

Những phòng thí nghiệm vẫn sáng đèn.

Những công trình nghiên cứu mới vẫn được tiếp nối.

Mỗi thế hệ sinh viên bước qua cánh cổng trường có thể không biết rằng đã từng có một thế hệ đàn anh của mình rời nơi này trong một mùa xuân, mang theo sách vở và tuổi trẻ để đi vào chiến tranh.

Họ đã để lại cho thế hệ hôm nay không chỉ những thành quả của tri thức.

Mà còn là một bài học về trách nhiệm.

Tri thức để xây dựng đất nước.
Tuổi trẻ để cống hiến.
Và khi Tổ quốc cần, sẵn sàng đặt lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích riêng của mình.

Mùa xuân “xếp bút nghiên” ấy đã đi qua nhiều thập kỷ.

Những người sinh viên năm nào giờ đã trở thành những người ông, người bà; những người đã hy sinh thì vẫn mãi ở tuổi thanh xuân.

Nhưng câu chuyện của họ vẫn còn đó.

Trong những giảng đường Bách khoa.

Trong ký ức của những người từng sống qua chiến tranh.

Và trong mỗi mùa xuân hòa bình hôm nay.

Bởi có những mùa xuân được viết bằng hoa.

Có những mùa xuân được viết bằng tuổi trẻ.

Và cũng có một mùa xuân được viết bằng những trang sách khép lại, những chiếc bút đặt xuống và những bước chân người sinh viên đi về phía chiến trường.

Họ xếp bút nghiên không phải để quên giấc mơ, mà để bảo vệ giấc mơ lớn nhất: một mùa xuân hòa bình cho đất nước.