NHỮNG NGƯỜI CON HOÀNG SU PHÌ

Nhắc đến Hoàng Su Phì hôm nay, người ta thường nhớ đến những triền ruộng bậc thang trải dài theo sườn núi, những bản làng nằm giữa đại ngàn và cuộc sống bình dị của đồng bào các dân tộc. Nhưng phía sau vẻ đẹp bình yên ấy là một lịch sử nhiều gian khó. Trong những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, Hoàng Su Phì cũng có những người con đã rời bản làng, rời ruộng nương để đi theo cách mạng, tham gia kháng chiến và bảo vệ quê hương.

Họ không phải những con người sinh ra để trở thành anh hùng. Họ chỉ là những người con của núi rừng, lớn lên trong những gia đình bình dị, quen với nương rẫy, với con đường đất quanh co, với tiếng suối và những mùa lúa. Nhưng khi đất nước đứng trước thử thách, họ đã lựa chọn đứng về phía cách mạng.

Đó là sự lựa chọn của một thế hệ.

Một thế hệ mà lòng yêu nước không được thể hiện bằng những lời nói lớn lao, mà bằng chính việc họ sẵn sàng rời quê hương để làm nhiệm vụ.

Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là những năm tháng vô cùng gian khổ. Đất nước vừa giành được độc lập chưa lâu thì lại phải bước vào một cuộc chiến mới. Ở những vùng núi xa xôi, điều kiện chiến đấu càng khó khăn hơn. Đường sá hiểm trở, thông tin liên lạc hạn chế, đời sống của nhân dân thiếu thốn. Nhưng chính núi rừng cũng trở thành chỗ dựa quan trọng của cách mạng.

Những bản làng Hoàng Su Phì khi ấy không chỉ là nơi người dân sinh sống.

Đó còn là nơi che chở cho cán bộ.

Là nơi những người hoạt động cách mạng tìm đến.

Là nơi nhân dân góp sức người, sức của cho kháng chiến.

Một nắm gạo của gia đình nghèo cũng trở thành phần lương thực quý giá cho bộ đội. Một con ngựa thồ hàng trở thành phương tiện vận chuyển. Một người dân biết đường rừng có thể trở thành người dẫn đường. Một căn nhà nhỏ giữa núi có thể trở thành nơi cán bộ trú chân.

Trong chiến tranh, những đóng góp ấy có thể rất nhỏ bé.

Nhưng khi hàng nghìn, hàng vạn người cùng chung một lòng, những điều nhỏ bé ấy tạo thành sức mạnh lớn lao.

Những người con Hoàng Su Phì tham gia kháng chiến cũng mang theo những ký ức riêng của mình. Họ nhớ bản làng, nhớ gia đình, nhớ cha mẹ. Có người rời nhà khi còn rất trẻ. Có người trước ngày lên đường còn chưa biết cuộc chiến sẽ kéo dài bao lâu.

Nhưng họ vẫn đi.

Bởi họ hiểu rằng nếu quê hương không được bảo vệ thì những mái nhà, những nương lúa, những bản làng mà họ yêu quý cũng không thể bình yên.

Có những người cầm súng trực tiếp chiến đấu.

Có những người làm nhiệm vụ dân quân.

Có những người vận chuyển lương thực.

Có những người dẫn đường.

Có những người chăm sóc thương binh.

Có những người ở hậu phương nhưng ngày đêm đóng góp cho tiền tuyến.

Chiến tranh được làm nên không chỉ bởi những trận đánh.

Chiến tranh còn được làm nên bởi những con người âm thầm phía sau.

Và trong những năm tháng chống Pháp, Hoàng Su Phì đã có rất nhiều con người như thế.

Họ đi qua núi rừng bằng những con đường mà hôm nay chúng ta có thể không còn nhận ra. Họ vận chuyển lương thực trên những con dốc cao. Họ vượt qua những con suối trong điều kiện thiếu thốn. Có khi chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể khiến cả đoàn người gặp nguy hiểm.

Nhưng họ vẫn đi.

Bởi phía trước là nhiệm vụ.

Phía sau là quê hương.

Có lẽ một trong những điều đáng quý nhất của những người Hoàng Su Phì trong thời kỳ ấy là tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc.

Nùng, Dao, Tày, Mông, La Chí và các cộng đồng dân cư khác cùng sống trên vùng đất này. Mỗi dân tộc có phong tục, tiếng nói và văn hóa riêng, nhưng khi đất nước đứng trước thử thách, họ cùng chung một ý chí.

Bản làng này hỗ trợ bản làng khác.

Người biết đường giúp người đi đường.

Gia đình có gạo chia sẻ với bộ đội.

Người có sức góp sức.

Người có của góp của.

Đó là cách mà lòng yêu nước được thể hiện trong đời sống miền núi.

Không ồn ào.

Không phô trương.

Nhưng bền bỉ.

Có những người đã trở thành chiến sĩ.

Có những người trở thành dân công.

Có những người trở thành cán bộ cơ sở.

Và có những người chỉ đơn giản là những người dân bình thường nhưng đã góp phần giữ vững hậu phương.

Mỗi người một việc.

Mỗi người một cách.

Nhưng cùng hướng về một mục tiêu: giữ lấy quê hương và góp phần vào cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc.

Trong số những người con ấy có những người đã hy sinh.

Câu chuyện về liệt sĩ Cáo Lao Tân là một minh chứng xúc động. Ông nhập ngũ tháng 12 năm 1948, thuộc Ban Chỉ huy Quân sự huyện Hoàng Su Phì và hy sinh ngày 13 tháng 11 năm 1951 tại Pố Lồ. Gần bảy thập kỷ sau, hài cốt của ông mới được tìm thấy và đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Hoàng Su Phì.

Một người lính hy sinh.

Một gia đình mất đi người con.

Một quê hương mất đi một người con ưu tú.

Nhưng sự hy sinh của ông cũng trở thành một phần ký ức của Hoàng Su Phì.

Những câu chuyện như vậy cho chúng ta thấy rằng lịch sử không chỉ được viết bằng những chiến dịch lớn hay những trận đánh nổi tiếng. Lịch sử còn được viết bằng những cuộc đời rất bình thường.

Một người lính rời bản.

Một người mẹ tiễn con.

Một người vợ chờ chồng.

Một người cha mong con trở về.

Một người đồng đội ghi nhớ tên bạn.

Tất cả đều là những mảnh ghép của lịch sử.

Và khi ghép lại, chúng ta nhìn thấy hình ảnh của cả một thế hệ.

Thế hệ ấy đã sống trong một thời đại mà cái chết có thể đến bất cứ lúc nào.

Nhưng họ vẫn tin vào ngày mai.

Có thể họ không biết ngày chiến thắng sẽ đến khi nào.

Nhưng họ tin rằng ngày ấy nhất định sẽ đến.

Niềm tin ấy giúp họ vượt qua những ngày tháng khắc nghiệt.

Đối với những người ở lại quê hương, cuộc kháng chiến cũng là những năm tháng đầy thử thách. Họ phải vừa sản xuất, vừa bảo vệ bản làng, vừa hỗ trợ tiền tuyến. Cuộc sống thiếu thốn nhưng tinh thần đoàn kết lại càng được củng cố.

Mỗi mùa lúa thu hoạch được là thêm một phần lương thực.

Mỗi con đường được mở là thêm một tuyến vận chuyển.

Mỗi người thanh niên lên đường là thêm một người góp sức cho kháng chiến.

Và mỗi người hy sinh là một mất mát không thể bù đắp.

Nhưng chính những mất mát ấy cũng làm cho ý chí của cộng đồng trở nên mạnh mẽ hơn.

Những năm tháng chống Pháp rồi cũng đi đến hồi kết.

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 mở ra một thời kỳ mới của lịch sử dân tộc.

Những người còn sống trở về.

Có người trở lại với ruộng nương.

Có người tiếp tục công tác.

Có người mang thương tật suốt đời.

Có người tiếp tục gắn bó với quân đội.

Nhưng cũng có những người không bao giờ trở về.

Tên họ trở thành những cái tên được khắc trên bia tưởng niệm.

Có thể thế hệ hôm nay không biết hết tên từng người.

Nhưng đất nước không quên họ.

Hoàng Su Phì cũng không quên họ.

Bởi mỗi người đã hy sinh là một phần của lịch sử quê hương.

Ngày nay, khi những con đường mới mở qua núi, khi những bản làng ngày càng đổi thay, khi những ruộng bậc thang trở thành hình ảnh đẹp của vùng cao, chúng ta có thể dễ dàng quên rằng nơi đây từng trải qua những năm tháng vô cùng gian khổ.

Nhưng lịch sử không nên bị lãng quên.

Bởi một quê hương chỉ thực sự hiểu được giá trị của hiện tại khi biết trân trọng quá khứ.

Những người con Hoàng Su Phì trong kháng chiến chống Pháp đã để lại cho thế hệ hôm nay một bài học rất lớn.

Đó là bài học về lòng yêu quê hương.

Về tinh thần đoàn kết.

Về sự hy sinh.

Về trách nhiệm của mỗi người trước vận mệnh đất nước.

Họ không có những điều kiện thuận lợi như chúng ta hôm nay.

Không có những con đường bê tông xuyên bản.

Không có điện thoại thông minh.

Không có Internet.

Không có những phương tiện hiện đại.

Nhưng họ có một thứ mà không gì có thể thay thế:

Niềm tin.

Niềm tin vào độc lập.

Niềm tin vào tương lai.

Niềm tin rằng những hy sinh của mình sẽ góp phần đem lại một ngày mai tốt đẹp hơn.

Và họ đã đúng.

Ngày hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình.

Được học tập.

Được làm việc.

Được xây dựng quê hương.

Được nói về lịch sử.

Được tự do lựa chọn tương lai.

Những điều ấy là thành quả của rất nhiều thế hệ.

Trong đó có những người con Hoàng Su Phì đã từng đi qua thời hoa lửa.

Họ có thể không để lại những công trình lớn.

Không để lại những câu chuyện hào nhoáng.

Nhưng họ để lại điều quý giá nhất:

Một quê hương được sống trong hòa bình.

Và có lẽ, đó chính là cách đẹp nhất để tưởng nhớ họ.

Không chỉ bằng những nén hương.

Không chỉ bằng những buổi lễ.

Mà bằng việc thế hệ hôm nay sống tốt hơn, có trách nhiệm hơn, đoàn kết hơn và tiếp tục xây dựng quê hương Hoàng Su Phì ngày càng giàu đẹp.

Bởi những người đã hy sinh không thể trở lại để nhìn thấy quê hương hôm nay.

Nhưng chúng ta có thể thay họ nhìn thấy.

Có thể kể lại câu chuyện của họ.

Có thể gọi tên họ.

Có thể truyền lại ký ức ấy cho thế hệ mai sau.

Để những người con Hoàng Su Phì trong những năm kháng chiến chống Pháp không bao giờ trở thành những cái tên vô danh trong dòng chảy thời gian.

Họ đã từng sống.

Đã từng chiến đấu.

Đã từng hy vọng.

Đã từng nhớ quê.

Và nhiều người đã hy sinh.

Nhưng từ sự hy sinh của họ, một thế hệ mới được sinh ra trong hòa bình.

Đó là ý nghĩa sâu xa nhất của “Thời hoa lửa”.

Không chỉ kể về chiến tranh.

Mà kể về con người.

Không chỉ kể về mất mát.

Mà kể về những giá trị được giữ lại.

Và trên hết, kể về một thế hệ đã dùng những năm tháng đẹp nhất của đời mình để bảo vệ quê hương.

Những người con Hoàng Su Phì năm ấy đã đi qua núi rừng, đi qua chiến tranh và đi vào lịch sử.

Họ nằm lại ở đâu đó giữa đất mẹ.

Nhưng ký ức về họ vẫn còn trên những triền núi, trong những bản làng và trong lòng những người đang sống.

Và mỗi khi Hoàng Su Phì bước vào một mùa lúa mới, hãy nhớ rằng dưới những mùa vàng hôm nay có cả bóng dáng của những người đã từng góp tuổi trẻ của mình để giữ gìn mảnh đất này.

Họ đã đi qua thời hoa lửa.

Để Hoàng Su Phì hôm nay được bình yên.